Ablukanın gölgesinde eğitim

Küba'nın son yayımlanan “ABD tarafından uygulanan ekonomik, ticari ve mali ablukanın yol açtığı zararlar hakkında Küba Raporu”na göre, son bir yıl içinde eğitim alanında uğradığı kayıplar 98 milyon 6 bin 500 dolara ulaştı. Bu tutarın 73 milyon 799 bin 500 doları Eğitim Bakanlığına, 24 milyon 207 bin doları ise Yükseköğretim Bakanlığına ait. Ancak bu rakam, ablukanın eğitim üzerindeki etkisinin yalnızca ekonomik boyutunu gösteriyor. Ablukanın ve bununla ilişkili enerji ve yakıt sıkıntısının sonuçları, eğitim sürecinin gündelik işleyişinde doğrudan hissediliyor.

Yakıt sıkıntısı, ülke genelinde öğrencilerin ve öğretmenlerin ulaşımını ciddi biçimde kısıtlıyor. Ülkedeki öğrenci nüfusunun yaklaşık yüzde 30'u ulaşım sorunundan etkileniyor. Bu nedenle ders programları değişiyor, kurumların çalışma saatleri yeniden düzenleniyor ve özellikle desteğe ihtiyaç duyan öğrencilere yönelik bireyselleştirilmiş eğitim olanakları daralıyor.

Yükseköğretimin de mevcut koşullara uyum sağlaması gerekti. 2026'nın ilk eğitim dönemi, hibrit, yüz yüze ve uzaktan eğitim yöntemleriyle yürütülüyor; nihai karar her bölgenin sahip olduğu koşullara göre veriliyor. Başka bir ifadeyle, eğitim takviminin belirlenmesinde artık yalnızca akademik gereksinimler değil, yakıt ve enerji koşulları da belirleyici hale geliyor.

Özel eğitimde ablukanın somut sonuçları

Ablukanın eğitim üzerindeki etkisinin en somut biçimde görüldüğü alanlardan biri de özel eğitim. Burada sorun yalnızca dersliklerin, ulaşımın ya da elektrik enerjisinin yetersizliği değil; çocukların eğitimini doğrudan destekleyen temel araçların eksikliği.

Küba'da bulunan Perkins Braille makinelerinden 21'i abluka nedeniyle onarılamıyor. İhtiyacı karşılamak için toplam 63 makineye ihtiyaç duyuluyor. Bu açık, 59'u özel eğitim okullarında, 67'si normal eğitim ortamlarında öğrenim gören toplam 126 görme engelli öğrenciyi doğrudan etkiliyor. Bir eğitim aracının eksikliği, görme engelli bir çocuk için yalnızca teknik bir eksiklik anlamına gelmiyor. Ders materyallerine, okuma-yazma eğitimine ve dolayısıyla öğrenme sürecine erişimin önünde doğrudan bir engel oluşturuyor.

İşitme engelli çocukların karşı karşıya bulunduğu tablo da ağır. Küba'da bulunan 16 odyometreden yalnızca 2'si çalışıyor, 14 cihaz ise devre dışı. Bunun sonucunda toplam 1100 öğrencinin (297'si özel eğitimde, 803'ü normal eğitim ortamlarında) işitsel gelişimi etkileniyor. Koklear implant uygulanan 259 çocuktan 39'u ise cihazlarının kalıbının kırılması ya da gerekli pillere sahip olmaması nedeniyle sorun yaşıyor.

Burada da mesele yalnızca bir elektronik cihazın eksikliği değil. Söz konusu olan, bir çocuğun çevresindeki sesleri algılayabilmesi, konuşmayı öğrenebilmesi ve eğitim sürecine tam olarak katılabilmesi için ihtiyaç duyduğu araçların sürekliliği.

Eğitimde yaşanan sorunların gerçek boyutu da tam burada ortaya çıkıyor: Ablukanın maliyeti yalnızca milyonlarca dolarlık kayıplarla ölçülmüyor. Bu maliyet, çocukların eğitim hakkına erişimini doğrudan etkileyen koşullarda; çalışmayan cihazlarda, eksik eğitim araçlarında ve kesintiye uğrayan öğrenme süreçlerinde de karşılığını buluyor.

Küba'ya giden binlerce konteyner Karayipler'de mahsur kaldı

ABD yaptırımlarının ardından iki büyük denizcilik şirketinin Küba'ya sevkiyatlarını askıya alması, gıda, ilaç ve tıbbi malzeme taşıyan binlerce konteynerin Karayipler'de mahsur kalmasına yol açtı.

