Küba Gerçeği kapsamında yayına başlayan Abluka Günlükleri ile ABD tarafından Küba’ya uygulanan ve soykırım niteliği taşıyan ablukanın günlük olarak nabzını tutuyor; yaşanan gelişmeleri, ablukanın etkilerini ve Küba’nın bu koşullar karşısındaki direnişini, geliştirdiği çözüm ve önlemleri okuyucuyla buluşturuyoruz.

Artemisa’da tarımsal üretimi artırmada zorluklar ve çözümler

Küba’nın Artemisa bölgesinde, gıda egemenliğini güçlendirme hedefiyle uzun süredir âtıl durumda bulunan devlet arazilerinin üretime kazandırılması süreci hızlandırılmaya çalışılıyor. 2018 tarihli 358 sayılı kararname kapsamında, kullanılmayan toprakların gerçek ve tüzel kişilere intifa hakkıyla devredilerek tarımsal üretime açılması öngörülürken, bugüne kadar 47 bin hektardan fazla “âtıl arazi fonuna” dahil edildi ve on binlerce başvuru üzerinden yaklaşık 42 binine onay verildi. Yetkililer, ölçüm ve bürokratik süreçlerdeki gecikmelere rağmen, geçici kullanım izinleriyle üreticilerin sürece daha hızlı dahil edilmesini amaçladıklarını belirtirken, bazı arazilerin hâlâ talep edilmediği ya da işlem aşamasında olduğu ifade edildi.

San Cristóbal gibi bölgelerde ise binlerce hektar arazi tarım ve hayvancılık faaliyetlerine yönlendirilirken, kadın üreticilerin artan katılımı dikkat çekiyor; yalnızca bu belediyede yüzlerce kadın üreticiye binlerce hektar arazi tahsis edilmiş durumda. Toplamda on binlerce hektarlık alan şeker kamışı, pirinç, kök bitkiler ve hayvancılık üretimine açılırken, askerlikten dönen gençler ve küçük üreticiler de sisteme dahil ediliyor. Yetkililer, üretime uygun olmayan veya kullanılmayan arazilerin geri kazanılarak yeniden dağıtıldığını, böylece hem devlet işletmelerinin hem de bireysel üreticilerin gıda üretimine katkısının artırılmaya çalışıldığını vurguluyor; ancak süreçteki gecikmeler ve altyapı eksiklikleri, gıda üretiminin hızla artırılması ihtiyacının sürdüğüne işaret ediyor.

Genel olarak uygulama, Küba’nın gıda arzında yaşadığı yapısal zorluklar ve ithalata bağımlılığı azaltma hedefi bağlamında kritik bir adım olarak değerlendirilirken, yetkililer toprağın yalnızca tahsis edilmesinin değil, sürekli ve verimli üretime dönüşmesinin belirleyici olduğunu vurguluyor. Buna rağmen, ölçüm süreçleri, idari işlemler ve kurumsal kapasite eksiklikleri nedeniyle üretime geçişte zaman zaman aksaklıklar yaşanıyor; bu da özellikle ekonomik sıkıntıların hissedildiği ve temel gıda tedarikinin hassas olduğu ülkede, arazilerin hızlı ve etkin biçimde üretime kazandırılmasının önemini daha da artırıyor.

Tütün sektörü, Küba’ya yönelik enerji kuşatmasının olumsuz etkilerini yaşıyor

Küba'da başarılı bir tütün sezonu geçirmek; toprak hazırlığından ekime ve nihayetinde endüstriyel işleme safhasına kadar uzanan, neredeyse kusursuz bir mekanizma gerektiriyor. Ancak bu sürecin her adımı yakıt tüketimine dayanıyor.

Tabacuba İşletme Grubu Tarım Direktörü Osvaldo Santana Vera'nın Küba Haber Ajansı'na (ACN) yaptığı açıklamaya göre, ABD hükümetinin adaya uyguladığı enerji kuşatması, ülkenin en büyük tütün üreticisi olan eyaletteki hayati faaliyetleri kısıtlamış durumdadır. Örneğin Santana Vera, bugün hasat çalışmalarında yaşanan gecikmelerin, tütünlerin asıldığı askı düzeneklerinin (cujes) tedarik ve hazırlık süreçleriyle doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı.

