Mersin’in Gülnar ilçesinde Rusya tarafından inşa edilen Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nde (NGS) ilk reaktörün devreye alınması için test süreci devam ediyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, ilk üniteden elektrik üretimine 2026 yılı bitmeden başlanmasının hedeflendiğini açıkladı.

Bayraktar, “Şu anda ilk reaktörde test sürecindeyiz. Testleri adım adım tamamlayıp, 2026 sonuna kadar ilk reaktörü devreye almak istiyoruz. Hedefimiz elektriğin 2026 yılı sonuna kadar üretilmesi” dedi.

Akkuyu’nun ilk ünitesindeki inşaat çalışmalarının haziran ayında tamamlandığı açıklanmış, reaktörde gerçek nükleer yakıt yüklemesinden önce 163 temsili yakıt demetiyle prova yapılmıştı.

Dört reaktör, 60 yıllık işletme ömrü

Akkuyu NGS, her biri yaklaşık 1200 megavat gücündeki dört VVER-1200 tipi reaktörden oluşuyor. Dört ünitenin tamamının devreye alınması halinde toplam kurulu gücün 4 bin 800 megavata ulaşması ve santralin yılda yaklaşık 35 milyar kilovatsaat elektrik üretmesi öngörülüyor.

Hükümet, bunun Türkiye’nin yıllık elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 10’una karşılık geleceğini belirtiyor. İlk ünitenin tek başına toplam elektrik ihtiyacının yaklaşık yüzde 2-2,5’ini karşılaması bekleniyor.

Santralin planlanan işletme ömrü ise 60 yıl. Bu sürenin teknik koşulların sağlanması halinde 20 yıl daha uzatılabileceği belirtiliyor.

Santral Rus şirketinin mülkiyetinde olacak

Akkuyu, dünyada bir nükleer santral için uygulanan ilk “yap-sahip ol-işlet” modellerinden biri.

Türkiye ile Rusya arasında 2010 yılında imzalanan hükümetler arası anlaşmayla başlayan projeyi Rus devlet nükleer enerji şirketi Rosatom üstlendi. Bu modelde santrali inşa eden Rus tarafı aynı zamanda tesisin sahibi ve işletmecisi konumunda bulunuyor.

Enerji Bakanlığı da daha önce projeyi “yüzde 100 Rus sermayeli” olarak tanımlamıştı.

Anlaşma kapsamında Türkiye, ilk iki reaktörde üretilen elektriğin yüzde 70’ini, üçüncü ve dördüncü reaktörlerde ise yüzde 30’unu 15 yıl süreyle satın almayı taahhüt ediyor. Ortalama alım fiyatı kilovatsaat başına 12,35 ABD senti olarak belirlenmiş durumda.

Enerji Bakanlığı’nın verdiği bilgiye göre alım garantisine konu miktar, santralin toplam üretiminin ortalama yüzde 50’sine denk geliyor. Garanti döneminin ardından proje şirketinin yaklaşık 45 yıl boyunca yıllık net kârının yüzde 20’sini Türkiye tarafına aktarması öngörülüyor.

İlk hedef 2023’tü

Akkuyu’nun ilk reaktörünün devreye girmesi için daha önce açıklanan takvim birçok kez ertelendi.

Hükümetin ilk hedefi birinci ünitenin Cumhuriyet’in 100. yılı olan 2023’te elektrik üretmeye başlaması, kalan üç ünitenin de birer yıl arayla 2026’ya kadar işletmeye alınmasıydı.

Gelinen noktada 2026 sonu hedefi yalnızca ilk ünite için korunuyor.

Bayraktar ayrıca pandemi, emtia fiyatları ve inşaat maliyetlerindeki artış nedeniyle başlangıçta yaklaşık 20 milyar dolar olarak hesaplanan proje maliyetinin yükseldiğini söyledi.

Rusya’nın gözü Sinop ve Trakya’da

Akkuyu’yla birlikte Türkiye’nin nükleer enerji alanındaki Rusya bağlantısının yeni projelerde de devam etmesi gündemde.

Bayraktar, Rusya’nın Akkuyu’da edindiği “tecrübe ve insan kaynağını” Sinop’ta planlanan ikinci nükleer santral projesine taşımak istediğini, ayrıca Trakya’da kurulması planlanan santralle de ilgilendiğini söyledi.

Türkiye’nin Sinop ve Trakya projeleri için Rusya’nın yanı sıra Çin, Güney Kore ve Kanada’yla da görüşmeler yürüttüğünü belirten Bayraktar, Akkuyu’ya ek olarak toplam sekiz reaktör daha kurmayı hedeflediklerini açıkladı.

Hükümetin planının gerçekleşmesi halinde Akkuyu’daki dört reaktörle birlikte Türkiye’de toplam 12 büyük ölçekli nükleer reaktör bulunacak.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.