İçmesi 'günah', vergisi 'helal'

Afyon'da Tekel ruhsatı için yapılan başvurular 'günaha ortak olmam' diyen belediye başkanı tarafından geri çevriliyor ama alkollü içkilerden alınan vergi AKP iktidarına 'helal' kaynak oluşturmaya devam ediyor. 'İçenlerin' genel bütçeye katkısını 2006'dan başlayarak inceledik.
Mehmet Kuzulugil
Salı, 10 Aralık 2019 16:27

Afyon'da içki satmak için ruhsat başvurusu yapan esnafa belediyenin verdiği "günaha ortak olmam" yanıtı tartışıladursun, alkollü içkilerden alınan vergi AKP iktidarına "helal" kaynak oluşturmaya devam ediyor.

2006 yılından bu yana bütçe gelirlerini incelediğimizde "günaha ortak olma" konusunda hep ileri gittiğimiz gibi çarpıcı bir gerçekle karşılaşıyoruz.

Aşağıdaki tablolarda Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın yayımladığı Genel Bütçe Gelirleri'ne ilişkin istatistiklerle oluşturduğumuz özet veriler yer alıyor.

Tablolardan çıkan sonuçları özetleyerek okurlarımızı onlarla başbaşa bırakacağız.

İlk çarpıcı veri alkollü içeceklerden alınan toplam verginin bütçeye katkısı ile ilgili.

ALKOLDEN GELEN PARA 12 YILDA 6,5 KATINA ÇIKTI

2006 yılında 1 milyar 897 milyon lira alkol vergisinden bütçeye girerken, 2018 yılında bu sayı 12 milyar 401 milyon liraya çıkmış.

Oranı söyleyelim: 12 yılda alkol vergisi olarak toplanan para 6,34 katına çıkmış.

Aynı dönemde Amerikan Doları'nın kur karşılığı 3,75 katına, net asgari ücret ise 4,22 katına çıkmış!

Toplam bütçe gelirlerindeki değişimi de söyleyelim: Sözünü ettiğimiz 12 yıllık dönemde genel yönetim bütçesinin toplam gelirleri 4,37 katına çıkmış.

KOLALI İÇECEKLERDEKİ VERGİDEN GELEN PARANIN 14 KATI 

Karşılaştırmaya girişmişken mesela şu soru da verimli olabilir: Kolalı içeceklerden alınan vergi gelirleri de genel bütçe istatistiklerinde ayrı bir kalem olarak yer alıyor; kolalı içeceklerden alınan vergiyle karşılaştırdığımızda ne elde ediyoruz?

Hemen söyleyelim: Alkollü içeceklerden elde edilen vergi gelirinin kolalı içeceklerden alınan vergi gelirine oranı 2006 yılında 4,25 imiş.

Yani 2006'da devletin kasasına kolalı içeceklerin vergisinden 1 giriyorsa, alkollü içeceklerin vergisinden 4 giriyormuş.

2018'de bu oran 14,23 olmuş!

BÜTÇE GELİRLERİNİN 60'TA BİRİ 'GÜNAH'TAN ALINAN VERGİ

2006'DA BU 90'DA BİRDİ!

Sayılarla çalışmamızı bir de şu soruyu yanıtlayarak tamamlayalım: Alkollü içeceklerden alınan vergi toplam bütçe gelirlerinin ne kadarını oluşturuyor?

2018 yılında bu değer yüzde 1,64. Yani devletin bütçe gelirlerinin yaklaşık 60'ta biri alkollü içeceklerden alınan vergi ile sağlanmış.

Bu oran 2006'da 90'da bir imiş!

Tablo 1: Belirtilen kalem ve oranların 2006 - 2011 arası değişimi (Sayı değerleri BİN TL olarak verilmiştir.)

Tablo 2: Belirtilen kalem ve oranların 2012 - 2018 arası değişimi (Sayı değerleri BİN TL olarak verilmiştir.)