İran Dışişleri Bakanı Abbas Irakçi ABD’den çelişkili mesajlar geldiğini, karşı taraf ciddi olduğunda müzakerelere gireceklerini belirterek “Amerika’ya güvenimiz yok” dedi.

Irakçi bazı tarafların müzakereleri bozmak ve ABD’yi savaşa sürüklemek istediğini söyledi.

Hindistan’da düzenlenen BRICS Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın ikinci gününde düzenlediği basın toplantısında konuşan Irakçi ülkesinin hiçbir zaman nükleer silah elde etmeye yönelmediğini belirterek "Daha önce defalarca atom bombası istemediğimizi söyledik. Barışçıl bir nükleer planımız var" dedi.

Hürmüz Boğazı'ndaki son duruma da değinen Erakçi, "Hürmüz Boğazı açık ve saldırgan ülkeler dışındaki tüm gemiler bizimle koordinasyon sağlamaları halinde geçebilir. Boğazdan güvenli geçiş bizim için önemli ve biz de yardımcı olacağız. (ABD'nin uyguladığı) Deniz ablukası konusunda da endişeliyiz" ifadelerini kullandı.

Irakçi Hürmüz Boğazı'nın İran ve Umman karasularında bulunduğunu, Boğaz'ın yönetimini Umman ile ortak yürüteceklerini ve bu konuda Maskat yönetimiyle istişareler gerçekleştirdiklerini aktardı.

ABD ile geçici ateşkes ve müzakerelere ilişkin konuşan Irakçi "Ateşkes halindeyiz ancak durum kırılgan. Yine de diplomasiye bir şans daha vermeye çalışıyoruz. Karşı taraf ciddi ve doğru yolda olduğunda müzakerelere gireceğiz. Amerika'ya güvenimiz yok" değerlendirmesini yaptı.

İsim vermeden bazı ülkeleri ABD ile müzakereleri sabote edip Washington'u savaşa çekmeye çalışmakla suçlayan Irakçi, şöyle konuştu:

"Bazı taraflar müzakereleri bozmak ve ABD'yi savaşa sürüklemek istiyor ve müzakerelerin rasyonelliğe dönmesini ve müzakereler yoluyla bir çözüme ulaşmayı umuyoruz. ABD'den de çelişkili mesajlar alıyoruz. Bazen bir günde iki farklı mesaj alıyoruz.”

ABD ile diplomasi sürecinde Pakistan'ın rolünün devam ettiğini vurgulayan Irakçi, "Pakistan'ın arabuluculuğu henüz başarısız olmadı ancak esas olarak Amerikalıların davranışlarından kaynaklanan çok zor bir yolda ilerliyor. Biz adil bir anlaşmaya hazırız" dedi.

Irakçi ayrıca, Trump’ın, İran’ın önerisini reddettiğini açıklamasının ardından Washington tarafından görüşmelerin devam ettirilmesine yönelik mesajlar aldıklarını aktararak şunları kaydetti:

"Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'ın teklifini reddettiği yönündeki söylemler, birkaç gün önce Sayın Trump'ın 'bunun kabul edilemez' olduğunu söylemesinin ardından ortaya çıktı. Trump'ın son teklifimizi reddetmesinden sonraki süreçte, Amerika'dan diyaloğu sürdürme isteklerini belirten mesajlar aldık.”

Müzakerelerde zenginleştirilmiş uranyum konusunun gündeme gelmediğini söyleyen Irakçi, konunun karmaşık olduğunu, uranyum meselesinin daha sonra ele alınması gerektiğini ve bunu da ABD’li taraflara ilettiklerini söyledi.

ABD Başkanı Trump, Çin ziyareti dönüşü uçakta gazetecilere yaptığı açıklamada İran petrolü satın alan Çinli şirketlere uygulanan yaptırımları kaldırmayı değerlendirdiğini, birkaç gün içinde kararı vereceğini söyledi.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bu konuyu konuştuklarını söyleyen Trump "Önümüzdeki birkaç gün içinde bir karar vereceğim. Bunu konuştuk" dedi.