Bu sezon için beş milyondan fazla tütün askısı (cuje) gerekiyordu ancak yakıt yokluğu nedeniyle ancak üç milyon kadarı sevk edilebildi.

Bu askıların Sandino ilçesinden Pinar del Río’ya taşınması için günde 80 kamyonluk bir operasyon gerekiyor. Üstelik her bir kamyonun günlük 80 ila 90 litre dizele ihtiyacı var.

Eldeki kısıtlı yakıt, öncelikli olarak iki alana yönlendiriliyor: Birincisi Virginia tipi tütün eken Sandino, San Luis ve Consolación del Sur'daki işletmelerin kurutma işlemleri; ikincisi ise eyalette son dönemde etkili olan kuraklık nedeniyle sulama faaliyetleri.

Bu darboğazdan çıkış yolu olarak Tabacuba İşletme Grubu, özellikle Pinar del Río’daki sulama sistemlerinde enerji altyapısını değiştirmeyi ve güneş enerjili pompalara geçmeyi hedefliyor.

Bu doğrultuda, geçen Ekim ayından bugüne kadar eyalette 900 güneş enerjili pompa kuruldu. Temmuz ve Ağustos ayları arasında ise 1.500 pompanın daha ülkeye gelmesi bekleniyor; bu sevkiyatın aslan payı yine tütünün merkezi Vueltabajo'ya ayrılacak.

2026-2027 sezonunda sulama faaliyetlerinin en az yüzde 50'sini yenilenebilir enerji kaynaklarıyla yapmayı hedeflediklerini belirten Santana Vera, sözlerine şöyle devam etti:

“Yakıt eksikliği, sadece nakliyeyi değil doğal kurutma evlerinin inşaatını da ciddi şekilde kısıtladı. Sezon başında planlanan 12 bin 152 hektarlık ekim alanını güvence altına almak için yaklaşık 8 bin kurutma evine ihtiyaç duyulurken, 1.163 ev eksik kaldı.”

Özellikle "tütün merkezi" olarak bilinen bölgelerdeki işletmeler, kurutma evlerindeki bu kapasite yetersizliği nedeniyle ekim taahhütlerini yerine getiremedi. En büyük ekim potansiyeline sahip olan Consolación del Sur ilçesi, buna en somut örneği teşkil ediyor. Planlanan 2 bin hektarlık ekim alanına ulaşabilmek için 1.528 kurutma evi inşa etmesi gereken ilçe, bu hedefin ancak yüzde 58’inde kalabildi.

Santana Vera, Mart ayına kadar Orman İşletmesi'nin kendilerine 120 bin parça kereste teslim etmesi gerektiğini ancak bu süreçte teslimatın yüzde 33'te kaldığını belirtti.

Yönetici, açıklamalarına şöyle devam etti: "Ekim hedeflerine tam olarak ulaşılamasa da (11 bin 365,5 hektar ekildi), kaliteli tütün tarlalarında, ikinci sınıf tarlalarda ve güneşte kurutulan tütün alanlarında toplam 2 bin 333 hektarlık bir 'yeniden filizlendirme' planı uyguladık. Bu yöntem, tonaj bazındaki üretim taahhütlerimizi karşılamamıza yardımcı olacak."

Pinar del Río, Küba'da üretilen tütünün yüzde 70'inden fazlasını sağlamasının yanı sıra puroların iç ve dış sargı yapraklarının tamamını karşıladığı için, buradaki her hasat dönemi ülke ekonomisi adına hayati önem taşıyor.

