12 Eylül Pazar günü yapılan referandumdan “evet” çıkmasının ardından Türkiye'nin farklı yerlerinden gelen yolsuzluk haberleri de oylamaya gölge düşürdü. Bunların en ciddisi, Türkiye Komünist Partisi’nin müşahitleri aracılığıyla ortaya çıkardığı “AKP’li sandık görevlilerinin ve polis memurlarının birden çok sandıkta mükerrer oy kullandıkları” iddiasıydı.

Konuyla ilgili olarak Pazartesi günü TKP’li avukatlar tarafından Yüksek Seçim Kurulu’na başvuruldu. Avukatlar, bugün de suç duyurusunda bulunacaklar.

TKP’li avukatların suç duyurusu doğrultusunda atılacak adımlar, 2011'de düzenlenecek genel seçimlerin güvenliği açısından da önem taşıyacak.

AKP’li sandık görevlileri ve polis memurlarından mükerrer oy
TKP’li müşahitler, seçim günü İstanbul’da bulundukları okullarda AKP’li sandık görevlilerinin hem görevli oldukları, hem de kayıtlı oldukları sandıklarda oy kullandıklarını ve birbirlerini buna teşvik ettiklerini, AKP’lilerin aralarında yaptıkları konuşmalardan anladılar.

Sandık kurulu üyelerinin kanun gereği sadece görevli oldukları sandıkta oy kullanmaları gerekiyor. Ancak kurul üyelerinin kayıtlı oldukları sandıklardaki listelerde görevli oldukları belirtilmediğinden, mükerrrer oy kullanmaları mümkün oluyor.

Benzer şekilde polis memurlarının da okul okul gezerek, görev kağıdıyla defalarca oy kullandıkları tespit edilmişti (İlgili haber için bkz: Görev kağıdıyla mükerrer oy). Görevli polislerin yalnızca görevli oldukları okulda veya görev yaptıkları bölgeye en yakın okullarda, ancak arkası mühürlü görev kağıtlarını sandık kuruluna teslim edip, imza karşılığı oy kullanmaları gerekiyor. Ancak seçim günü polis memurlarının kimi yerlerde fotokopi görev kağıtlarını teslim ederek, kimi yerlerde görev kağıdı dahi göstermeden mükerrer oy kullandıkları saptandı. Bazı okullarda ise müşahitlerin ve sandık kurulu görevlilerinin müdahalesiyle, oy kullanmak isteyen polis memurları okullardan uzaklaştırıldı.

3-5 yıla kadar hapis cezası var
298 Sayılı Kanunun 160. maddesinde : “Başkasının adını taşıyarak oy vermeye teşebbüs eden veya veren üç yıldan beş yıla kadar hapis ve onbin liradan ellibin liraya kadar ağır para cezasıyla cezalandırılır.Bir sandıkta oy verdikten sonra başka sandıkta da oy vermeye teşebbüs eden veya veren kimse hakkında da ikinci fıkra hükmü uygulanır” deniyor.

Bu hüküm uyarınca mükerrer oy kullanan kişilerin 3 ila 5 sene hapis cezası almaları gerekiyor. TKP, referandum günü yaptığı açıklamada bazı polis memurlarının ve imza atarak oy kullandıkları okulların isimlerini de açıklamıştı.

Mükerrer oy kullanımını engellemek
Bu seçimlerde AKP'li sandık görevlilerinin hem ysk'ya göre kayıtlı oldukları yerlerde hem de sandıklarda oy kullanabilmiş olmaları ve görevli polislerin gerçek ya da sahte görev kağıtlarıyla birden fazla oy kullanabilmeleri mükerrer oylar kullanımı için bilinen en yeni yöntem oldu. Bir diğer şaibeli alan ise, seçimlerin elektronik altyapısını oluşturan SEÇSİS idi. Önce soL, SEÇSİS’teki güvenlik açıklarını deşifre eden bir habere yer verdi (İlgili haber için bkz: Seçim sisteminde delik var). Daha sonra yazılım uzmanları, SEÇSİS’in güvenli olmadığına dair uyarıda bulundu (İlgili haber için bkz: “Seçim sistemi güvenlik denetimine açılsın”).

Mükerrer oy kullanımı, daha önceki seçimlerde kısmen parmaklara sürülen boya ile engellenebiliyordu. Referandumda bu uygulamayı ikame edecek yeni bir yöntem geliştirilmedi.

Bu durumu önleyebilmek için yapılabilecek şeylerden biri, TC Kimlik No benzeri, kişiye özel belirli bir numaranın, oy kullanımı sırasında istenmesi ve her oy kulllanan için merkezi olarak bir bilgisayar veritabanında tutulmasıdır. Böylece bu numarayı kullanarak oy kullanan bir kişi başka bir yerde kullanamayacaktır. Bu pratik olarak en azından her sandık bölgesine (okula) merkezi sistemle ilişkili bir bilgisayar konulması anlamına gelir, Türkiye şartları düşünüldüğünde yatırım maliyeti fazla gelecek, özellikle merkezlerden uzak köy gibi kullanım yerlerinde iletişim problemini de yanında getirebilecektir.

Bununla birlikte daha kolay bir şekilde hayata geçirilebilecek olan yöntem sandık görevlilerinin ve polislerin listesinin önceden belirlenerek bu kişilerin oylarını parti gözlemcilerinin de olduğu belirli merkezlerde normal seçim gününden daha önce kullanması ve bu kişilerin YSK tarafından sandık listelerinden çıkartılmalarıdır. Böylece seçim günü bahsedilen kişiler görevli sıfatıyla oy kullanamayacak, sandık seçmen listelerinde de olmayacakları için mükerrer oy kullanımı engellenebilmiş olacaktır.

SEÇSİS'in güvenli hale getirilmesi
Mevcut SEÇSİS yazılımı kapalı devre, dışarıdan kontrol edilemeyen bir sistemdir. İstenildiği takdirde buralarda hile yapmak son derece kolaydır.

Bu yazılımın ileride de kullanılacağı düşünülerek

a- Yazılımın kodları ve uygulama sistemi siyasi partilere ve bağımsız akademisyen kurumlarının denetimine açılmalıdır. Açık kaynak kodlu yazılımların, birden fazla kişi sistem üzerinde çalışabildiği için güvenlik açıklarının bulunmasında daha etkin olduğu bilinmektedir.

b- Seçim sonuçlarının girildiği sistem ile seçmen bilgilerinin tutulduğu sistem, fiziken ayrı bilgisayarlarda yer almalı ve sonuçların girildiği sistem internet erişimine kapalı tutulmalıdır.

c- Seçim sonuçlarının ysk yetkilileri tarafından girilmesi için kullanılan terminal bilgisayarlarda işletim sistemi olarak Linux tercih edilmeli, bu bilgisayarlarda USB, CD/DVD gibi veri aktarımı için kullanılacak donanımlar yer almamalıdır.

d- Sistem kayıtlarının tutulduğu veritabanlarında yapılan her değişiklik kaydedilmeli, bu tür günlük tutma mekanizmalarının iptal edilmesi engellenmelidir. Seçim/referandum sonrası bu değişikliklerin yine bağımsız kurullar ve siyasi partiler tarafından denetlenebilmesine imkan tanınmalıdır.

(soL – Haber Merkezi)