soL (HABER MERKEZİ) Kriz tecrübelisi ülkemizin işten çıkarma haberlerinin ardından kredi kartı borç mağduru haberlerini beklediğini söylemek kehanet olmaz. Emekçi ailelerin büyük bir bölümünün ayın sonuna varabilmek için kullandığı olağanlaşmış bir yöntem karta yüklenmek. Kısa süre sonra borçluluğun sınırına gelenlerin "hesabını bilmiyorsan kullanmasaydın" kalıbıyla azarlanma görüntülerini izleyeceğimiz de herhalde açık olsa gerek. Hal böyle olunca ilk günlerin "kriz filan olmaz bizde" yorumlarına "kartlarda risk yok" açıklamaları da ekleniyor şu ara.

Bankalararası Kart Merkezi Genel Müdürlüğü'nün kartların ödeme riski taşımadığına dair açıklamaları yer aldı geçtiğimiz günlerde basında. Kast edilenin "bankalar nasılsa söke söke alıyor" olduğunu düşünmek için daha çok gerekçe var ortada. Genel Müdür'ün açıkladığı rakamlar tam da böylesi bir tabloya işaret ediyor zira. 2007 yılına göre kartla yapılan işlemlerde gerçekleşen yüzde 10'luk artış, bankaların cirosunda yüzde 35'lik bir büyümeyi de getirmiş beraberinde. Bu ciroyu sağlayan tam 42 milyon 894 bin 233 adet kredi kartı var Türkiye'de. Kaba bir hesap, ülke nüfusunun yarısının kart sahibi olduğunu düşündürüyor.

Kurban borç derdinde
Tüketici derneklerinden gelen rakamlar ise durumun Genel Müdür'ün çizdiği tablodan farklı yanlarını da ortaya koyuyor. Türkiye`de kredi kartı sayısı geçtiğimiz yıla oranla yüzde 17 oranında artış göstermiş. 2004'ten bu yana yaşanan artış ise yüzde 109. Kart sahiplerinin 569 bini borçlarını ödeyemiyor. Borcunu ödeyemez duruma gelenlerin son beş yıldaki artış oranı ise yüzde 2500.
Bu rakamlarda geçen borçlar bankalar için "sorunlu kredi" olarak adlandırılıyor. "Sorunlu krediler"in hapis cezaları, hatta intiharlarla sonlandığı çok sayıda örnek ise unutulacak gibi değil.

Banka faiz derdinde
Sokaklarda kart dağıtma, maaşlarla orantısız limitler ya da işsizlere kredi kartı, banka uygulamalarında artık alışıldık vakalar. Kredi kartı borcu ödeyen kredi kartı da bir süre önce hizmete sunulmuştu. Son dönemin yaygın yöntemi olan kart borcu için tüketici kredisi kullandırma ise çok daha ciddi boyutlarda borçluyu gizliyor. Kredisini geri ödeyemeyenlerin sayısının 10 milyona yaklaştığı görülüyor verilerde.

Merkez Bankası'nın 2009'un ilk üç ayı için kredi kartı faiz oranlarının artırılmaması kararı ise büyük bir lütuf gibi duyuruldu. Oysa bankalar zaten faizler kadar, kart ücreti ve masraf gibi ek kalemlerle kendi sorununu çoktan çözmüş durumda. Yılan hikayesine dönen kart ücretleri konusunda, itiraz edenlerin kartını iptal edecek kadar da rahat davrandıkları görüldü yaşanan son örneklerde.

Dolandırıcıya da hizmet var
Kredi kartı kopyalayan çetelerin yakalanması artık haber değil. Son günlerin yeni modası bankaların müşteri bilgilerini kendi elleriyle satması çünkü. Almanya'da son aylarda üst üste yaşanan birkaç olay, bankaların gizli olması gereken isim, adres, hesap hareketleri gibi bilgiler konusundaki cömertliğine dikkati çekti. Almanya'nın en büyük kredi kartı dağıtımcısı olan Landesbank Berlin'in 20 milyon kart sahibinin bilgilerinin, Frankfurter Rundschau gazetesine gönderilmesiyle ortaya çıkan skandal, bilgilerin başkalarına da satılmış olabileceği ihtimalini akla getirdi. Uzmanlar bunun ciddi bir olasılık olduğunu ve benzeri durumların daha önce de yaşandığını söylüyor. Almanya'da bu konuda sıkı yasal düzenlemeler olmasına rağmen durum bu ise Türkiye'de durumun ne olabileceği tam bir muamma.