Sağlık sistemi ablukanın baskısı altında: Ameliyat bekleyen hasta sayısı 100 bini aştı

Küba Halk Sağlığı Bakan Yardımcısı Dr. Carilda Peña García, ABD’nin onlarca yıldır sürdürdüğü ekonomik ablukanın ve son yıllarda yoğunlaştırılan yaptırımların ülkenin sağlık sistemini ciddi biçimde etkilediğini açıkladı. García'nın aktardığıa göre Mart 2024-Şubat 2025 döneminde sağlık sektörünün uğradığı ekonomik kayıp 288 milyon doları aşarken, ablukanın sağlık sistemine toplam maliyeti 60 yılı aşkın sürede 4,1 milyar doları geçti. Bu durumun hastanelerde kaynak yetersizliğine, tedavilerin gecikmesine ve sağlık hizmetlerine erişimin zorlaşmasına yol açtığı belirtildi.

Tıbbi hizmetler ve ameliyatlar aksıyor

Peña García, kronik hastalıkların takibi, teşhis testleri, rehabilitasyon hizmetleri ve uzman tedavilerin uygulanmasında ciddi güçlükler yaşandığını söyledi. Elektrik kesintileri, ulaşım sorunları ve malzeme eksikliği nedeniyle aile hekimliği ve hemşirelik hizmetlerinin de planlandığı şekilde yürütülemediğini ifade etti.

Sağlık sistemindeki en kritik sorunlardan birinin ameliyat bekleme listeleri olduğu açıklandı. Verilere göre 95 bin 555 kişi genel cerrahi operasyon, 5 bin 152 kişi ise onkolojik cerrahi müdahale bekliyor. Yetkililer, bu durumun hastaların yaşam kalitesini doğrudan etkilediğini vurguladı.

Hemodiyaliz ve özel tedavilerde zorluklar

Kronik böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyaliz gören 2 bin 888 hastanın tedavisinde de malzeme, ekipman, su ve enerji sıkıntıları nedeniyle sorunlar yaşanıyor. Diyaliz filtrelerinin yeniden kullanılması gibi olağanüstü önlemlere başvurulurken, bazı hastaların tedaviye erişebilmesi için hastanelerde kalıcı olarak yatırılması gerektiği belirtildi.

Aşılama programı ve teşhis hizmetleri risk altında

Küba’nın uzun yıllardır başarıyla sürdürdüğü ulusal aşılama programının da abluka nedeniyle baskı altında olduğu ifade edildi. Aşı üretimi için gerekli hammaddelerin, ekipmanların ve finansman kaynaklarının temininde yaşanan güçlüklerin bulaşıcı hastalıklarla mücadeleyi zorlaştırdığı belirtildi.

Benzer şekilde, kolon kanseri taramalarında kullanılan dışkıda gizli kan testleri gibi önemli teşhis araçlarının üretiminde sorunlar yaşandığı, bazı hastanelerde asansörlerden çamaşırhanelere kadar temel altyapı eksikliklerinin ortaya çıktığı bildirildi.

Doğumevleri ve huzurevleri de etkileniyor

Ekonomik sıkıntıların doğumevleri ve huzurevlerine de yansıdığı açıklandı. Yetkililer, hamile kadınların beslenme ihtiyaçlarının istenen düzeyde karşılanamadığını, yaşlı bakım merkezlerinde ise bilişsel ve fiziksel kapasiteyi korumaya yönelik faaliyetlerin sınırlı kaldığını belirtti.

Sağlık sisteminde yeniden yapılanma süreci

Bu tablo karşısında Küba sağlık otoriteleri, hiçbir hastane veya polikliniği kapatmadan hizmetleri sürdürebilmek amacıyla kapsamlı bir yeniden yapılanma süreci yürüttüklerini açıkladı. Bölgesel hizmet ağlarının yeniden düzenlenmesi, mevcut teknolojilerin daha verimli kullanılması, geleneksel tıp uygulamalarının güçlendirilmesi ve teletıp hizmetlerinin yaygınlaştırılması bu planın temel unsurları arasında yer alıyor.

Dayanışma ve yerel destek mekanizmaları

Bakan Yardımcısı, yerel yönetimler, kooperatifler, çiftçiler ve çeşitli kuruluşların sağlık kurumlarına gıda, ulaşım ve enerji desteği sağladığını belirtti. Sağlık çalışanlarının da mevcut koşullara rağmen hizmetlerin devamlılığı için büyük özveri gösterdiği ifade edildi.

