ABD, Küba ekonomisini hedef alan yaptırımlarını sürdürüyor

ABD Dışişleri Bakanlığı, Küba ekonomisini kasıtlı olarak bozmak ve abluka nedeniyle zaten kritik durumda bulunan temel kamusal hizmetlerini baltalamak amacıyla ülkeye yönelik yaptırımlarını sürdürüyor.

Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodríguez Parrilla dün sosyal medyadan yaptığı açıklamada, Kübalı özel mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler tarafından satın alınan gıda, ilaç ve tıbbi cihazları taşıyan konteynerlerin sevkiyatının söz konusu yaptırımlarla engellendiğini belirtmişti. Aynı gün ABD, Küba Dünya Halklarıyla Dostluk Enstitüsü (ICAP) yöneticilerini, mal varlıklarının bloke edilmesini ve ABD'li kişi ve kuruluşlarla ekonomik ve finansal işlemlerinin yasaklanmasını öngören ABD'nin Özel Olarak Belirlenmiş Vatandaşlar ve Bloke Edilmiş Kişiler (SDN) listesine aldı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, yaptığı açıklamalarda ICAP'ı, ABD'de yıkıcı unsurları tespit ederek bünyesine katmaya ve radikalleştirmeye yönelik geniş kapsamlı bir yıkıcı ağın desteklenmesinden sorumlu tutmuştu. SDN listesinde ICAP'ın üç yöneticisi (Fernando González Llort – ICAP Başkanı, Noemí Rabaza Fernández – Birinci Başkan Yardımcısı ve Leima Martínez Freire – Kuzey Amerika Direktörü) bulunuyor. 

SDN listesinde aynı zamanda dokuz Küba kuruluşu eklendi. Bunlar arasında Küba İnşaat Bakanlığı ile madencilik, metalürji ve dış ticaret sektörlerinde faaliyet gösteren şirketler de bulunuyor.

Bu yaptırımlar, ABD’nin Küba'ya yönelik ham petrol ablukasına ve Başkan Trump tarafından 1 Mayıs 2026'da imzalanan 14404 sayılı Başkanlık Kararnamesi kapsamında getirilen diğer yaptırımlara ekleniyor.

Söz konusu uygulamalar, bir kez daha ABD'nin Küba'ya yönelik kolektif cezalandırma politikasının yalnızca Küba ekonomisinin işleyişini kısıtlamakla kalmadığını; uluslararası kurum ve kuruluşların çalışmalarını da hedef aldığını kanıtlıyor.

39 Kübalı öğrenci Çin’e gidiyor 

Küba ile Çin arasındaki eğitim işbirliğinde yeni bir adım atıldı. 39 Kübalı bursiyer, Çin hükümetinin sağladığı burslarla tıp, biyoteknoloji, işletme ve dilbilim gibi alanlarda eğitim almak üzere Çin üniversitelerine gidecek.

Küba Yüksek Öğretim Bakan Yardımcısı Reynaldo Velázquez Zaldívar, uğurlama töreninde yaptığı konuşmada, ilk Kübalı bursiyerlerin 1963 yılında Çin'e gittiğini, bir yıl sonra da Çinli öğrencilerin İspanyolca öğrenmek üzere Küba'ya geldiğini hatırlattı. Velázquez Zaldívar, 60 yılı aşkın süredir devam eden değişim programlarının bugün bilimsel araştırma, teknoloji, inovasyon ve kültür alanlarına yayıldığını belirtti. Törende paylaşılan verilere göre, 2006-2016 yılları arasında 3 bin 500'den fazla Çinli genç Küba'da eğitim gördü, binden fazla Kübalı öğrenci ise Çin hükümetinin burslarından yararlandı. Yeni burs programı, iki ülke arasında 1960'lı yıllarda başlayan eğitim ve insan kaynağı işbirliğinin devamı niteliğini taşıyor. 