Hürmüz Boğazı'nın açılması için Çin'in İran'a baskı yapma konusunda güvence verip vermediği sorulan Trump "Kimseden iyilik istemiyorum. Çünkü iyilik istediğinizde, karşılığında iyilik yapmanız gerekiyor. İyiliğe ihtiyacımız da yok, (İran'ın) silahlı kuvvetlerini tamamen yok ettik” yanıtını verdi.

İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye vilayetine düzenlediği hava saldırılarında 6 kişi yaşamını yitirdi.

Lübnan resmi haber ajansı NNA’nın aktardığına göre İsrail'e ait insansız hava aracı (İHA), Nebatiye kent merkezinde bir otomobili iki füzeyle hedef aldı. Saldırıda 2 kişi yaşamını yitirirken, 1 kişi yaralandı.

Bölgeye insani yardım götürmek için geldikleri belirtilen kişilerin hedef alındığı saldırıda, Nebatiye Acil Yardım ekiplerine ait 3 ambulansın da hasar gördüğü, ambulanslardan birinin tamamen kullanılamaz hale geldiği aktarıldı.

İsrail savaş uçaklarının gece saatlerinde Nebatiye'ye bağlı Haruf beldesinde bir evi hedef aldığı saldırıda da 4 kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi.

Öte yandan İsrail ordusu, güneydeki Sur kentine bağlı Hoş, Şıaytiye ve Tayr Falsay beldelerine hava saldırıları düzenledi.

İsrail savaş uçakları kısa süre önce de Sur kent merkezi ile çevresindeki Maşuk, Hamadiye, Şebriha ve Abbasiye beldelerini hedef almıştı.

İsrail ordusunun ateşkese rağmen Sur kentindeki bir halk sağlık merkezine düzenlediği hava saldırısında 2'si hemşire 9 kişi yaralanmıştı.

İsrail ordusu, Sur kent merkezi ve çevresine yönelik hava saldırıları başlattığını açıklamıştı.

İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, işgal ettikleri Lübnan'ın güneyinde yasadışı Yahudi yerleşim yerleri kurma planları olduğunu belirtti.

İsrail devlet televizyonu KAN’ın haberine göre Ben-Gvir, İsrail ordusunun 1967’de Doğu Kudüs'ü işgal etmesini kutlamak için düzenlenen törende konuştu.

Ben-Gvir, işgal ettikleri Lübnan'ın güneyinde yasadışı Yahudi yerleşim yerleri kurmayı planladıklarını söyledi.

Aşırı sağcı Bakan, işgal altındaki Batı Şeria ve Gazze Şeridi'nde de "gönüllü göç" adı altında bölgedeki Filistinlileri topraklarından sürmeye yönelik planlarının olduğunu dile getirdi.

Ben-Gvir, "Lübnan'da yerleşim için bir planımız var ve ayrıca (Filistinlilerin) Gazze ve Batı Şeria’dan göçünü teşvik etme planlarımız da var” ifadelerini kullandı.

Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'deki 2 günlük BRICS Dışişleri Bakanları Toplantısı sona erdi ancak toplantıdan ortak bildiri çıkmadı.

Hindistan yönetiminden yapılan yazılı açıklamada, üyelerin Ortadoğu'daki egemenlik, deniz güvenliği, sivil altyapı ve hayatın korunması gibi konularda kendi görüşlerini dile getirdiği aktarıldı.

Bu konularda üyeler arasındaki fikir ayrılıkları nedeniyle ortak bildiri imzalanamadığı belirtildi.

Ayrıca taslak metnin Gazze, Kızıldeniz ve Bab el-Mandeb Boğazı'ndaki güvenlik konularını ele alan bölümlerinin bazı kısımlarına ilişkin "bir üyenin çekinceleri" olduğu yönünde bir dipnot da yer aldı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Irakçi BRICS Dışişleri Bakanları Toplantısı’nda Hindistan basınına değerlendirmelerde bulundu.

ABD ve İsrail’in İran’ı en az iki kere “test ettiğini" dile getiren Irakçi, “Askeri bir çözüm yolu yok ve ABD bu gerçeği anlamalı. Askeri eylemlerle hedeflerine ulaşamazlar ancak diplomasi yolu takip ederlerse konu farklı olacak” ifadelerini kullandı.

Irakçi, müzakereler sırasında İran ile ABD arasındaki en temel sorunun ABD’li yetkililerin açıklamaları, röportajları ve ilettikleri çelişkili mesajlar olduğunu dile getirdi.