Yaz aylarında salgın riskine karşı uyarı

Yetkililer, yaz aylarında dang humması ve diğer sivrisinek kaynaklı hastalıkların artabileceği uyarısında bulundu. Katı atık birikimi, su sızıntıları ve enerji sıkıntılarının hastalıkların yayılmasını kolaylaştırabileceği belirtilirken, halktan çevre temizliği ve koruyucu önlemlere dikkat etmeleri istendi.

Bölgesel epidemiyolojik tehditler yakından izleniyor

Küba sağlık otoriteleri, Amerika kıtasında dang hummasının dört serotipinin birden dolaşımda olduğunu, sarı humma vakalarının yeniden ortaya çıktığını ve hantavirüs ile Ebola salgınlarının uluslararası düzeyde yakından takip edildiğini açıkladı. Bu nedenle limanlar, havaalanları ve marinalarda sağlık gözetimi artırılırken, riskli bölgelerden gelen yolcuların takibi sürdürülüyor.

Küba’da dang humması kontrol altında

Ulusal düzeyde ise sağlık yetkilileri, dang hummasının şu an için kontrol altında olduğunu ve ülkenin büyük bölümünün “güvenli bölge” statüsünde bulunduğunu bildirdi. Yerel bulaşma riskinin özellikle Santiago de Cuba, Guantánamo ve bazı sınırlı bölgelerde sürdüğü ifade edildi.

Sivrisinekle mücadele sürüyor

Ulusal Vektör Kontrol ve Gözetim Direktörü Dr. Madelaine Rivera Sánchez, ekonomik zorluklara rağmen ülkenin tüm bölgelerinde larvasit ve böcek ilacı stoklarının bulunduğunu açıkladı. 

Ancak yakıt sıkıntısı nedeniyle bazı bölgelerde ilaçlama çalışmalarının aksadığı belirtildi. Yetkililer, sivrisinek üreme alanlarının büyük bölümünün evlerdeki su depolarında bulunduğunu vurgulayarak halkı önleyici tedbirlere katılmaya çağırdı.

Özbakım ve hijyen çağrısı

Ulusal Sağlık Teşvik ve Hastalık Önleme Birimi Direktörü Dr. Pablo Feal Cañizares ise ekonomik kriz, sıcak hava, elektrik kesintileri ve çevresel sorunlara rağmen bireysel öz bakımın önemine dikkat çekti. Güvenli içme suyu kullanılması, gıdaların uygun şekilde saklanması, sivrisinek üreme alanlarının ortadan kaldırılması, solunum yolu enfeksiyonlarında maske kullanımı ve yaz aylarında güneşten korunma gibi önlemlerin sağlık risklerini azaltmada kritik rol oynadığı vurgulandı.

Yetkililer, tüm zorluklara rağmen sağlık hizmetlerinin sürdürülmesi ve salgın risklerinin kontrol altında tutulması için çalışmaların devam ettiğini belirtti.

Küba’nın Washington temsilcisi: Yaptırımlar askeri müdahale için bahane oluşturuyor

Küba’nın Washington’daki en üst düzey diplomatı Lianys Torres Rivera, ABD’nin Küba liderlerine yönelik son yaptırımlarını ve eski Devlet Başkanı Raúl Castro hakkında açılan iddianameyi, Trump yönetiminin Küba’ya karşı daha sert adımlar atmasını meşrulaştırmaya yönelik girişimler olarak değerlendirdi. Associated Press’e konuşan Torres Rivera, Küba’nın ABD için bir tehdit oluşturmadığını ve çatışma istemediğini belirtirken, ülkesine yönelik ekonomik baskıyı “bombasız bir savaş” olarak nitelendirdi.

Diplomat, ABD’nin uzun yıllardır uyguladığı ambargo ve son dönemde yoğunlaştırdığı enerji ve yakıt kısıtlamalarının Küba halkının yaşam koşullarını ağırlaştırdığını kaydetti. Ülkede uzun süreli elektrik kesintileri, yakıt sıkıntısı ve temel ihtiyaç maddelerine erişimde yaşanan sorunların sıradan vatandaşlar üzerinde ciddi etkiler yarattığını belirten Torres Rivera, hükümeti zorla değiştirmeye yönelik her türlü girişime karşı direneceklerini ifade etti. Ayrıca, 1996 yılında iki sivil uçağın düşürülmesiyle ilgili olarak Raúl Castro hakkında açılan davaya tepki göstererek, Castro’nun Küba Devrimi’nin sembollerinden biri olduğunu söyledi.