Küba Yazarlar ve Sanatçılar Birliği üyelerini vatan için imzaya çağırdı

Küba Yazarlar ve Sanatçılar Birliği (UNEAC), bu perşembe günü üyelerini, yaratıcıları ve çalışanları "İmzam Vatan İçin " sürecine aktif olarak katılmaya çağırdı. Bu ulusal seferberlik; birlik, bağlılık ve egemenlik savunmasının bir ifadesi olarak tanımlanıyor.

Demokratik kitle örgütleri tarafından desteklenen bu girişim; iş merkezlerinde, mahallelerde ve kurumlarda imzalar toplayarak Devrim Hükümeti Bildirisi’ne destek vermeyi ve halkın bağımsızlığı, barışı ve Küba sosyal projesini koruma iradesini teyit etmeyi amaçlıyor.

Kuruluştan yapılan açıklamaya göre, her bir imza resmi bir jestin çok ötesinde; ekonomik ablukanın şiddetlenmesi, dezenformasyon kampanyaları, dış baskılar ve ABD kaynaklı tehditlerin şekillendirdiği "çok boyutlu saldırı stratejisine" karşı bilinçli bir deklarasyon niteliği taşıyor.

UNEAC için bu süreç, Küba halkının barış arzusunu ve her türlü müdahale veya istikrarsızlaştırma girişimine karşı egemenliğini savunma hakkını pekiştiren siyasi ve etik bir duruşu temsil ediyor.

Ulusun entelektüel ve sanatsal öncüsü olan UNEAC, bu çabada en ön safta yer alma sorumluluğunu üstleniyor. Tarih boyunca ülke kimliğinin ve onurunun taşıyıcısı olan sanatçıların, bugün bu sorumluluğu toplumsal bir bağlılık eylemi olan imza kampanyasına katılarak gösterdikleri vurgulanıyor.

Bu kapsamda tüm üyeler ve çalışanlar; 24 Nisan Cuma günü saat 10:00'da ulusal merkeze veya il/ilçe komitelerince belirlenen alanlara imza vermeye çağrıldı. Çağrı, "İmza atmak; aynı zamanda ulusu yaratmak, savunmak ve yaşatmaktır" ifadesiyle sona eriyor.

Mendeleyev Kimya Olimpiyatı’nda Küba’ya bronz madalya 

Moskova’da düzenlenen ve 37 ülkeden yaklaşık 200 öğrenciyi bir araya getiren 60. Mendeleyev Uluslararası Kimya Olimpiyatı, bilim alanındaki küresel prestijini bir kez daha ortaya koyarken, Kübalı öğrenciler Leticia María Merlo Alfonso ve Ernesto Alejandro Barrera Ramírez bronz madalya kazandı.

Uluslararası alanda Çin, Vietnam, Kazakistan, Macaristan ve İsrail’den öğrenciler altın madalya kazanırken, Özbekistan, Türkiye, Türkmenistan, Belarus ve Moğolistan gümüş; Küba’nın da aralarında bulunduğu Sri Lanka, Azerbaycan, Brezilya, Suudi Arabistan, Kuzey Makedonya ve Ermenistan ise bronz madalya elde etti.

UNESCO tarafından tanınan ve Moskova Devlet Üniversitesi Kimya Fakültesi tarafından organize edilip 2017’den bu yana Melnichenko Vakfı tarafından desteklenen olimpiyat, genç bilim insanlarını teşvik etmenin yanı sıra uluslararası bilimsel ve kültürel iş birliğini güçlendirerek Moskova’nın kimya alanındaki küresel referans konumunu pekiştiriyor.

Salgınlara karşı uluslararası işbirliği

Küba’da salgın hastalık gözetim sistemini güçlendirmek ve insan sermayesinin hazırlık düzeyini artırmak amacıyla Fransa ve Avrupa Birliği iş birliğiyle yürütülen CAP-Salud projesi resmen başlatıldı. Pasteur Enstitüsü tarafından idari olarak yönetilen ve Guadeloupe Pasteur Enstitüsü’nün bilimsel koordinasyonunu üstlendiği girişim, “Tek Sağlık” yaklaşımı doğrultusunda bulaşıcı hastalıkların teşhisinde ileri teknolojilerin kullanımını yaygınlaştırmayı ve sağlık acil durumlarına müdahale kapasitesini artırmayı hedefliyor.