Hürmüz Boğazı’nda ilişkin de açıklama yapan Irakçi, “Hürmüz Boğazı dost ülkelere kapalı değil. Sınırlamalar düşman gemileri içindir. Önceki günlerde birçok gemi deniz kuvvetlerimizin yardımıyla Hürmüz Boğazı’ndan geçti ve bu süreç devam edecek. Dost ülke gemileri ile diğer gemilerin silahlı kuvvetlerimizle koordinasyon sağlaması gerek. Tek çözüm, saldırgan savaşın tamamen sona erdirilmesidir ve bundan sonra her geminin güvenli geçişini garanti altına alacağız” dedi.

Irakçi saldırıya uğrayan tarafın kendileri olduğunu ve meşru müdafaa hakkı kapsamında kendilerini savunduklarını vurguladı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Pekin'de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüşmesine dair ABD tarafından yapılan açıklamalarda Hürmüz Boğazı’nın açılması, Çin’in İran’a askeri destek göndermemesi gibi konularda anlaşıldığı iddiaları yer almıştı. Ancak Çin’in resmi açıklamalarında doğrudan İran'a bir atıf yer almamış, görüşmelerde Ortadoğu'daki gelişmelerin de ele alındığı belirtilmişti.

Çin Komünist Partisi’nin günlük gazetesi Global Times’ın aktardığına göre Çin Dışişleri Bakanlığı konuyla ilgili yazılı açıklama yaptı.

Çin Dışişleri Bakanlığı “Başkan Trump’ın Çin ziyareti sırasında iki başkanın, Ortadoğu’daki durum da dahil olmak üzere önemli uluslararası ve bölgesel meseleler hakkında görüş alışverişinde bulunduğu bildirildi. Taraflar İran konusunu görüştü mü? Çin’in mevcut İran durumuna ilişkin görüşü nedir?” sorusuna yazılı yanıt verdi.

Çin’in İran’daki duruma ilişkin tutumunun “son derece net” olduğu belirtilen açıklamada "bu çatışmanın en başından beri hiç yaşanmaması gerektiği" vurgulanırken, "Durumu çözüme kavuşturacak erken bir yol bulmak, sadece ABD ve İran’ın değil, aynı zamanda bölge ülkelerinin ve dünyanın geri kalanının da çıkarınadır" denildi.

"Mademki diyalog kapısı açılmıştır, bir daha kapatılmamalıdır" denilen açıklamada Hürmüz Boğazı ifadesine yer verilmeden "nakliye hatlarının en kısa sürede yeniden açılması"nın önemine işaret edildi.

“İran nükleer meselesi ile diğer konularda tüm tarafların endişelerini gözeten bir çözüme ulaşmak önemlidir" denilen açıklamada "Kapsamlı ve kalıcı bir ateşkese en kısa sürede ulaşılması, Orta Doğu ve Körfez bölgesine barış ve istikrarın erken bir tarihte geri dönmesinin sağlanması ve bölge için sürdürülebilir bir güvenlik mimarisi inşa edilmesinin temelinin atılması önemlidir" ifadeleri yer aldı.

Açıklamadan ABD ile herhangi bir konuda mutabık kalındığına dair bir ifade ise yer almadı. Çin'in Devlet Başkanı Şi'nin daha önce sunduğu "Ortadoğu’da barış ve istikrarın korunması için sunduğu dört öneri" doğrultusunda hareket etmeye devam edeceği söylendi.

İran basını, ABD'nin savaşın sona erdirilmesi için İran'ın sunduğu 14 maddelik teklife cevap verdiğini ve Washington'un özellikle nükleer konuda "baskıcı tutumunu" sürdürdüğünü bildirdi.

Tehran Times gazetesinin haberine göre, ABD yönetimi, savaşın sona erdirilmesine ilişkin İran'ın Pakistan üzerinde ABD'ye ilettiği yazılı teklife yanıt verdi.

İran'ın teklifinin iki aşamalı bir müzakere sürecine dayandığının aktarıldığı haberde, "Bu süreçte ilk aşama, tüm cephelerde savaşın sona ermesine yol açacak. İran'ın şartları karşılandığı takdirde ise nükleer meseleyle ilgili müzakerelerin ikinci aşaması başlayacaktır" ifadelerine yer verildi.