Küba'nın BM Büyükelçisi Rodolfo Benítez Verson, 7 binden fazla konteynerin limanlarda bekletildiğini bildirirken, BM yetkilileri şirketlerin cezalandırılma riskinden kaçınması nedeniyle insani yardım sevkiyatlarının da etkilendiğini belirtti. Denizcilik şirketlerinden Hapag-Lloyd, sevkiyatları durdurma kararını ticari bir karar olarak nitelendirirken, CMA CGM bazı düzenlemeye tabi kargolar için hizmetin sınırlı biçimde yeniden başladığını açıkladı.

Bekleyen yükler arasında ilaçlar, kolostomi torbaları gibi tıbbi ekipmanlar güneş panelleri ve su arıtma malzemeleri bulunuyor. Aksamalar hava taşımacılığında da yaşanırken, Pan Amerikan Sağlık Örgütü binlerce doz kanser ilacının Küba'ya ulaştırılamadığını bildirdi.

Küba'da yakıt, gıda ve tıbbi malzeme sıkıntısının ağırlaştığı belirtilirken, Brezilya ve Meksika'nın Küba'ya ihracatının Temmuz ayında yıllık bazda yüzde 90'dan fazla gerilediği bildirildi.

Díaz-Canel Havana'nın su sistemini inceledi

Küba Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel, Havana'nın su teminini güvence altına almaya yönelik program kapsamında Artemisa'daki Ariguanabo su kaynağını ziyaret etti. Havana'nın La Lisa, Playa ve Marianao belediyelerinde yaşayan nüfusun yüzde 23'ünden fazlasına su sağlayan sistemde, pompaların enerji ihtiyacını karşılamak üzere jeneratörlerin kurulması, güneş enerjisi parkları ve enerji depolama sistemlerinin devreye alınmasına yönelik çalışmalar ele alındı.

Díaz-Canel'in ziyaret programında ayrıca Havana'daki La Polar Stadyumu ile güneş enerjili bir şarj istasyonu yer aldı. Vedado'daki istasyonda, katı atık toplamada kullanılan üç tekerlekli araçlar için 18 şarj noktası bulunuyor. Rampa Halk Konseyi'nde yürütülen atık toplama çalışmaları kapsamında ise 20'den fazla sistem dışı çöp alanının ortadan kaldırıldığı ve 15 bölgede üç tekerlekli araçlarla düzenli toplama yapıldığı bildirildi.

Berlin'de Küba ablukasına karşı bisikletli protesto

Almanya'nın başkenti Berlin'de 120'den fazla aktivist, 12 Eylül'de ABD'nin Küba'ya yönelik ablukasının sona ermesi talebiyle bisikletli protesto düzenledi. Küba Büyükelçiliği önünden başlayan eylem, ABD Büyükelçiliği yakınlarında sona erdi. Eylemde konuşan Küba Büyükelçisi Juana Martínez González, özellikle ocak ayında uygulamaya konulan enerji kısıtlamalarının Küba halkı üzerindeki etkilerine dikkat çekerek ablukanın kaldırılması çağrısında bulundu.

Berlin-Küba Dostluk Derneği ve Küba Dayanışma Ağı temsilcilerinin de konuşma yaptığı eylemde, BM Genel Kurulu'nda yıllardır ablukanın kaldırılması yönünde oy kullanan ülkelerin bayrakları sergilendi. Katılımcılar ayrıca ablukanın sona ermesi talebini simgeleyen bir enstalasyonu parçaladı.

Protesto nöbetinin 19 Eylül'e kadar bilgilendirme, siyasi ve kültürel etkinliklerle devam edeceği ve Almanya'daki UnblockCuba kampanyasının bir parçası olduğu belirtildi.

Lula'dan Küba'ya destek: 'Bunu hak etmiyorlar'

Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, Küba'daki mevcut koşullara ilişkin endişesini dile getirerek, “Kübalılar şu anda yaşadıkları şeyleri hak etmiyorlar” dedi. Lula, Planalto Sarayı'nda Evanjelik liderlerle yaptığı görüşmede dünyada insancıl liderlik eksikliği ve artan eşitsizlikler konusunda da değerlendirmelerde bulundu.

Açıklama, ABD'nin Küba'ya yönelik ekonomik, ticari ve mali ablukasının ada halkının temel kaynaklara erişimi üzerindeki etkisinin tartışıldığı bir dönemde geldi. Brezilya, Temmuz ayında BM Genel Kurulu'nda tek taraflı baskıcı önlemlere karşı olduğunu beyan etmişti.