AKP iktidarının en keskin dönüşlerinden birine sahne olan Ankara-Kahire hattında, ilişkiler bir süredir sadece diplomatik bir "normalleşmeden" ibaret değil.

Doğu Akdeniz'deki manevra alanını genişletmek ve bölgede yeşeren yeni ittifaka karşı elini güçlendirmek isteyen Türkiye'nin, kısa bir süre öncesine kadar ağır ithamlarla hedef aldığı Mısır'la ilişkisi her geçen gün derinleşiyor.

Siyasi gerilimlerin azalmasıyla başlayan ve kısa sürede ivmelenen bu yeni "ittifak" son meyvesini dün Ankara'da verdi. Türkiye ve Mısır arasında askeri alana dönük yeni gelişmeler yaşandı.

Diplomatik el sıkışmalarla başlayan ilişki yerini hızla "iyi niyet" mektuplarına ve ortaklık hedeflerine bırakırken, Savunma ve Askeri Üretim Bakanı ve beraberindeki heyetin Ankara'ya yaptığı ziyaret, iki ülke arasındaki ilişkinin ulaştığı yeni boyutu gözler önüne seriyor.

'İki bakanlıktan 'Savunma İş Birliği İyi Niyet Mektubu'

Mısır Silahlı Kuvvetler Başkomutanı olan Savunma ve Askeri Üretim Bakanı Korgeneral Eşref Salim Zahir, dün Ankara'ya bir ziyaret gerçekleştirdi.

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler resmi davetlisi olarak Ankara'da bulunan Zahir​​​​​​​, Bakanlıkta düzenlenen askeri törenle karşıladı.

İki ülke ulusal marşlarının çalınmasının ardından Zahir​​​​​​​, onur kıtasını selamladı. Bakanlar, törenin ardından basına kapalı görüştü.

Güler ve Zahir, baş başa gerçekleştirdikleri görüşmenin ardından heyetler arası görüşmeye başkanlık etti.

Heyetler arası görüşme sonrasında Güler ve Zahir, "Savunma İş Birliği İyi Niyet Mektubu" imzaladı.

İmzalanan niyet mektubunun detayları henüz açıklanmadı.

Bir mektup da Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı'ndan

Zahir'in bir sonraki durağı Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı oldu.

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Mısır heyeti ile gerçekleştirilen görüşmelere ilişkin sosyal medya hesabından açıklamalarda bulundu.

Zahir ve beraberindeki heyeti Başkanlıkta ağırladıklarını belirten Görgün, görüşmede savunma sanayisi alanındaki işbirliği imkanlarını ve ortak kabiliyet geliştirme başlıklarını ele aldıklarını kaydetti.

Görgün, bu temaslar kapsamında iki ülke arasında gelecek dönemde yürütülecek işbirliğinin çerçevesini belirleyecek bir "niyet mektubu" imzaladıklarını bildirdi.

Bu mektubun da içeriği paylaşılmazken, Görgün "Türkiye ile Mısır arasında savunma sanayisi alanında geliştirilecek işbirliklerinin, bölgesel güvenliğe ve karşılıklı kapasite gelişimine katkı sunacağına inanıyorum" değerlendirmesinde bulundu.

Yıllarca süren gerilimden 'ortaklığa'

Tüm bu iyi niyet mektuplarına karşı, iki ülke arasında uzun yıllara yayılan bir gerilim hakimdi.

İki ülke arasındaki gerilimin nedeni ise Müslüman Kardeşler iktidarının devrilmesiydi. Mısır Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’yi darbeyle indiren ve koltuğuna oturan Abdül Fettah Sisi, Müslüman Kardeşler'i terör örgütü ilan etmişti.

Müslüman Kardeşler'i destekleyen AKP ise Türkiye'nin kapılarını, faaliyetleri yasaklanan örgüt üyelerine açmıştı. Yıllarca süren gerilim ortamında Mısır'la ilişkiler kopma noktasına gelirken AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da Sisi'yi birçok kez "Katil", "Darbeci" ve "Zalim" gibi ifadelerle hedef almıştı.