ABD'nin ise İran'ın teklifini reddettiği ve özellikle nükleer konuda "baskıcı tutumunu" sürdürdüğü kaydedildi.

İran, ABD ile müzakerelerde aracılık yapan Pakistan yönetimine, ABD ile savaşı sona erdirebilecek bir anlaşma için yeni teklif ilettiğini belirtmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, 3 Mayıs'ta İsrail devlet televizyonu KAN'a verdiği mülakatta, İran'ın müzakerelerde sunduğu teklifi incelediğini ve "kabul edilemez" bulduğunu açıklamış ve ABD bunun ardından kendi şartlarının yer aldığı yeni bir öneriyi Pakistan aracılığında İran'a sunmuştu.

İran da 10 Mayıs'ta kendi şartlarını içeren yeni teklifini ABD'ye iletilmek üzere Pakistan'a göndermişti.

Trump, İran'ın teklifini "yanıtlarını beğenmedim" diye yorumlamış ve saldırı tehditlerini yinelemişti.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Irakçi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) “tek taraflı yapısını” eleştirerek, BMGK’de bir reformun “bir tercih değil zorunluluk” olduğunu söyledi.

Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi’de düzenlenen BRICS Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın ikinci günündeki konuşmasında Irakçi BMGK'nin yapısına ilişkin eleştirilerde bulundu.

İkinci Dünya Savaşı sonrası oluşturulan uluslararası düzen ve bu düzeni yürüten yapıların 21. yüzyılın gerçeklerine cevap verebilecek durumda olmadığını ve temel reformlardan geçirilmesi gerektiğini söyleyen Irakçi “BMGK’nin düzenlenmesi bir tercih değil zorunluluktur” dedi.

BMGK’nin, ABD ve İsrail'in İran’ın altyapısına ve sivillere yönelik saldırıları karşısında sessiz kaldığını, bunun konseyin başarısızlığının güçlü bir örneği olduğunu ifade etti.

Trump'ın, Çin ziyareti sonrası İran'a saldırıları yeniden başlatma olasılığı nedeniyle İsrail yönetimi ve ordu komuta kademesinin hafta sonu yüksek alarm durumunda olacağı öne sürüldü.

Beyaz Saray’a yakınlığıyla bilinen Axios’a konuşan İsrailli yetkili, Trump'ın İran'a saldırıları yeniden başlatma kararı alması halinde bunun İsrail ordusuyla koordineli gerçekleştirileceğini belirtti.

İsrailli yetkili, Trump'ın hafta sonu söz konusu kararı alabileceğini, İsrail yönetimi ve ordusunun yüksek alarm durumunda olacağını öne sürdü.

İsrail devlet televizyonu KAN'ın ismi açıklanmayan İsrailli yetkililere dayandırdığı haberine göre, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ile geçen hafta görüşen İsrailli üst düzey askeri yetkililer, Tel Aviv yönetiminin İran'a saldırıların yeniden başlatılmasını istediği mesajını iletti.

Görüşmelerde İran'ın özellikle yakıt ve enerji tesislerine saldırı ihtimalinin de ele alındığı belirtilen haberde, saldırılarla İran'ın müzakerelerde nükleer programını sonlandırmayı kabul etmesinin hedeflendiği kaydedildi.

İsrail'de bu senaryoya ilişkin özellikle İran'da olası misillemelere karşı hazırlıkların yapıldığı bildirildi.

Çin ziyareti sonrası İran'a ilişkin karar vermesi beklenen Trump’ın önünde yeniden saldırı veya Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ticari gemilerin çıkarılmasına ilişkin "Özgürlük Projesi"ni yeniden başlatmak olmak üzere iki seçeneğin bulunduğu öne sürüldü.

Haaretz'e konuşan İsrailli yetkililer ise Tel Aviv'de olağanüstü alarm durumu olmamasına rağmen gelecek günlerde saldırıların yeniden başlaması olasılığının bulunduğunu savundu.

İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, perşembe yaptığı açıklamada, "İran'daki görevimiz sona ermedi, yakında harekete geçmemizin gerekebileceği ihtimaline karşı hazırlıklıyız" ifadesini kullanmıştı.