"Birçok arkadaşımıza aynı uygulamayı yaptılar: Kıdem tazminatı hakkımızın dolmasına günler kala işten çıkardılar. Onlardan biri de benim. Tazminatım yandı ve bunu alamadım. Bunu bilerek yaptılar. Ayrıca dünya devi Xioami Salcomp Türkiye'ye geldiğinde iş olur diye sevindik. Şimdi iş yok, sipariş yok dediler, madem dünya devinin işi yok, işçi burada mendil açıyor, pılını pırtını toplayıp gitsin." 
 
Bu sözleri, iki gün önce Avcılar'da bulunan Xiaomi marka cep telefonu üreten Salcomp fabrikasında işten atılan işçilerden biri, fabrika önünde yapılan eylemde söyledi. 
 
İş yerinde bir yılı dolmasına günler kalan işçiler, patron tarafından küçülme bahanesiyle kapı önüne konuldular. Haliyle işçiler hem işsiz kaldı hem de kıdem tazminatı hakları birkaç günle gasp edildi. 
 
Fabrikanın açılışı bundan tam bir yıl önce yapıldı. Pandemi dönemi yapılan açılış büyük istihdam yaratacak, yatırım gelecek algısıyla yapıldı. 
 
Çin sermayesinin ve genel olarak yabancı yatırımcının Türkiye'ye gelmesi o kadar önemliydi ki, açılışına Cumhurbaşkanı ve pek çok Bakan video mesajlar gönderdi. Bakan Varank, henüz inşaat halinde olan binayı gezdi. Önemsiyorlardı bu yatırımları… 5 milyon telefon üretilecek 2 bin kişiye istihdam sağlanacak diye böbürlenip duruyorlardı.
 
Bu süreçte sadece Xiaomi Salcomp fabrikası kurulmadı. Türkiye sermaye sınıfının ve siyasi iktidarın Çin ve Rusya ile yatırımların geliştirilmesinin bir sonucu olarak çeşitli sektörlerde fabrikalar kuruldu. Özellikle cep telefonu, bilgisayar, ev aletleri gibi elektronik malzemeleri için Türkiye büyük bir pazardı. 
 
Bir diğer önemli unsursa ucuz iş gücünün olmasıydı. 
 
Peşi sıra bu alanda yeni Çin sermayeli firmalar üretime başladı. Xiaomi dışında Oppo, VTech-Vivo, Tecno gibi markalar telefon fabrikaları kurdu
 
Bir araştırma şirketinin verilerine göre 2021 yılında dünyada telefon sevkiyatı en fazla olan ilk 5 markanın 3'ü Çin menşeili: Xiaomi, Oppo, Vivo.
 
Tüm bu kârlılığına rağmen hiçbir destek esirgenmedi bu şirketlerden. İktidarı boyunca patronları teşvik yağmuruna tutan AKP, davul zurnayla açılışını yaptığı fabrikaların patronlarına da teşvikler verdi. 7 yıl boyunca sigorta primi işveren hissesi, %80 vergi indirimi, %40 yatırıma katkı oranı, gümrük vergisi muafiyeti, faiz desteği, KDV istisnası gibi teşvikler sermayeye akıtıldı.
 
İktidarı boyunca Türkiye sermaye sınıfına istediği her şeyi veren AKP, şimdi de Çinli sermayeye her şeyi veriyordu. Tüm bu tablo neredeyse fabrikaları devletin kurduğunu gösteriyordu.  
 
Bu fabrikalar arasında en öne çıkanı Salcomp fabrikası. Haberlerde büyük istihdam diyerek anlatıldı, bölgeye önemli bir yatırım denildi. Henüz bir yılının dolmasına birkaç gün kalan fabrikada işçiler işten çıkarılıyor.
 
Gerekçe olarak küçülme bahanesi söyleniyor. Ama buna cevabı işçiler “Fabrikada hafta sonları mesai yapılıyor, sürekli telefon üretiliyor. Şimdiden işçi aramaya giriştiler” diyerek veriyor.
 
Patronların Ensesindeyiz’in internet sitesinde fabrikayla ilgili çıkan haberleri gören işçiler, “Salcomp’a iş başvurusu yapmak istiyorum” diyerek PE’yi arıyorlardı.
 
Şirket ilk kurulduğunda bir yandan yönetim sorunu ortadayken, diğer taraftan baskı ve mobbing sorunları yaşanıyordu. Mesai hesaplamaları, maaşların ödenmesi ve hesaplamaları epey sorunluydu. 
 
Genel olarak bu fabrikalarda 20-25 yaşlarında genç emekçiler çalışıyor. Yine ağırlıklı olarak üniversite mezunları ve kadınlar bulunuyor. Fabrika bant sistemli çalışıyor. Özel vasıf gerektirmediği için, işte süreksizlik ve kolay gözden çıkarma işçilerin elini zayıflatıyor.
 
Bu yatırımların ülkenin sanayileşmesini geliştirdiği de büyük bir yalan. Telefonun tüm parçaları dışarıdan geliyor. İşçiler düz ve uzun bir masanın etrafında bu parçaları birleştiriyor. Yapılan iş bu. Yani Çinli şirket burayı iki gün sonra kapatıp gidiyorum dese, kapatmanın maliyeti kendisine iki masa bir sandalye kadar olacak. Üstelik fabrikanın kuruluşunda aldığı tonla teşvik cebinde kalarak! 
 
Bu kurulan telefon fabrikaların tümünün sendikal ayağında devletin müdahalesi oldu. Fabrikaların kuruluşundan bu yana işçilerin örgütlenme süreci gündemde yerini aldı.
 
Ağır çalışma koşullarına yönelik işçilerde çok hızla sendikalaşma eğilimi gelişti. Bunun beklendiği anlaşılıyor. Zira Salcomp dahil sözünü ettiğimiz yeni kurulan telefon fabrikalarının tamamına yakınında devlet ve şirketler Türk Metal’in örgütlenmesine pek de ses çıkarmadılar. Sendikanın aldığı yetkiye itiraz ettiler. Sendika da buna sesini çıkarmadı. Böylece patronlar ve devlet, yıllarca sürecek yetki mahkemeleri nedeniyle yeni telefon fabrikalarının toplu sözleşmesiz çalışmasını güvence altına aldılar. Sendika, işçileri son işten çıkarma örneğinde olduğu gibi yüz üstü bıraktı.
 
Çok büyük rakamlarla ve devlet teşvikleriyle açılan fabrikalarda emekçilerin kıdem tazminatı haklarına saldırılması işçi düşmanlığının göstergesi oldu. Tüm bu öykünün tek kaybeden tarafı devlet, patron, sarı sendika kıskacında kalmış emekçilerdir. Salcomp'ta ve tüm iş yerlerinde işçilerin bu oyunu bozmasıyla sömürü çarkı duracak. Yerlisi veya yabancısı demeden patronları sırtımızdan attığımızda ebediyen kurtulacağız.