Küba BM’de kapsamlı bir diplomasi yürüttü

Küba’nın 81. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında yürüttüğü diplomasi trafiğinde üç başlık öne çıktı: ABD’nin uyguladığı ekonomik yaptırımlar, iklim krizinin Küba gibi küçük ada devletleri üzerindeki sonuçları ve uluslararası işbirliği.

Küba Dışişleri Bakanı Rodríguez Parrilla, New York’taki temaslarında özellikle enerji alanındaki güçlükleri ve ABD yaptırımlarının ülkede yarattığı sonuçları gündeme taşıdı. 24 Eylül’de düzenlenen deniz seviyesinin yükselmesine ilişkin üst düzey bir toplantı ise Küba açısından iklim adaleti, kalkınma hakkı ve gelişmekte olan ülkelerin finansmana erişimi başlıklarını öne çıkardı. Toplantıda özellikle küçük ada devletleri açısından sağlık, gıda ve su güvenliği ile kamu hizmetleri üzerindeki etkileri ele alındı.

Rodríguez Parrilla, BM Genel Kurulu’ndaki konuşmasında ABD’nin Küba’ya yönelik ekonomik ve enerji baskısını “toplu cezalandırma” olarak nitelendirdi. Küba hükümetinin ayrıca Washington ile egemen eşitlik, uluslararası hukuk ve iç işlerine müdahale edilmemesi temelinde diyaloğa açık olduğunu açıkladı.

İber-Amerikan Konferansı Dışişleri Bakanları Toplantısı ve ikili görüşmelerde de Küba’nın ekonomik ve enerji sorunları gündeme taşınırken; Uganda, Belarus ve Surinam temsilcileriyle temaslarda bölgesel ve uluslararası işbirliği ele alındı.

Küba diplomasisi BM Genel Kurulu kapsamındaki diğer kritik platformlarda da aktif rol oynadı. Dışişleri Bakan Yardımcısı Rodríguez Camejo, İki Devletli Çözüm Global İttifakı Toplantısı'nda Filistin ile dayanışma mesajı vererek Gazze'deki İsrail eylemlerini ve ABD desteğini kınadı. Ayrıca Küçük Ada Devletleri İttifakı ve Haiti Danışma Grubu toplantılarına katılan Kübalı temsilciler, iklim müzakerelerinde ortak hareket etme çağrısında bulunarak Karayip bölgesindeki komşu ülkelerin egemenliklerine saygı duyulması gerektiğinin altını çizdiler.

Karayipler’de yeni askeri hareketlilik

ABD’nin Küba’ya yönelik baskısının yalnızca ekonomik ve diplomatik boyutuyla sınırlı kalmadığı yönündeki tartışmalar, askeri planlama haberleriyle birlikte medyada yeniden gündeme geldi.

Demokrat Kongre Üyesi Jonathan Jackson, ABD ordusunun Karayipler'de olası bir görev hazırlığında olduğuna dair yayımlanan CBS News raporuna dikkat çekerek uyarılarda bulundu. ABD Kara Kuvvetleri Yedek Kuvvetleri'ne ait iç yazışmalarda; lojistik, sağlık, istihkam ve askeri polis gibi altı farklı birliğin 90 ila 120 gün içinde bölgede konuşlanmak üzere hazır bulunma durumunun değerlendirildiği ortaya çıktı. Belgede Küba'nın adı doğrudan anılmasa da Amerikalı yetkililer bu planlamanın bölgedeki olası askeri eylemlerle bağlantılı olduğunu ifade ediyor.

Bu askeri hazırlıkları ve Başkan Donald Trump'ın Küba'yı "ele geçirme" yönündeki söylemlerini bir dış politika değil, açık bir tehdit olarak nitelendiren Jackson, Kongre'yi alarma geçmeye davet etti. ABD Anayasası'na göre ülkeyi savaşa sokma yetkisinin Başkana değil Kongre'ye ait olduğunu hatırlatan Jackson, yönetimin Küba'ya yönelik herhangi bir askeri müdahale planlaması halinde, harekete geçmeden önce Kongre'ye gelerek Amerikan halkına karşı şeffaf ve dürüst olması gerektiğini vurguladı.

Yüksek sıcaklık ve nem nedeniyle bulaşıcı hastalık alarmı

Küba’da yüksek sıcaklık, nem ve yağışlarla birlikte bulaşıcı hastalıkların izlenmesi ve önlenmesine yönelik çalışmalar yoğunlaştı. Halk Sağlığı Bakan Yardımcısı Dr. Carilda Peña García, ülkenin sağlık sisteminin gündeminde akut solunum yolu enfeksiyonları, ishalli hastalıklar ve hepatitin yanı sıra özellikle arbovirüslerin olduğunu açıkladı.

Dengue virüsü mevcut epidemiyolojik tablonun en önemli başlıklarından biri. Küresel Dengue Gözlemevi'nin 18 Eylül tarihli verilerine göre Küba’da 2026 yılında bildirilen vaka sayısı 7 bin 133'e ulaşmış durumda ve bu sayı mevsimsel beklentinin yaklaşık 7,4 katı. Ağustos ayında 3 bin 214 vaka bildirilirken, dengue açısından yılın en yoğun döneminin genellikle ekim ayında yaşandığı belirtiliyor.

Bu tabloyu yalnızca bir “salgın” başlığı altında değerlendirmek yetersiz kalıyor. Su ve kanalizasyon altyapısı, atıkların düzenli toplanması, konut çevresindeki koşullar ve sağlık hizmetlerine erişim gibi unsurlar, bulaşıcı hastalıkların toplumsal belirleyicilerini oluşturuyor. Tüm bu koşulların ise abluka ile yakından ilişkisi bulunuyor.