Röportajda, ABD ile Küba arasında son dönemde gerçekleştirilen görüşmelerin “profesyonel ve saygılı” bir ortamda geçtiği belirtilse de, Havana yönetimi reformların dış baskılarla değil, ülke içinden şekillenmesi gerektiğini vurguladı. 

Díaz-Canel geri dönüşüm tesislerini ziyaret etti

Küba Cumhurbaşkanı ve Küba Komünist Partisi Merkez Komitesi Birinci Sekreteri Miguel Díaz-Canel, Havana’nın Regla ilçesinde bulunan Geri Dönüşüm İşletmeleri Grubu’na (GER) bağlı iki tesisi ziyaret ederek ihracat gelirlerini artırmaya ve katı atık sorununa çözüm üretmeye yönelik çalışmaları yerinde inceledi. Díaz-Canel, demir dışı metal atıklarının işlendiği Alfredo Ramonal İşletme Birimi’nde çalışanlarla görüşerek çalışma koşulları, ücretler ve üretim süreçleri hakkında bilgi aldı.

Tesis yöneticileri, ortalama maaşın 40 bin Küba pesosuna ulaştığını ve işletmenin yılın ilk beş ayında 3 milyon pesodan fazla kâr elde ettiğini belirtirken, üretim süreçlerinin modernizasyonu kapsamında bakırın parçalanmasına yönelik yeni ekipmanların ve enerji bağımsızlığını artıracak yatırımların planlandığını açıkladı. İşlenen hammaddelerin katma değerli ürünler olarak ihracata yönlendirildiği ifade edildi.

Ziyaret sırasında Havana’da uygulanmaya başlanan yeni yerel atık yönetim sistemi de tanıtıldı. Yetkililer, büyük yatırımlar veya ek iş gücü gerektirmeden atık toplama, ayrıştırma ve geri kazanım süreçlerinin daha etkin organize edilmesiyle ihracat gelirlerinde artış sağlandığını bildirdi. Díaz-Canel, atıkların ekonomik değere dönüştürülmesinin ülke ekonomisine milyonlarca dolarlık katkı sağlayabileceğini vurgulayarak, mahalle düzeyinde daha güçlü örgütlenme, toplum katılımı ve kamu-özel sektör iş birliği çağrısında bulundu. Ziyaret, Díaz-Canel'in gıda üretimi, enerji dönüşümü, dijitalleşme ve elektrikli ulaşım gibi stratejik alanlara yönelik düzenli inceleme programının bir parçası olarak gerçekleştirildi.

Holguín’de ilk fotovoltaik şarj istasyonu hizmete hazırlanıyor

Küba’nın Holguín kentinde faaliyet gösteren Frenas Conmigo adlı küçük işletme tarafından inşa edilen ilk fotovoltaik şarj istasyonu, yapım çalışmalarını tamamlayarak devreye alınma aşamasına geldi. 32 kilovatlık invertör ve 60 kilovat batarya kapasitesine sahip tesis, elektrikli üç tekerlekli araçlar, motosikletler ve bisiklet taksiler için şarj hizmeti sunarak ülkenin yenilenebilir enerji ve ulaşım dönüşümü hedeflerine katkı sağlayacak.

Şirketin kurucusu Álvaro Grass González, güneş enerjisiyle çalışan merkezin yalnızca ulaşım sektörüne değil, enerji sıkıntılarının yaşandığı bölgede halka da hizmet vereceğini belirtti. Tesiste cep telefonu ve şarj edilebilir lamba şarjı ile yemek pişirme gibi ücretsiz olanaklar sunulacak. Günün 24 saati açık olacak merkezde ayrıca elektrik malzemeleri satışına yönelik bir mağaza da yer alacak. 2022’de kurulan Frenas Conmigo, araç bakım ve onarımındaki çalışmalarıyla daha önce Küba Merkez İşçi Sendikası tarafından “Ulusal Öncü Kolektif” unvanına layık görülmüştü.

