KENTİN SESİ - KUŞADASI yazıları

Bu kentin insanı, Kabotaj Bayramı diye bir bayram bilmez, 1 Temmuz'u yıllarca şenlik niyetine kutlamış olmasına rağmen bu isimle bilmez iyi ki de bilmez, zira, kabotaj'ın sabotaj'la falan ilişkilendirilip hafiften panik yaratması ihtimal dahilindedir.

2007'den itibaren, Kabotaj Bayramı ismen tarihe karışmış ve 1 Temmuz, Denizcilik Bayramı şeklinde tanımlanır olmuştur ki, bu kentin insanı o yeni ismi de bilmez.

1 Temmuz, Kuşadalı için, adıyla sanıyla "Yağlı-direk Bayramı"dır.

Yağlı-direk, denizin tam kıyısına ve denize doğru 45 derece eğik dikilmiş bir ahşap direğin ucundaki küçük bayrağı kapma yarışı oluyor. Adından anlaşılacağı üzere, direk bol grez-yağıyla kayganlaştırılıyor ve yarışmacıların vıcık vıcık yağlanmış bir sırat köprüsünde, üstelik yokuş yukarı, ilerlemeleri zorlaştırılıyor kayarak düşenleri ise aşağıda serin deniz suyu ve kıyıda izleyici kahkahaları beklemektedir.

Yağlı-direkteki bayrağın kapılması, orta sınıflar için bir görsel keyif unsuru, bir yıl boyunca bu büyük günü bekleyen Tepe Sokak'ın işsiz ve yoksul Romanları içinse, (Kaymakamlığın cazip ödülleri dolayısıyla) ciddi bir ekmek kapısıydı. Yağlıdirek'teki o minik bayrak çil çil banknot demekti, paralı-direk, şey pardon, yağlı-direk için, kollektif oynamak ve sonrasında ganimeti paylaşmak gerektiğini de öğrenmişlerdi. Formül sadeydi: Ekibin "öncü-er"leri direkteki yağı temizleme işlevi üstlenip, ortalıkta pek gözükmeyen sürpriz oyuncuya yol açıyorlar ve o ana kadar ayaklarına bir gram yağ bulaştırmamış (formasını terletmeyen, Tanju Çolak tipi) bu "tilki santrfor", direğin en yağsız anını kollayıp, görevlilerin yeni yağ takviyesi yapmasına da fırsat vermeden, süratli ve usta işi bir hamleyle bayrağı kapıveriyordu.

Yağlı-direk taktiğidir bayrağı düşürmek ve malı götürmek için, önce başkalarının yolu temizlemesini bekleyip, bir "sürpriz golcü"yle işi bitirmek gerekiyor. (Baykal'ın, son dönemdeki piyasacı/gerici "sürpriz" açılımları, başka aktörlerce açılan -riskleri azaltılmış- yolda cüretkar bir tavırla ve koşar adım ilerleyebilmesi, Kuşadası ilçe örgütünün, mahalli "yağlıdirek stratejisi"ni Genel Merkez'e de fısıldamış olabileceğini düşündürüyor!)

Şimdiyse, yağlı-direk formülü, yağlı-direk anılarımızın merkezinde yer alan Balıkçı Barınağı'nın kendisini İsrailli liman tekeline devretmek üzere uygulamaya konuyor.

Ofer'in kârı, limana yanaştırdığı kruvaziyer sayısıyla doğru orantılı ama günlük kruvaziyer adedini artırabilmek için, önce, kruvaziyer yolcularını koyun sürüsü misali taşıyan otobüslere daha büyük bir otopark alanı tahsis etmek zorunda. (Park kıtlığı, otobüse binemeyen "koyun"ların, anlaşmalı shoppingcenter'lardan başka mağazalara kaçma ihtimali yaratıyor ki, bu da, komisyon gelirlerinin düşmesi anlamında, kabus demek "ben turiste turist demem, turist benim olmayınca" felsefesi yani!) Özelleştirme öncesi dönemde park alanı olarak kullanılan geniş arazi, Ofer'in inşa edip kiraya verdiği kaçak dükkanlarla işgal edildiğinden, şirketin gözüne kestirdiği ilk kurban, Hüseyin Üzmez Üstad'ımızın verdiği ilhamla, "komşunun küçük kızı" (yani, Balıkçı Barınağı) oluyor.

