Nörobilim araştırmalarına yeni teknoloji desteği

Küba, ağır ekonomik ve teknolojik kısıtlamalara rağmen bilimsel araştırma ve sağlık alanındaki kapasitesini geliştirmeye yönelik yatırımlarını sürdürüyor. Küba Nörobilim Merkezi'ne (CNEURO), PROBIOCUBA projesi kapsamında üç tesla manyetik alan gücüne sahip yeni bir manyetik rezonans görüntüleme (MR) cihazı kuruldu.

Orta Amerika Ekonomik Entegrasyon Bankası (CABEI) tarafından finanse edilen, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile BioCubaFarma iş birliğinde yürütülen PROBIOCUBA projesi, Küba'nın biyofarmasötik üretim ve araştırma kapasitesini güçlendirmeyi hedefliyor.

Yeni MR cihazı; multipl skleroz, Alzheimer, Parkinson, tümörler ve diğer nörolojik hastalıkların teşhisinde, klinik araştırmalarda ve yeni tedavilerin geliştirilmesinde kullanılacak. Teknoloji, COVID-19 sonrasında ortaya çıkan uzun dönemli sağlık sorunlarının izlenmesine de katkı sağlayacak. NeuroEpo, Itoluzumab ve Policosanol adlı ilaçlarla beyin tümörü tedavileri üzerine yürütülen klinik çalışmalarda da cihazdan yararlanılması planlanıyor. 

PROBIOCUBA kapsamında 100'den fazla uzman, biyofarmasötik sektöründeki 10 merkezin araştırma, üretim ve inovasyon kapasitesini geliştirmek için çalışıyor. Proje sayesinde laboratuvarlara ve üretim tesislerine çeşitli yüksek teknolojili ekipmanlar da kazandırıldı.

Küba'nın sağlık ve biyoteknoloji alanındaki birikimi, ülkenin bilimsel üretim kapasitesini koruma ve geliştirme mücadelesinin önemli bir parçası. Yeni MR cihazı da yalnızca bir teknolojik donanım yatırımı değil, sağlık araştırmalarının ve tedavi olanaklarının geliştirilmesine yönelik bu çabanın bir parçası.

Eski Havana'da dönüşüm: Restorasyon ve toplumsal ihtiyaçlar

Küba'da Haziran 2026'da onaylanan 176 ekonomik ve sosyal dönüşüm önlemi, Eski Havana'nın tarihsel dokusunu korumak ve ekonomik yapısını güçlendirmek amacıyla yeni düzenlemelerin önünü açıyor. Havana Tarih Ofisi, restorasyon çalışmalarına kaynak yaratmak için işletmelerin özerkliğini artırmayı, finansman kaynaklarını çeşitlendirmeyi ve yabancı yatırımları kolaylaştırmayı hedefliyor.

Yeni düzenlemeler, Eski Havana ve diğer tarihî miras alanlarında yabancı yatırımlara olanak sağlarken devlet işletmelerinin kullanılmayan varlıklarını kiraya vermesine ve mülklerini finansman teminatı olarak kullanmasına da imkân tanıyor.

Bu alanda çalışan uzmanlar, ekonomik dönüşümün beraberinde getirebileceği risklere de dikkat çekiyor. Bunların başında, mahallelerin ticari yatırımlara açılmasıyla düşük gelirli halkın yaşadığı yerlerden uzaklaştırılması, kentsel dokunun sınıfsal bir dönüşüme uğraması ve kültürel mirasın ticari çıkarlar doğrultusunda zarar görmesi geliyor. Havana Tarih Ofisi, bu riskleri önlemek için yatırım projelerinde yerel halkın istihdam edilmesini ve düşük gelirli kesimlerin yaşadıkları mahallelerden uzaklaştırılmamasını güvence altına almayı hedefliyor. Yatırımların değerlendirilmesinde yalnızca restorasyon çalışmaları değil, sosyal konut, okul, kreş, eczane ve enerji altyapısı gibi halkın temel ihtiyaçlarının da gözetilmesi planlanıyor.