Kolombiyalı doktor: 'Küba’da hayatı korumayı öğrendim'

Küba'nın Latin Amerika Tıp Okulu'ndan (ELAM) 2012 yılında mezun olan Kolombiyalı doktor Diana Hernández, Kolombiya'da meydana gelen ve ağır sonuçlara yol açan depremin ardından Cali'de sağlık hizmeti sunan ekipler arasında yer alıyor. 130'dan fazla kişinin hayatını kaybettiği Cali’de sağlık altyapısının bir bölümü de ağır hasar gördü.

Hernández, sağlık profesyoneli olma yolundaki eğitim sürecinin bir parçası olarak Küba'da edindiği birikimi savunurken; Küba’da aldığı eğitimin yalnızca bilimsel bilgi kazandırmadığını; aynı zamanda dayanışma ve yaşamı koruma anlayışını mesleki yaklaşımının merkezine yerleştirmesini sağladığını belirtiyor.

Deprem nedeniyle yüzlerce sağlık merkezinin zarar gördüğü ve acilen sağlık personeline ihtiyaç duyulan bu dönemde Hernández'e, Küba'da öğrendiklerinin ne kadarını bu koşullarda uygulayabildiği sorulduğunda; “Küba'da eğitim almak bana hiç kuşkusuz çok büyük olanaklar ve farklı şeyler kazandırdı. Bana sağlam bir bilimsel temeli, ama her şeyden önce insani bir eğitimi öğretti. Küba halkı, beni sevgiyle kabul eden, yıllar boyunca bana eşlik eden, bana öğreten ve dahası bana ilham veren bir halk oldu” dedi.

Küba'da öğrenciyken yaşadığı kasırgaları hatırlayan Hernández, şöyle devam etti: “Ben öğrenciyken kasırgalar yaşadım. Bütün ülkenin nasıl seferber olduğunu ve her şeyden önce yaşamı korumanın önemini gördüm... İşte bu, kalbime kazınan bir şey.”

Deprem bölgesinde görev yapan ELAM mezunu başka Kolombiyalı doktorlar da bulunuyor. ELAM mezunlarından oluşan Los Mambí-10 de Agosto İnsani Yardım Tugayı Chocó'da, diğerleri Buenaventura ve Pereira'da sağlık hizmeti sunuyor. ELAM mezunları arasındaki dayanışmanın mezuniyet sonrasında da sürdüğünü belirten Hernández “ELAM'ın bir parçası olmak bizi kalpten birbirimize bağlıyor” dedi. 

Küba'da eğitim gören doktorların yanı sıra farklı alanlarda yetişen binlerce Kolombiyalının iki ülke arasında kalıcı bir bağ oluşturduğunu ifade etti ve Küba ile Kolombiya arasındaki ilişkilerin yalnızca hükümetler arasındaki diplomatik bağlarla sınırlı olmadığını vurguladı.

Küba, UNFPA destekli bölgesel demografik istihbarat projesine katılıyor

Küba, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA) ve Latin Amerika ve Karayipler Ekonomik Komisyonu'nun (ECLAC) desteğiyle yürütülen Demografik İstihbarat Projesi'ne katıldı. Bu girişimin ülkenin demografik veri ve planlama kapasitesinin güçlendirilmesine katkı sağlayacağı düşünülüyor.

Proje kapsamında ülkelerin sosyo-demografik veri sistemlerinin, nüfus kayıtlarının ve hayati istatistik altyapılarının geliştirilmesi; nüfus ve konut sayımlarının hazırlanması; dijital veri toplama; haritalama ve demografik tahminlerin bölgesel planlamada kullanılması gibi alanlarda teknik destek sağlanması öngörülüyor.