Ofer'in kankası mevcut Reis'in barınağa yönelik küçük-muttarit-muhteriz atakları, balıkçı kooperatifinin direnişiyle atlatılmış, seçim yaklaştığı ve kendisi de AKP'den postalandığı için, Reis ana taarruzdan vazgeçmişti ancak tehlike geçmiş değil, zira, Ofer'in kara göz(lük)lerinin hatırına değiştirilen Kıyı Kanunu'nun yeni maddeleri, kruvaziyer liman işletmecilerine, özelleştirmenin işgal bölgesini, civardaki bilumum kamu arazilerini kapsayacak şekilde, kafasına göre genişletme imkanı tanıyor. (*) Gemi limanını dar bulan ve başka "sıcak denizlere" de inme hayalleri kuran Ofer'e, yeni yasayla, "balıkçı limanı senden kıymetli mi, o da garsoniyerin oluversin be koçum" deniyor. (Ayrıyeten, Ofer'e, tüm bir Ege Denizi'ni gönlünce kullanma gibi absürd bir hakkın verildiğini, işgüzar Maliye bürokratlarının resmi kira kontratındaki "kiralananın cinsi" bölümüne başı sonu belirsiz bir "Ege Denizi" ibaresi iliştirdiğini -bu kontrata göre, Ege'de denize girmek ve balık tutmak isteyenlerin Ofer'den icazet alması gerektiğini!- düşünürsek, İsrail tekelinin balıkçı limanıyla ilgili hukuki pozisyonu hiç de zayıf durmuyor balıkçı kooperatifine "ulan ben izin vermezsem, balığı ancak akvaryumda görürsünüz" demesi bile mümkün. )

Gol'ü kim atacak, henüz bilinmiyor, ("sürpriz golcü" forması için ilk namzet, anti-Oferci ve fakat pro-özelleştirmeci ana muhalefet partisi olarak görünüyor) zaten Ofer için de, maçı ve seçimi kimin kazanacağının pek önemi yok, önemli olan şu ki, yeni golcü'ye yeterince boş alan yaratılmış bulunuyor. Reis kim olursa olsun, 29 Mart ertesinde, Balıkçı Barınağı'nın, Sami Ofer'in balık-rakı sofrasına, hafif kömürleşmiş ızgara formunda, boylu boyunca yatırılacağı kesin görünüyor.

Nostaljik mini-limanın karbonmonoksit canavarı turist otobüslerine kurban edilme planı, kentsel-seri-katil kruvaziyer sektörünün tabancasına sürdüğü bir yeni mermi ve kabzasına atacağı bir yeni çentik oluyor. Emmevelakin, kruvaziyerci de nihayetinde insan, içiyorsa ve içip içip komşu kapısında abdest bozuyorsa sebebi var elbet: Liman monopolünün (acentelerin de, shoppingcenter'ların da) semirip vatana millete daha çok döviz getirebilmesi için daha az gaddar bir yol, maatteessüf, liberal iktisat kitaplarında yer almıyor yeni ve büyük bir park tahsisi, yani balıkçı barınağının otobüs barınağına terfisi, sermayenin soğuk mantığı açısından kaçınılmaz görünüyor. (Haa, bu arada, her ne kadar "sürçi-imar" eyleyip yeni otoparkın içerisine bir kaç lebiderya dükkan daha sıkıştıracaklarsa da, şimdiden af ola!)

Öyleyse, AKP'li belediyenin "yağ"larını ve dikenlerini temizlediği bir yağsız-yağlı-direk üzerinden, yeni seçilecek (muhtemelen CHP'li yahut DSP'li) Reis'in, bir sürpriz golcü misali, Balıkçı Barınağı'nı Ofer'in envanterine geçirmesi, sportif jargonla, "başarılı futbolunu şık bir golle süslemesi" kimseyi şaşırtmamalıdır.

Anti-Ofer kampanyayı bir yerel mitinge ve TBMM'ne kadar taşımış olmasına rağmen, ana muhalefet partisinin bugün sürpriz golcü rolüne soyunması o kadar da sürpriz sayılmamalıdır zira, dört uzun yıl boyunca, hem kentin, hem de tüm bir ülkenin gündemini meşgul eden liman tartışması, 29 Mart kampanyasında -en azından şimdilik- bu partinin ilgisine hiç mi hiç mazhar olamamakta, (bu kentin ve bu seçimin gündem maddelerinden liman özelleştirmesini çıkarırsanız, geriye, kaldırım taşlarının rengi ve meleklerin cinsiyetinden başka hangi mevzu kalır ki?) miniminnacık bir kasaba için aşırı denebilecek sayıda muhalif yayın sokaklarda dolaşmasına rağmen, bu yayınlarda haftalardır Ofer'in adı dahi geçmemektedir. (Liman tekelinin, yumurtaların hepsini tek sepete koymayıp, bu kez tüm adaylarla eşit sıcaklıkta bir maddi/manevi ilişki zemini tutturduğunu söyleyebiliriz.)

