Ana içeriğe atla
0%

Home

soL Haber'de reklam yok, sadece haber var. Bunu birlikte sürdürüyoruz. Abone olarak desteğinizi gösterin.

Ortaklaşa
sayi_13_kapak

Avrupa, mücadele, Cemil Tugay, fon vurgunu, eşitsizlik, Ekim Devrimi, Sevgi Soysal, futbol

Zırvadan gerçeğe: Anwar Shaikh’in ardından

Shaikh 1975’te HUMBUG üretim fonksiyonu üzerine ders verirken.

Anıl Aba

Yayın Tarihi: 16.11.2026 , 10:34 "0 dakikalık okuma süresi"
Shaikh’e göre fiyatlar ve kâr oranları, rekabetin oluşturduğu, hareket eden ağırlık merkezleri etrafında dalgalanıyordu. Düzen çatışmanın içinden doğuyordu. Çalkantı ve istikrarsızlık, piyasanın normal işleyişinden küçük ve geçici sapmalar değil, açıklanması gereken işleyişin ta kendisiydi.

Lisansta öğrenciyken iktisat eğitiminin vasatlığı beni çok hayal kırıklığına uğratmıştı. Bir sosyal bilimden daha açıklayıcı teoriler ve ampirik sonuçlar bekliyordum. Birkaç dönem umudumu ileri düzey derslere bağladıysam da dersler ilerledikçe bu beklentim de boşa çıktı. Ne tam rekabet piyasası kafama yatıyordu ne IS-LM modeli ne de resmen gerçeğin tam tersinde kalan mikroekonomik varsayımlar... Müfredatta iktisadi düşünce tarihi ya da ekonomi politik gibi derslerin olmaması da cabası... Bir gün hocalardan birine hangi derste Das Kapital okuyacağımızı sorduğumda, “gereği yok, çok merak ediyorsan evde kendin okursun” minvalinde bir cevap almıştım. O sıralar Ahmet Tonak Türkiye’ye dönmüş, bizim okulda çalışmaya başlamıştı. Son senemiz olduğu için Ahmet hocadan ders alamamıştık ama bir gün tanışıp sohbet etmek için yanına gittiğimizde bize “HUMBUG Üretim Fonksiyonu”ndan bahsetmişti. Anwar Shaikh ve çalışmalarıyla ilk o zaman tanışmıştım.

HUMBUG üretim fonksiyonu

İktisat eğitimine ilişkin huzursuzluğumun teorik bir karşılığını Shaikh’in HUMBUG (Zırva) Üretim Fonksiyonu çalışmasında bulmuştum. Neoklasik iktisadın temel araçlarından Cobb–Douglas üretim fonksiyonu, ampirik uygulamalarda son derece iyi sonuçlar veriyordu. Tahmin edilen alfa ve beta katsayılarının ücret ve kâr paylarına yakın çıkması da üretim ve bölüşüm teorisinin doğrulandığı şeklinde yorumlanıyordu. Shaikh, “Üretim Yasaları ve Cebir Yasaları: Humbug Üretim Fonksiyonu” başlıklı makalesinde, bu görünürdeki başarının bir üretim yasasından değil, bir muhasebe özdeşliğinden kaynaklanabileceğini gösterdi. Modelin veriye uyması, modelin anlattığı mekanizmanın doğrulandığı anlamına gelmiyordu.

Aylık Ortaklaşa dergisinin yazıları, soL abonelerine özeldir.  

Basılı dergiyi alabilir, veya soL'a abone olarak derginin içeriklerini soL Haber Portalı üzerinden okuyabilirsiniz.
 

Ana Sayfaya Dön

sayi_13_kapak
Ortaklaşa

Ortaklaşa Dergisi Kasım sayısında Avrupa ülkelerindeki kitlesel protestolardan, dünya gençliğinin taleplerine, piyasalardaki fon vurgunundan, AKP'nin dış politika manevralarına Türkiye'nin ve dünyanın kritik gündemlerini masaya yatırıyor.