Uluslararası siyasi mizah bienalinde dört ülkeden sanatçılara ödül

Küba’nın başkenti Havana’da düzenlenen II. Uluslararası Siyasi Mizah Bienali’nde Çin, Venezuela, Kolombiya ve Azerbaycan’dan sanatçılar ödüle layık görüldü. Kübalı aydın Abel Prieto, etkinliğin açılışında mizahın Küba’nın tarihsel direncinde önemli bir rol oynadığını vurgularken, bienale 38 ülkeden 350’yi aşkın eser başvurdu, bunlardan 24 ülkeden 61 eser ana sergiye seçildi.

Uluslararası yarışmada birincilik ödülünü Kolombiyalı sanatçı Elena Ospina’nın jeopolitik çatışmaların etkilerini konu alan “Amerika” adlı eseri kazandı. İkincilik Çinli sanatçı Kuang Zuhai’nin “Varyasyon”, üçüncülük ise Venezuelalı karikatürist Iván Lira’nın teknolojinin toplumsal etkilerini işleyen “Enredos” adlı eserine verildi. Azerbaycanlı sanatçı Seyran Caferli ise güç ve iktidarın kötüye kullanımını ironiyle ele alan çalışmasıyla mansiyon ödülüne değer görüldü. Kültürel sömürgecilik temasının öne çıktığı bienal, Küba’nın önde gelen kültür kurumlarının katılımıyla başladı ve 14 Haziran’a kadar Havana’daki çeşitli mekanlarda devam edecek.

Abby Martin: Küba, temsil ettiği direniş nedeniyle hedef alınıyor

Amerikalı gazeteci ve belgesel yapımcısı Abby Martin, Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel ile gerçekleştirdiği kapsamlı röportajdan yola çıkarak hazırladığı "Cuba After Castro" filminin ardından yaptığı açıklamalarda, ABD'nin Küba'ya yönelik politikalarını sert sözlerle eleştirdi. Martin, Küba'nın petrol ya da stratejik kaynakları nedeniyle değil, egemenlik ve emperyalizme karşı direnişin sembolü olması nedeniyle hedef alındığını savunarak, Washington'ın 70 yılı aşkın süredir uyguladığı ekonomik ablukanın Trump döneminde yüzlerce yeni yaptırım ve “terörizmi destekleyen devlet” listesi kararıyla daha da ağırlaştığını belirtti.

Film için iki yıl çalıştığını ifade eden Martin, Batı medyasında yer alan klişelerin ötesinde Küba liderliğinin görüşlerini doğrudan aktarmayı amaçladığını söyledi. Díaz-Canel’in önceden soru talep etmeden demokrasi, basın özgürlüğü ve siyasi sistemle ilgili zor soruları yanıtladığını aktaran Martin, bunun ABD’de üst düzey yetkililerle yapılan sıkı kontrollü röportajlardan farklı olduğunu vurguladı. Küba’da liderlerin halkla iç içe olduğunu ve ülkeye ilişkin “diktatörlük” söyleminin sahadaki gözlemleriyle örtüşmediğini dile getiren gazeteci, röportajda ayrıca teknoloji şirketleri, yapay zeka, gözetim sistemleri ve militarizm arasındaki ilişkiye dikkat çekerek, savaş teknolojilerinin yeni bir küresel güvenlik tehdidi oluşturduğu uyarısında bulundu.

Katalonya’da Küba’ya destek gösterisi 

İspanya’nın Katalonya bölgesindeki Blanes kentinde faaliyet gösteren dayanışma örgütleri, ABD’nin Küba’ya yönelik yaptırımlarına karşı 11 Haziran’da “Blanes Küba ve Devrimiyle Birlikte” sloganıyla destek etkinliği düzenleme çağrısında bulundu. Kübalılar Derneği “Sóc de Cuba, Soy Popular” ile Casal d'Amistat Català-Cuba “Julio Trigo” tarafından desteklenen etkinlikte, Küba halkıyla dayanışmanın güçlendirilmesi ve yeni destek girişimlerinin koordine edilmesi hedefleniyor.