Küba sağlık makamları ise sosyal medyada dolaşıma sokulan bazı iddiaların aksine Chikungunya’da kontrolsüz bir yayılma yaşanmadığını bildiriyor. Bakanlık, özellikle çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı bulunanların korunmasına dikkat çekerek halkı resmi sağlık bilgilerini izlemeye çağırıyor.

Çöpleri toplarken bile abluka ile mücadele

Derinleşen enerji krizi ve ekipman yetersizliği nedeniyle Gençlik Adası (Isla de la Juventud) bölgesinde katı atık toplama hizmetlerinde alternatif yöntemlere geçildi. Geçtiğimiz aylarda yakıt tedarikinin yüzde 30'a kadar düşmesi ve çöp kamyonlarının büyük bölümünün atıl kalması üzerine Toplum Hizmetleri Kamu Şirketi; at arabaları, elektrikli triportörler ve kapıdan kapıya toplama uygulamalarına başladı. Bu pilot uygulama sayesinde binlerce metreküp atık toplanırken ciddi miktarda yakıt tasarrufu sağlandı ve mahalle halkının katılımıyla bölgenin hijyen koşulları iyileştirildi.

Başarılı olan bu toplama modelinin tüm belediyeye yayılması hedeflenirken, bir yandan da "Kentsel Katı Atıkların Entegre Yönetimi" projesiyle döngüsel ekonomi uygulamaları teşvik ediliyor. Farklı yerel işletmelerle yapılan iş birliği sayesinde arızalı sıkıştırmalı çöp kamyonları tamir edilmeye çalışılırken, mahallelerdeki kritik atık birikim noktalarını ve buna bağlı sağlık risklerini ortadan kaldırmak amacıyla çöp konteynerlerinin konumları da kademeli olarak yeniden düzenleniyor.

Villa Clara’da dayanışma ve üretim seferberliği

Ekonomik daralma ve enerji sıkıntısı, üretim alanlarında da yeni örgütlenme biçimlerini gündeme getiriyor. Küba İşçileri Merkez Sendikası’nın (CTC) Villa Clara örgütü, yılın son çeyreğinde ekonomik faaliyetleri desteklemek amacıyla 176 ekonomik ve toplumsal dönüşüm tedbirinin uygulanmasına ilişkin çalışmalara katılıyor. CTC’nin ülke çapındaki son kongresinde de işçi hareketinin bu dönüşümlerin hayata geçirilmesindeki rolü ve emekçilerin karar süreçlerine katılımı temel başlıklardan biri olarak ele alınmıştı.

Villa Clara’da sendikal çalışma; yerel üretimin güçlendirilmesi, işletmeler arasında üretim zincirlerinin kurulması, gıda üretiminin artırılması ve mahalle ölçeğinde dayanışma mekanizmalarının geliştirilmesi ekseninde ilerliyor.

“Vatanım İçin Mahallem” hareketi kapsamında uygun fiyatlı gıda satış noktaları, bostanların yeniden üretime kazandırılması ve ihtiyaç sahibi ailelere destek gibi çalışmalar yürütülürken, enerji kesintilerinden etkilenen çalışanların gelirlerini koruyacak çözümler de tartışılıyor.

Burada öne çıkan kavram, yalnızca üretimin artırılması değil; emek gücünün, gıdanın ve temel hizmetlerin yeniden üretimini kriz koşullarında örgütleyebilmek.

Elektrik üretiminin yüzde 21,4'ü yenilenebilir kaynaklardan sağlanıyor

Parti Merkez Komitesi Birinci Sekreteri ve Cumhurbaşkanı Díaz-Canel Bermúdez, enerji dönüşümüne ilişkin yaptığı açıklamada, 144 güneş enerjisi santralinde toplam 1.418 MW kurulu güce ulaşıldığını ve yılın 1.500 MW'ın üzerinde bir kapasiteyle tamamlanmasının beklendiğini bildirdi.

Elektrik üretiminin yüzde 21,4'ünün halihazırda yenilenebilir kaynaklardan sağlandığını belirten Díaz-Canel; poliklinikler, hastaneler, doğum evleri, huzurevleri ve diğer kurumlara güneş enerjisi sistemlerinin kurulduğunu aktardı. Ayrıca, su pompalama sistemlerini Ulusal Elektrik Şebekesinden kademeli olarak bağımsız hale getirecek projede de ilerleme kaydedildiğini ifade etti.

Küba’da elektrik üretiminde son durum

Küba Ulusal Elektrik Birliği (UNE), elektrik üretim yetersizliğinin sürmekte olduğunu duyurdu. Aralarında Guiteras, Felton ve Renté santrallerinin de bulunduğu birden fazla termik santral ünitesindeki arızalar ve devam eden bakım çalışmaları, ulusal elektrik şebekesinde ciddi bir kapasite kaybına yol açıyor. Güneş enerjisi santrallerinden sağlanan katkıya rağmen sistem, toplam talebi karşılamakta yetersiz kalıyor.

Cumartesi gecesi yaşanacak en yoğun kullanım saatlerinde elektrik talebinin 3.100 MW'a ulaşması, buna karşın elde edilebilir gücün yalnızca 1.180 MW civarında kalması bekleniyor. Yaklaşık 1.920 MW'lık bu devasa üretim açığı nedeniyle yetkililer, akşam saatlerinde ülke genelinde 1.950 MW'ı bulan geniş kapsamlı elektrik kesintileri yaşanacağını tahmin ediyor.

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz. 

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.