Pedro Kourí Tropikal Tıp Enstitüsü’nde (IPK) gerçekleştirilen lansmanda, Küba Halk Sağlığı Bakanlığı yetkilileri, Fransız Büyükelçiliği ve Avrupa Birliği temsilcileri ile bilim insanları bir araya gelirken, projenin hâlihazırda IPK, Ulusal Hijyen, Epidemiyoloji ve Mikrobiyoloji Enstitüsü (INHEM) ve Nefroloji Enstitüsü’nü kapsayan üç referans merkezinde altyapı güçlendirme çalışmalarını tamamladığı açıklandı. Program kapsamında özellikle biyoinformatik başta olmak üzere çeşitli alanlarda eğitimlere öncelik verilirken, yüksek teknoloji laboratuvar altyapısının etkin kullanımını sağlayacak nitelikli insan kaynağının yetiştirilmesi temel hedef olarak öne çıkıyor.

Fransız işbirliği ve Avrupa Birliği finansmanıyla yürütülen üç yıllık proje, entomoloji, moleküler mikrobiyoloji ve biyobanka yönetimi gibi alanlarda 18 girişimi, uluslararası staj programlarını, Paris’te yüz yüze eğitimleri ve uzaktan öğretim modüllerini kapsayarak doğrudan 63 Kübalı uzmanın eğitimini öngörüyor.

Dang humması vakalarındaki artış, antimikrobiyal direnç ve yeni patojenlerin ortaya çıkışı gibi güncel tehditlere karşı bütüncül ve çok disiplinli bir yanıt geliştirilmesini amaçlayan girişim, Küba’nın bu zorluklara karşı gözetim kapasitesini güçlendirmeyi hedefliyor. Kübalı yetkililer ve uluslararası ortaklar, projenin yalnızca teknoloji transferiyle sınırlı kalmayıp araştırmacı ve teknisyenleri yenilik süreçlerinin merkezine yerleştirerek bilgi aktarımını hızlandıracağını ve ulusal sağlık sisteminin hızlı yanıt verme yeteneğini pekiştireceğini vurguluyor. Biyobankaların geliştirilmesi, sekanslama tekniklerinin ilerletilmesi ve moleküler gözetimin güçlendirilmesi gibi önceliklerle şekillenen CAP-Salud’un, Küba’yı Karayipler’de ortaya çıkan patojenlere karşı hazırlık ve müdahale kapasitesi açısından bölgesel bir referans noktası haline getirmesi bekleniyor.

Küba’da kamuda verimlilik odaklı dönüşüm

Küba’da Başbakan Manuel Marrero Cruz, 2026 Ekonomik ve Sosyal Programı kapsamında bütçeli sektörün yeniden yapılandırılmasına öncelik verildiğini açıkladı. Marrero, 8 Mayıs’ta yürürlüğe girecek 127 sayılı Kararnamenin sektörde yönetim esnekliğini artıracağını, kapsamlı dönüşümün temellerini atacağını ve ekonomik-sosyal verimliliği yükseltmeyi hedeflediğini belirtti.

Resmi Gazete’de 8 Nisan’da yayımlanan ve Maliye ve Fiyatlar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik ile Ekonomi ve Planlama bakanlıklarının tamamlayıcı düzenlemeleriyle desteklenen bu adım, devletin merkezi yönetiminin yeniden boyutlandırılmasını ve 2.600’den fazla birimi kapsayan bütçeli sektörün işleyişinin iyileştirilmesini öngörüyor; yaklaşık 2.443 birimi ve sektördeki iş gücünün %50’sinden fazlasını kapsayan düzenlemelerle kamu yönetiminde verimliliğin artırılması, idari giderlerin azaltılması, işlevle doğrudan bağlantısı olmayan pozisyonların sadeleştirilmesi, insan kaynaklarının daha rasyonel kullanımı, emek karşılığının iyileştirilmesi ve yerel düzeyde bütçeli birimlerin kalkınma stratejilerindeki rolünün güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Quinteto Criollo 30. sanat yılını kutluyor

Küba’nın Villa Clara kentinde, otuz yılı aşkın sanatsal kariyeri boyunca ülkenin ve dünyanın müzik mirasına önemli katkılar sunan vokal ve enstrümantal grup Quinteto Criollo için kapsamlı bir anma etkinliği düzenlendi.