Organizatörler, ABD’nin ekonomik, ticari ve mali ablukasının Küba’nın yakıt, ilaç, teknoloji ve temel kaynaklara erişimini zorlaştırdığını belirterek, bu politikaların milyonlarca Kübalının günlük yaşamını olumsuz etkilediğini vurguladı. Açıklamada, Küba’nın egemenliğini ve sosyal kazanımlarını savunma mücadelesine destek verilmesi gerektiği ifade edilirken, halklar arası dayanışmanın dış müdahalelere karşı önemli bir araç olduğu ve Küba halkının kendi geleceğini özgürce belirleme hakkının savunulduğu belirtildi.

Latin Amerika’daki bağımsız medya ağından Küba’yla dayanışma eylemi

Amerika kıtasından 30’dan fazla medya kuruluşu, sosyal hareket ve dayanışma örgütünü bir araya getiren Özgür Medya Ağı, Küba’ya destek amacıyla 12 Haziran’da “Sevgiye sevgiyle karşılık verilir” sloganıyla uluslararası bir “Eylem Zinciri” düzenleyeceğini duyurdu. Etkinlik kapsamında sosyal medya, radyo ve haber platformlarında Küba’nın güncel durumunu anlatan röportajlar ve özel içerikler yayımlanacak.

Organizatörler, hazırlanan yayınlarda Küba halkının ABD’nin uyguladığı ekonomik ve enerji kısıtlamalarına karşı direnişine, ülkenin karşı karşıya bulunduğu zorluklara ve ulusal egemenliği koruma çabalarına dikkat çekileceğini belirtti. Küba saatiyle 20.00’de ortak yayınlanacak içeriklerle uluslararası dayanışmanın güçlendirilmesi hedeflenirken, açıklamalarda ABD’nin Küba’ya yönelik yaptırım politikaları eleştirildi ve bu uygulamaların ada halkı üzerindeki etkilerine vurgu yapıldı. Özgür Medya Ağı, kıta genelindeki halk mücadeleleriyle dayanışma çalışmalarını sürdürdüğünü de ifade etti.

Yüzyıllardır kullanılan, hayati bir sese sahip akorlar

Küba’nın Sancti Spíritus kentinin köklü müzik topluluğu Septeto Espirituano, Santiago de Cuba’da düzenlenen 62. Pepe Sánchez Trova Festivali’ndeki performansıyla büyük ilgi gördü. Küba son müziğinin en eski ve halen faaliyet gösteren topluluklarından biri olan grup, kendine özgü tarzıyla izleyicilerin ve ünlü tres ustası Pancho Amat’ın dikkatini çekti. Grup yöneticisi Antonio Abad Sosa Soto (Tony), Septeto Espirituano’nun ülkenin diğer bölgelerindeki son yorumlarından farklı, yerel müzik geleneklerine dayanan özgün bir ses geliştirdiğini belirtti.

1926 yılında Valeriano García tarafından kurulan Septeto Espirituano, Küba’daki en eski aktif septetlerden biri olarak kabul ediliyor. Çoğunluğu işçi kökenli ve müziği kulaktan öğrenen kuşaklar boyunca varlığını sürdüren topluluk, Sancti Spíritus’un yerel müzik mirasını günümüze taşıdı. Grubun repertuvarı, 20. yüzyılın başlarından kalan eserleri kapsarken, geçmiş kuşaklardan devralınan müziklerin notaya geçirilmesi sayesinde bu kültürel miras korunuyor.

Bugün yedi müzisyenden oluşan topluluk, yüzüncü yılını kutlamaya hazırlanırken geleneksel septet yapısını ve özgün sesini koruma mücadelesi veriyor. Müzisyen göçü ve kadro istikrarsızlığı gibi zorluklarla karşı karşıya olduklarını belirten grup üyeleri, genç kuşakları bu müzikal mirası öğrenmeye teşvik etmeyi amaçlıyor. Buna rağmen Septeto Espirituano, bir asrı aşan geçmişiyle Küba geleneksel müziğinin en önemli temsilcilerinden biri olmayı sürdürüyor.

Küba’da elektrik üretiminde son durum

Dün, kapasite yetersizliği nedeniyle hizmetlerde 24 saat süren aksaklıklar yaşandı. Üretim kapasitesi açığının dünkü en büyük etkisi, saat 21.00’de 2044 MW olarak kaydedildi.

Öte yandan, 54 yeni güneş enerjisi santralinin toplam üretimi 3118 MWh oldu. Bu santrallerin ortalama bir saatte sağladığı azami güç ise 483 MW olarak gerçekleşti.

Dün Küba’da ne kadar elektrik açığı yaşandı?