Eski Havana'daki dönüşüm arayışında, ekonomik kaynak yaratma ihtiyacı ile tarihsel ve toplumsal dokunun korunması arasındaki hassas dengenin hesaba katılması gerekiyor. Küba açısından mesele yalnızca tarihî yapıların yenilenmesi değil, bu alanların içinde yaşayan halkın barınma ve kamusal hizmetlere erişim hakkının da korunması.

Dünya Medya Zirvesi'nde abluka gündemi

Küba, ABD ablukasının yarattığı ağır sonuçları uluslararası kamuoyuna duyurmak ve ülkenin sesini daha geniş bir alana taşımak için medya alanındaki girişimlerini sürdürüyor.

IDEAS Multimedios Genel Müdürü Randy Alonso, Çin'de düzenlenen VII. Dünya Medya Zirvesi'nin Küba'nın yaşadığı gerçekliği uluslararası medya kuruluşlarına aktarmak ve ABD'nin saldırgan politikalarını görünür kılmak açısından önemli bir fırsat olduğunu belirtti. ABD'nin ekonomik, ticari ve mali ablukasının Küba halkını açlık, elektrik kesintileri ve yaşam koşullarını ağırlaştıran sorunlarla karşı karşıya bıraktığını söyleyen Alonso, zirveye ilk kez katılan Küba heyetinin temel hedeflerinden birinin, ülkenin sesini ana akım medyanın ötesine taşımak ve farklı ülkelerin medya kuruluşlarıyla iş birlikleri geliştirmek olduğunu ifade etti.

Alonso, yapay zekânın gazetecilikte giderek daha önemli bir araç haline geldiğini, ancak insan denetiminin yerini alamayacağını da vurguladı. Küba medyasının önündeki temel görevleri, içerik üretiminde yapay zekâdan yararlanmak ve uluslararası görünürlüğünü artırmak olarak sıraladı.
Küba'nın medya alanındaki mücadelesi, ablukanın ekonomik sonuçlarını duyurmanın ötesinde bir anlam taşıyor. Ülkenin kendi gerçekliğini kendi kaynaklarından anlatabilmesi, uluslararası haber akışında egemen bir söz sahibi olabilmesi de bu mücadelenin önemli bir boyutunu oluşturuyor.

Granma'da üretim ve iş birliği arayışı

Küba, yerel üretimi artırmak, ekonomik aktörler arasında yeni iş bağlantıları kurmak ve yatırım olanaklarını harekete geçirmek amacıyla farklı bölgelerdeki girişimlerini sürdürüyor. Granma ilinin kuruluşunun 50. yılı kapsamında düzenlenen Granma 2026 İş ve Ticaret Fuarı da bu arayışın örneklerinden biri.

Casa de la Fiesta ve Mi Tumbao'da gerçekleştirilen fuar devlet işletmelerini, özel sektörü, küçük ve orta ölçekli işletmeleri (KOBİ), kooperatifleri, finans kuruluşlarını ve yabancı şirketleri bir araya getiriyor. Etkinliğin hedefleri arasında yeni iş bağlantıları kurulması, yatırımların ve banka kredilerinin teşvik edilmesi, mal ve hizmet üretiminin artırılması bulunuyor.

Fuar kapsamında BioCuba Café ortak girişiminin Granma kahvesi tanıtılırken, ilin kuruluşunun 50. yılına özel bir içecek ve Valle Rojo için tanıtım kampanyası da sunuluyor. Programda yapay zekâ, uluslararasılaşma ve dış ticaret başlıklarında konferanslar, iş görüşmeleri, ürün ve hizmet sergileri de yer alıyor. Hassas tarımda drone teknolojisinin kullanımı gibi yenilikçi uygulamalar da fuarın gündeminde.

Granma 2026, farklı ekonomik aktörleri bir araya getirerek yerel üretimi ve ticari ilişkileri geliştirmeyi amaçlıyor. Ablukanın finansmana, teknolojiye, dış ticarete ve üretim girdilerine erişimi zorlaştırdığı koşullarda bu tür girişimler, ülkenin mevcut kaynaklarını daha etkin kullanma ve üretim kapasitesini genişletme arayışının bir parçası olarak öne çıkıyor. Yerel üretimin güçlendirilmesi ve ekonomik iş birliklerinin geliştirilmesi, Küba'nın dış baskılar karşısında ekonomik dayanıklılığını artırma çabası açısından önem taşıyor.