Santa Clara Belediyesi Kültür Müdürlüğü’ne bağlı Latin Amerika Kültür Tanıtım Merkezi’nde gerçekleştirilen törende, Kültür İl Müdürü Serguey Pérez Pérez ve UNEAC bölge başkanı Ricardo Riverón Rojas başta olmak üzere çok sayıda sanatçı ve izleyici grubun kültürel elçilik rolünü, geleneksel Küba müziğini nesiller boyunca yaşatma çabasını ve yeni müzisyenlerin yetişmesine katkısını vurguladı.

Etkinlikte konuşan isimler, Quinteto Criollo’nun kendine özgü tarzı ve istikrarlı üretimiyle hem ulusal hem uluslararası sahnelerde önemli bir referans haline geldiğini belirtirken, grup direktörü Mario Gutiérrez halkın sevgisini en büyük ödül olarak nitelendirdi; düzenlenen tören, grubun Villa Clara’nın kültürel kimliğini zenginleştiren ve Küba müziğinin uluslararası alandaki canlılığını yansıtan uzun soluklu sanat yolculuğuna duyulan saygının ifadesi olarak öne çıktı.

Küba ile dayanışma amaçlı İkinci Avrupa Konvoyu Havana’ya ulaştı

Küba Halklarla Dostluk Enstitüsü’nün (ICAP) davetiyle İtalya, Fransa, İsviçre, Meksika ve ABD’den aktivistlerin yer aldığı İkinci Avrupa Dayanışma Konvoyu, 1 Mayıs Uluslararası İşçi Bayramı etkinliklerine katılmak üzere Havana’ya ulaştı.

ABD’nin ekonomik ambargo ve enerji kısıtlamaları nedeniyle zorluklar yaşayan Küba’ya destek amacı taşıyan konvoy, eğitim kurumları için gıda, tıbbi malzeme ve spor ekipmanı gibi temel ihtiyaçları beraberinde getirdi. Havana’daki Casa de la Amistad’da düzenlenen karşılama töreninde ICAP Başkanı Fernando González, yoğunlaşan abluka koşullarında gösterilen bu dayanışma için katılımcılara teşekkür ederken, organizasyonun koordinatörü Michele Curto’ya ICAP’ın 65. yıl anma plaketi takdim edildi; Curto ise Küba ile dayanışmanın küresel bir mücadele olduğunu vurguladı. Etkinlik kapsamında konvoyun önümüzdeki günlerde Santiago de Cuba ve Guantánamo gibi doğu illerini ziyaret edeceği, ardından 1 Mayıs kutlamaları ve çeşitli toplantılar için yeniden Havana’ya döneceği bildirildi.

Küba’da elektrik üretiminde son durum

Dün, kapasite yetersizliği nedeniyle hizmette 23 saat 5 dakika boyunca kesinti yaşandı. Gece yarısı saat 00:46’da sona eren kesintiler, sabah 06:11’den itibaren yeniden başladı.

Dün üretim kapasitesi eksikliğinden kaynaklanan maksimum kesinti, saat 19:20’de 1257 MW olarak kaydedildi. Bu değer, Renté Termik Santrali 3. ünitesinin devre dışı kalması sebebiyle planlananın üzerine çıktı.

Öte yandan, 54 yeni güneş enerjisi santralinin toplam üretimi 3410 MWh oldu. Bu santrallerin ortalama bir saatte sağladığı azami güç ise 410 MW olarak gerçekleşti.

Dün Küba’da ne kadar elektrik açığı yaşandı?