Zira, ana muhalefetin liman satışından ziyade yabancı alıcıya karşı olduğu, öfkesinin ise "gavura var da bize yoh mi" eksenli bir yabancı düşmanlığından öteye geçmediği bilinmektedir. (Mesela, liman şirketinde bir yerel küçük ortağa sembolik mahiyette hisse verildiği taktirde, balıkçı barınağının da gözden çıkarılacağını ve "Bize Balık Değil, Turist Lazım" pankartının, CHP mahsulü kuran kurslarının kapısına bile asılacağını öngörebiliriz.)

Zira, ana muhalefet partisinin, aslında neredeyse tüm partilerin meclis üye adaylık sıraları (limandaki otopark probleminin "mağdur"ları olan) acente ve shoppingcenter sahipleri tarafından işgal edilmekte, bu adaylar daha çok gemi için daha çok otobüse, daha çok otobüs için ise daha büyük park sahasına (yani Balıkçı Barınağı'nın ilhakına) ihtiyaç olduğunu düşünmektedir. (Nedense, Ofer'in kaçak bloklarını yıkıp -eskisi gibi- geniş bir otopark alanı açıvermek, bu işbitirici işadamlarından hiçbirinin aklına gelmemektedir.)

Zira, bu "sosyal demokrat" meclis üye adayları da elbet özelleştirmeye "karşı"dır, fakat mesele özelleştirmeyle değil, ulvi, milli ve kutsi turizm davamız ile ilgili olmaktadır!

Zira, yağlı-direk şablonu, zaten, bayrağın "beklenmedik" bir oyuncu tarafından düşürülmesine dayanmaktadır. (**)

-------------------------------------------------------------------
(*) Bu revize kanun, Kuşadası'nda "KKK" (Kutman Kıyı Kanunu) olarak anılıyor. TBMM'ye otobüsle sefer düzenleyip "KKK" tasarısını engellemeye çalışan (aralarında yerel AKP yetkililerinin bile bulunduğu) Kuşadası Kent Meclisi heyetini, Kemal Unakıtan, önce "hadi ya, öyle mi" nidalarıyla, Ofer'in kaçak inşaatlarından ilk kez haberdar oluyormuş havasında ve babacan Hulusi Kentmen -daha doğrusu Vahi Öz- pozlarında dinlemiş (bakanın mimiklerini gören, kanun değişikliği, Ofer'in beton blokları kitabına uysun diye değil de, Kuşadası halkına bir nevi kıyak olsun diye tasarlanmış sanabilirdi!) ancak görüşmenin ilerleyen dakikalarında, bu kez aniden cin fikirler falan üretmeye başlamış, hatta, Ofer'in inşaat projesindeki harflendirme dizisini aynen kullanarak, "A ve C bloklarını traşlayıp B'yi bıraksak, ben sizi Kutman'la uzlaştırsam" şeklinde, hem A-B-C kodlamalarını harfi harfine tutturacak kadar projeyi hatmettiğini, (bloklardan bihaber bakanın, tabii İskenderpaşa Dergahı'nda hızlandırılmış müneccimlik kursları almadıysa, "sağdaki-soldaki-ortadaki" ayrımını kullanması beklenmez mi?) hem de bir yasadışı inşaatın sahibiyle kentliler arasında kadılık yapmayı önerecek kadar mevzuya vakıf -ve taraf- olduğunu açık edivermişti! (Bu skandal sözlerin video kaydı, yerel TV kanalının arşivinde mevcut, sanıyorum.)

(**) "Beklenmedik" oyunculara örnek mahiyetinde, Kutman Kıyı Kanunu'nu bir gün bile bekletmeden onaylayıp Kuşadası'ndaki sosyal demokrat kamuoyunda büyük bir hayalkırıklığı yaratan eski Cumhurbaşkanı Sezer'i de kaydetmek gerekiyor.