Küba’yla dayanışmaya uluslararası barış ödülü

Küba’yla uluslararası dayanışmayı büyütmek amacıyla düzenlenen Nuestra América (Bizim Amerika) Konvoyu, 2026 Seán MacBride Barış Ödülü’ne layık görüldü. Uluslararası Barış Bürosu tarafından verilen ödül; ABD’nin Küba’ya uyguladığı ekonomik, ticari ve mali ablukanın insani sonuçlarına karşı halklara destek sağlayan Bizim Amerika Konvoyu, Özgürlük Filosu Koalisyonu ve Küresel Sumud Filosu arasında paylaştırıldı.

Bizim Amerika Konvoyu kapsamında mart ayında Küba’ya yaklaşık beş ton ilaç ve tıbbi malzemenin yanı sıra güneş panelleri ve sistemleri ulaştırıldı. Nisan ayında düzenlenen İkinci Avrupa Dayanışma Konvoyu, özellikle ülkenin doğusundaki hastanelere ve topluluklara ilaç, tıbbi ekipman ve temel ihtiyaç malzemeleri taşıdı. Ağustos ayında gerçekleştirilen üçüncü seferle de dayanışma çalışmaları ülkenin farklı bölgelerine ulaştı.

Adını İrlandalı devlet adamı ve Nobel Barış Ödülü sahibi Seán MacBride’dan alan ödül, barışın, silahsızlanmanın, uluslararası işbirliğinin ve insan haklarının geliştirilmesine katkı sunan girişimlere veriliyor. Ödül, ABD ablukasının yarattığı ağır koşullar karşısında Küba halkıyla uluslararası dayanışmanın önemini bir kez daha ortaya koyuyor.

Ulaşım krizi derinleşiyor

ABD ablukası ve yakıt tedarikindeki kısıtlamalar, Küba’da toplu ulaşım başta olmak üzere temel hizmetleri ağır biçimde etkiliyor. Başkent Havana’da ulaşım ihtiyacını karşılamak için yaklaşık 3 bin otobüs gerekirken bugün yalnızca 100’ün biraz üzerinde otobüs hizmet verebiliyor. Seferlerdeki aksamalar, başkent sakinlerinin işe ulaşmasını güçleştirirken özel ulaşım maliyetlerini de artırıyor.

Birleşmiş Milletler Küba Ülke Ekibi’nin verilerine göre, ülkede yaklaşık 20 bin ton gıda stoku bulunmasına karşın yakıt yetersizliği, bu ürünlerin ihtiyaç sahibi topluluklara ulaştırılmasını yavaşlatıyor. Şehirler arası otobüs seferleri ve yük taşımacılığı da yakıt tasarrufu amacıyla yeniden düzenleniyor. Havacılık sektöründe jet yakıtı tedarikinde yaşanan sorunlar uçuşların askıya alınmasına ve turizm gelirlerinin düşmesine yol açıyor. Küba Ulusal İstatistik ve Bilgi Ofisi (ONEI) verilerine göre, Mart 2026’ya kadar ülkeye gelen turist sayısı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 59 azaldı.

ABD’nin 29 Ocak ve 1 Mayıs tarihli başkanlık kararlarıyla sıkılaştırdığı baskı politikalarının yanı sıra Helms-Burton Yasası ve finansal yaptırımlar da Küba’yla ticari ilişkilerini sürdürmek isteyen uluslararası şirketler üzerindeki baskıyı artırıyor. Ulaşım sektörünün geçen yılki zararının 202 milyon doları aştığı belirtiliyor. Yakıt tedarikindeki kısıtlamalarla derinleşen kriz, gündelik yaşamdan işe erişime ve temel ihtiyaçların dağıtımına kadar hayatın her alanında etkisini gösteriyor.

Abluka diyaliz hastalarını vuruyor

ABD ablukasının ağırlaştırdığı kaynak ve tıbbi malzeme sıkıntısı, Küba’da böbrek yetmezliği hastalarının tedavisini güçleştiriyor. Ülkenin önde gelen sağlık kuruluşlarından Dr. Abelardo Buch López Nefroloji Enstitüsü’nde hekimler, hemşireler ve diğer sağlık çalışanları, tüm güçlüklerine rağmen hemodiyaliz ve periton diyalizi hizmetlerini sürdürmek için mücadele ediyor.

Enstitüde görev yapan nefrolog Raúl Hernández Pérez, ulaşım ve kaynak kısıtlamalarına rağmen hastaların tedavisini sürdürmeye çalışıyor. Beş yıldır hemodiyaliz tedavisi gören Armando Perera Perera da ilaç eksikliklerine karşın tedavisinin kesintiye uğramadığını belirtiyor. Evde uygulanabilen periton diyalizi hastalara daha fazla bağımsızlık sağlasa da gerekli malzemelerin teminindeki güçlükler bu yöntemin yaygınlaştırılmasını engelliyor.

Enstitü yöneticisi García Villar, Küba nüfusunun yüzde 9,6’sının ileri evre kronik böbrek hastalığından etkilendiğini belirterek diyaliz ve organ nakli hizmetlerinin sürdürülmesinde yaşanan sorunlara dikkat çekti. Diyaliz hastalarının yüzde 95’inin hemodiyaliz tedavisi gördüğünü aktaran García Villar, tıbbi cihazların yedek parçaları ve gerekli sarf malzemelerinin teminindeki engellere rağmen hiçbir hastanın bakımsız bırakılmadığını vurguladı.

Sağlık çalışanlarının çabası, ablukanın ağırlaştırdığı koşullarda Küba’nın kamusal sağlık sistemini ve hastaların tedaviye erişim hakkını koruma mücadelesinin somut bir örneğini oluşturuyor.

Küba’da yerel savunma modeli

Küba Devlet Başkanı ve Ulusal Savunma Konseyi Başkanı Miguel Díaz-Canel Bermúdez, Havana’daki Colón Nuevo Vedado Bölge Savunma Konseyi’nin çalışmalarını inceleyerek savunma hazırlıklarının halkın günlük ihtiyaçlarının karşılanmasıyla birlikte yürütülmesinin önemini vurguladı. Ulusal Savunma Günü kapsamında gerçekleştirilen ziyarette olası saldırılara karşı hazırlıklar, tahliye tatbikatları ve savunmasız grupların korunmasına yönelik planlar ele alındı.

15 binden fazla kişinin yaşadığı bölgede yaşlıların, çocukların, hamile kadınların ve engellilerin korunmasına yönelik hazırlıklar yapılıyor. Nüfusun yaklaşık yüzde 40’ının yaşlılardan oluştuğu bölgede emekli aylıklarının ödenmesi, ihtiyaç sahiplerine destek sağlanması, su ve elektrik temini ile katı atıkların toplanması gibi gündelik sorunlara da çözüm aranıyor. Aile Bakım Sistemi kapsamında yeni hizmetler ve yerel girişimler geliştiriliyor.

Díaz-Canel, Bölge Savunma Konseyi’nin deneyiminin benzer özelliklere sahip diğer bölgelerle paylaşılmasını önerdi. Ziyarette, Küba’nın savunma anlayışının askeri hazırlıklarla sınırlı olmadığı; halkın korunmasını, toplumsal dayanışmayı ve gündelik yaşamın sürdürülmesini de kapsadığı vurgulandı. Bu yaklaşım, ülkenin savunma hazırlıklarını toplumun ihtiyaçlarıyla birlikte ele alan yerel örgütlenme modelinin önemini ortaya koyuyor.

Ulusal Elektrik Sisteminde güncel durum