İkili arasında ilk resmi görüşme, 2023 yılında Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de düzenlenen G20 Zirvesi’nde gerçekleşti. Görüşmede; iki ülkenin ilişkileri, ticaret hacminin artırılması, enerji alanındaki yeni iş birlikleri ile bölgesel ve küresel meselelerin ele alındığı açıklandı.

Bunun üzerine ilişkiler yeniden şekillenmeye başladı. 

Önce telefon görüşmeleri, ardından karşılıklı ziyaretler derken, Erdoğan Sisi'ye "Değerli kardeşim" dedi, Sisi de “İki ülke arasında yeni bir sayfa açıldığını” duyurdu.

Evet, iki ülke arasında yeni bir sayfa açıldı ve açılan bu yeni sayfa hızlıca doldurulmaya başlandı.

Şubat ayında yanına Dışişleri, Milli Savunma ve Sanayi Bakanları da dahil olmak üzere çok sayıda bürokratıyla birlikte Kahire'ye giden Erdoğan, Mısır hükümetiyle bir dizi anlaşma imzaladı.

Bunlardan en dikkat çekeni ise askeri çerçeve anlaşması oldu. Milli Savunma Bakanlığı'na bağlı Makine ve Kimya Endüstrisi'nin (MKE) Mısır'a uzun menzilli topçu mühimmat fabrikası ile fişek üretim tesisi kurmasına, kısa menzilli hava savunma sistemi ihraç edilmesine, Doğu Akdeniz’de ortak tatbikatlara başlanmasına karar verildi.

Ancak Türkiye ve Mısır’ın askeri alandaki yakınlaşması bunlarla da sınırlı kalmadı. Özellikle Doğu Akdeniz, Libya ve Gazze gibi kritik bölgelerde ortak güvenlik çıkarları çerçevesinde istihbarat paylaşımı ve koordinasyon mekanizmalarının da geliştirilmesi için anlaşıldı.

Akdeniz'de bir başka ittifak daha dikkat çekiyor

İki ülke arasında kısa sürede derinleşen askeri ilişkiler ve tarafların Doğu Akdeniz vurgusu, bölgede yeni bir ittifakın kurulmaya başlandığına dair yorumları da gündeme getiriyor.

Dün imzalanan niyet mektupları, bu ittifakın daha da derinleşeceğine işaret ediyor.

Ankara ve Kahire hattında ivme kazanan bu askeri entegrasyonun arka planında, bölgesel güç dengelerini doğrudan etkileyen Atina-Lefkoşa-Tel Aviv ekseni de bulunuyor.

Başlangıçta enerji kaynaklarının paylaşımı üzerinden şekillenen Yunanistan, Kıbrıs ve İsrail ortaklığı, gelinen noktada kapsamlı bir ittifaka dönüşmeye başlamış durumda. Üç ülkenin imzaladığı 2026 Ortak Eylem Planı; düzenli deniz ve hava tatbikatlarını, İsrail'den askeri teknoloji transferini ve Doğu Akdeniz'deki olası krizlere karşı ortak bir "hızlı müdahale gücü" oluşturulmasını içeriyor. 

Öte yandan, Avrupa ile Ortadoğu'yu bağlamayı hedefleyen Büyük Deniz Enterkonnektörü gibi devasa altyapı projeleriyle bu ittifakın ekonomik ayakları da sağlamlaştırılıyor.

Ankara'nın bölgesel rakiplerinin kurduğu bu "çevreleme" stratejisi, Doğu Akdeniz'deki gerilimi artırıyor. 

Dolayısıyla Türkiye ve Mısır'ın askeri odaklı son hamleleri, yalnızca 10 yıllık bir krizin telafisi olarak değil, giderek güçlenen Yunanistan-Kıbrıs-İsrail bloğuna karşı atılmış stratejik bir denge arayışı olarak da değerlendiriliyor.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri ve özel haberlerimizi kaçırmayın.