Uzun zamandır İngiliz sağlık sisteminin iflas ettiği sır değildi. Neredeyse ülkenin tüm sağlık çalışanlarını ucuz işgücü oldukları için İngiltere dışından getirip bütçeyi dengelemiştir yıllarca ama başka nedenlerden ötürü güvenirliğini yitirmiştir. Ancak yine de bu kadar dibe vurduğu tahmin edilmiyordu.

Times gazetesinin haberi, bu yüzden pek iç karartıcı haliyle. Gazete İngiltere hastanelerindeki yüksek ölüm oranlarını haberleştirmiş. Habere göre, Brian Jarman’ın liderliğinde London Imperial College araştırmasına dayanarak İngiliz hastanelerinde yatan hastalar, ABD’de yatan hastalara kıyasla yüzde 45 daha yüksek bir oranla ölüm riskiyle karşı karşıya. Sadece bu değil, gelişmiş altı ülkeyle kıyaslandığında İngiltere’de hastanedeki ölüm oranları diğer ülkelere göre çok çok fazla.

Araştırma, durumun böyle olmasını kültürel ve ülkenin coğrafyasına bağlıyor ama gazete sağlık emekçilerinin düşük ücretlerinden, kalifiye eleman yetiştirilmemesinden, bütçeden sağlıkla ilgili büyük kesintilerin yapılmasından söz etmemekle kötü bir haberciliğe de imza atmış. Ölümlerin çok olmasında asıl bu faktörlere dikkat çekmek gerekirdi. Kolay değil, İngiliz hastanelerinde her yıl ölenlerin sayısı 220 bini buluyor. Brian Jarman’a göre bu hastalar, başka ülkelerin hastanesinde tedavi görselerdi yaşıyor olacaklardı.

Ölümlerin çoğunun kilolarla alkole bağlı sorunlardan kaynaklandığı belirtiliyor. Obezite ile içki yaygınlığının etkili olduğuna vurgu yapılıyor böylelikle. O zaman başta genetiğiyle oynanmış ürünler olmak üzere, insan sağlığına zararlı ürünlerin sıkı bir denetime tabii olması gerektiği çıkıyor ortaya. Bunlardan yeterince zarar gördükten sonra hastaneye gelinmiş olmasının bir önemi yok. Hastalık öncesi koruyucu hekimlik de İngiltere’de artık çok başarılı değil. Doktorların hastaları dinlemedikleri, sorunu tahlil edemedikleri de Times’ın haberinde yer alıyor.

Tasarruf önlemleri altında büyük kesintiler yapılırken, yıllar önce elde edilmiş hakların budanması da sorunun nedenlerinden biri. Bazı sağlık kollarındaki ücretsiz tedavi uygulamasının kaldırılması da zaten parasızlık çeken İngiliz yoksulunu sağlığından etmişti. Thatcher iktidarında ücretsiz olan diş tedavisi paralıya çevrildi örneğin. Tanıda, tedavi aşamasında ilaç temininde yüksek bedeller istenmesi ülkenin övünülen sosyal güvenlik sistemindeki önemli gediklerdi.

Hastanelerde son yıllarda yaygın olarak görülen “hastane mikrobu” nedeniyle ölüm vakalarının meydana gelmesi de İngiliz sağlık sisteminin sorgulanmasına yol açmıştı. Emekçi hareketinin gerilemesinin nelere mal olduğunu anlamak isteyenlerin İngiliz sağlık sistemini incelemelerini isterdim. Bu sektörde etkisizleştirilmiş sendikal mücadelenin sorunların çözümü için ortaya çıkamaması iktidarların bu sektörde dilediğini yapabilmelerine olanak sağladı. Sağlık emekçilerinin cılız direnişleri de toplumsal bir destek kazanmadı.

Çok sayıda hastanenin iktidarlarca kapatılması da bir başka sorun. Yani nerden bakarsan bak, İngiliz sağlık sistemi gerçekten iflas etmiş durumda.

Bir ülkenin sağlığını yitirmesi böyle oluyor işte.