'Nutella'nın gizli bir tarifi var': Serbest piyasa

2014 yılında satın aldığı fındık fabrikasını kapatan İtalyan çikolata devi Ferrero'nun bu kararı sonucu 300 kişi işsiz kaldı.Verimlilik ve maliyetlerden yakınarak 'daralmaya' giden şirketin alternatif pazarlara yönelmesi sonucu dünya fındık üretiminin yüzde 70'ini karşılayan Türkiye'de fiyatların düşmesi bekleniyor. Alıcıların insiyatifine kalan üreticiler için Toprak Mahsülleri Ofisi'nin müdahaleleri yetersiz kalıyor.
Haber Merkezi
Pazartesi, 30 Temmuz 2018 17:11

Nutella’nın sahibi İtalyan çikolata üreticisi Ferrero, geçtiğimiz gün yaklaşık 300 işçinin çalıştığı Trabzon'daki fındık fabrikasını kapatmış, şirket gittiği "daralmayı" yenilik ve değişiklik olarak nitelemişti.

TÜRKİYE'DE KALICIYIZ DEDİKTEN 1 YIL SONRA KAPATTILAR

Dünya'daki fındık ihracatının yüzde 70'ine yakınını gerçekleştiren Türkiye’de en büyük alıcılardan olan çikolata tekelinin kararı dikkat çekiyor. Bir yıl önce yaptığı açıklamada "Türkiye’de kalıcıyız, sizden biriyiz" sözleri ile yatırımlarının “sürekliliğini” belirten Ferrero Türkiye Başkanı Carlo Marsili, 25 yıldır fındık aldıkları Türkiye’de kapasitelerini arttırmak istediklerini söylemişti. Aynı zamanda İtalya'nın emekli Türkiye Büyükelçisi olan Marsili başkanlığındaki Ferrero, 2013 eylülünde  bir fabrikalarını Manisa’da açmış ve 2014 yılında da Türkiye’nin en büyük fındık üreticilerinden Oltan Gıda'nın yüzde 100'ünü satın alarak, şirketin adını Ferrero Fındık olarak değiştirmişlerdi.

ALTERNATİF PAZARLAR TÜRKİYE FİYATINI AŞAĞI ÇEKİYOR

Trabzon’da bulunan fabrikanın kapatılmasının ardından şirket tarafından yapılan açıklamada "Ferrero Fındık’ın Türkiye’ye ve Türk fındığının yetiştiği bölgelere olan bağlılığını teyit eder" ifadeleri kullanılmıştı. Ancak Türkiye’nin arzı karşılayamadığını iddia eden Ferrero'nun Kanada'dan Şili ve Avustralya'ya kadar birçok ülkede yeni üreticiler aradığı biliniyor. Alternatif pazar arayışları ile rekabet yaratan şirketin, fiyatları aşağıya çekmeye çalıştığı tahmin ediliyor. Talebin azalmadığı fındık piyasasında ürün maliyetini düşürmek isteyen çikolata tekeli Ferrero için 300 işçinin çalıştığı fabrikasını kapatmak uzun vadede "kârlı" görünüyor. Ferrero'nun alımlarını arttırmayı planladığı Şili'de fındık ihracatı son bir yılda beş kat arttı. Kararın Avrupalı büyük alıcıların ihtiyaçlarını karşıladıkları Mayıs-Haziran aylarının ardından gelmesi de dikkat çeken bir diğer unsur.

Üretiminin yüzde 80-85'ini dış piyasalara veren Türkiye’de son 12 ay içerisinde toplam fındık ihracatının artmasına rağmen  ihracattan elde edilen tutarın düştüğü görülüyor. Üretici korumayan, fiyatların belirlenmesini sadece alıcıların inisiyatifine bırakan uygulamalar sonucunda, üretiminde birinci sırada gelinen bir tarım ürününde dahi kontrol sağlanamamakta. Toprak Mahsülleri Ofisi’nin fiyatı kontrol etmek için stoklarını kullanmasına rağmen alıcıların kararlarına bırakılan üreticilerin protestoları, şirketler için neredeyse "olağanlaşmış" durumda.

Dünya’daki fındık ekili alanların yüzde 77'sini oluşturan Türkiye, üretimin de yüzde 68'ini karşılıyor. Dünyada fındık fiyatının oluşumunda önemli rol oynayan Türkiye için ihracat fiyatları bu alandaki rekabet için kilit öneme sahip.