UNFPA'ya göre düşük doğurganlık, nüfusun yaşlanması, göç ve kentleşme, Latin Amerika ve Karayipler'de sağlık, eğitim, istihdam, bakım ve sosyal koruma alanlarındaki ihtiyaçları değiştiriyor. Demografik istihbarat yaklaşımı da nüfus verilerinin bu değişimlere uygun kamu politikalarının geliştirilmesinde kullanılmasını amaçlıyor.

Küba'nın projeye katılımı, demografik, ekonomik ve sosyal sorunların nüfus perspektifinden ele alınması ve kanıta dayalı planlama kapasitesinin geliştirilmesi açısından uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesi olarak değerlendiriliyor.

Küba'nın nüfusu azalıyor

Soykırım niteliğindeki ABD ablukasının yarattığı ağır ekonomik koşullar, Küba'nın nüfus yapısı üzerindeki baskıyı da artırıyor. Yoğun göç, düşük doğum oranları ve nüfusun giderek yaşlanması, ülkedeki demografik dönüşümün temel unsurları olarak öne çıkıyor.

Ulusal İstatistik ve Bilgi Ofisi'nin verilerine göre, 2024-2025 döneminde Küba'nın nüfusu 313 bin 414 kişi azalarak 9 milyon 434 bin 593'e geriledi. Nüfus kaybında belirleyici unsurlardan biri de dış göç oldu. 2025'te 68 bin 64 doğuma karşılık 136 bin 214 ölüm gerçekleşirken, negatif net göç 245 bin 264 kişiye ulaştı. Nüfus azalması 2021'den bu yana sürerken, 2025'te düşüş oranı bin kişi başına -32,7 oldu. Küba'da toplam doğurganlık oranı 1,29 ile 1958'den bu yana en düşük seviyede kaldı.

Ülke nüfusunun yüzde 74,7'si kentlerde yaşarken, Havana yüzde 100 kentleşme oranıyla öne çıkıyor. Granma'da ise kentleşme oranı yüzde 58,6 seviyesinde. Bu durum Granma'yı, nüfusunun her on kişisinden dördünden fazlasının kırsal kesimde yaşadığı ülkenin en kırsal eyaleti haline getiriyor.

Bölgesel farklılıklar nüfus kaybında da görülüyor. Havana, bin kişi başına -43,9'luk oranla en yüksek nüfus azalmasını yaşarken, kentin dış göç dengesi -78.537 kişi oldu. Guantánamo ise bin kişi başına -22,9'luk oranla en düşük nüfus kaybını ve bin kişi başına 9,1 ile en yüksek doğum oranını kaydetti.

60 yaş ve üzerindeki nüfus 2 milyon 519 bin 823 kişiye ulaşarak toplam nüfusun yüzde 26,7'sini oluşturdu. Ortalama yaş 45 iken, Villa Clara'da 48,1 yıla yükseldi. Villa Clara nüfusunun yüzde 30,2'si 60 yaş ve üzerinde bulunuyor.

Demografik değişimin çalışma hayatına etkisi de belirginleşiyor. 2021-2025 arasında çalışma çağındaki nüfus 1 milyon 259 bin 894 kişi azalarak 5 milyon 606 bin 541'e geriledi.

Nüfus ve Kalkınma Çalışmaları Merkezi ile UNFPA uzmanları, nüfus yapısındaki bu değişimle uyumlu olarak yerel yönetimlerin ve bakım hizmetlerinin güçlendirilmesini öneriyor.

Küba'nın karşı karşıya olduğu demografik tablo, ablukanın yarattığı ekonomik koşullar, göç, düşük doğurganlık ve yaşlanmanın birbirini etkilediği çok boyutlu bir sorun olarak öne çıkıyor. Bu nedenle ülkenin önündeki mesele yalnızca nüfus kaybını durdurmak değil; değişen nüfus yapısına uygun sağlık, eğitim, istihdam, bakım ve sosyal koruma politikalarını güçlendirmek olduğu değerlendirmesi yapılıyor.

Dün Küba’da ne kadar elektrik açığı yaşandı?