Enerji Adaları, ülkenin hayati merkezlerine elektrik sağlıyor

Küba Elektrik Birliği (UNE), 14 Temmuz’da saat 11.05'te Ulusal Elektrik Enerjisi Sistemi'nin (SEN) tamamen devre dışı kalmasının ardından, tüm kentlerde dağınık üretim üniteleriyle oluşturulan bağımsız enerji adalarının faaliyete geçtiğini ve bunların hayati öneme sahip merkezlere elektrik sağlamayı güvence altına aldığını duyurdu.

UNE'nin açıklamasına göre, ay başından bu yana üçüncü kez meydana gelen Ulusal Elektrik Sistemi’nin (SEN) tamamen çökmesi, Holguín'deki Felton 1 üretim ünitesinin devre dışı kalması sonucu gerçekleşti. Bu durum, sistem parametrelerinde ani dalgalanmalara ve frekansta keskin bir değişime yol açarak ulusal elektrik şebekesinin tamamen devreden çıkmasına neden oldu.

UNE, Energás Boca de Jaruco tesisinin ikinci ve üçüncü ünitelerinin küçük bir enerji adasıyla senkronize edildiğini bildirdi. Bir sonraki aşamada ülkenin orta-batı bölgesine hizmet verecek mikro elektrik sistemi oluşturulacak. Yeniden elektrik sağlanan hatlardan biri de Villa Clara’nın Santa Clara kentindeki 194 numaralı elektrik hattı. Bu hat, Yeni Hastane (Hospital Nuevo), Doğum Hastanesi (Hospital Materno) ve Çocuk Hastanesi'ne (Hospital Pediátrico) elektrik sağlıyor. Hanabanilla Hidroelektrik Santrali de yeniden devreye alınan santraller arasında, ancak elektrik üretim kapasitesi şu an için sınırlı durumda.

Ülke çapında SEN’in yeniden devreye alınmasına yönelik çalışmalar aşamalı olarak ilerliyor. Öncelik, sağlık hizmetleri ile diğer stratejik sektörlerinin kesintisiz enerji ihtiyacının karşılanmasına veriliyor. 

Enerji ve Maden Bakanı Vicente de la O Levy, son kesintilere ilişkin yaptığı açıklamada, sorunların operasyonel arızalardan kaynaklanmadığını belirtti. Sektör çalışanlarının büyük bir özveriyle çalıştığını ve Elektrik Birliği’nde teknik kapasite, bilgi birikimi, özveri ve güçlü bir aidiyet duygusu olduğunun altını çizdi. Kesintilerin çalışanların kitlesel göçüne bağlanmasına da değinerek, kurumda diğer sektörlerde olduğu gibi personel kayıpları yaşandığını ancak bunun kurumsal bilgi ve deneyimin ortadan kalktığı anlamına gelmediğini söyledi. 

Dün saat 11.05’te gerçekleşen bu ay içindeki üçüncü büyük kesintinin ulusal şebekedeki dalgalanmalardan kaynaklandığını, dalgalanma nedeniyle önce bir ünitenin, ardından da diğer ünitelerin zincirleme biçimde devre dışı kaldığını açıkladı. SEN, günlerdir birçok bölgeye günde yalnızca birkaç saat elektrik sağlayabiliyor.

Küba, termik santraller için gerekli olan yakıt dışında, Energas tesisleri için gerekli yedek parçalara da erişemiyor. Ülkenin elektrik üretiminde önemli bir paya sahip olan Energas, yerli petrolün çıkarılması sırasında ortaya çıkan doğalgazı toplayarak elektrik üretiminde kullanıyor. Bu sayede hem enerji üretimine katkı sağlıyor, hem de doğalgazın boşa gitmesini önlüyor.

ABD'li parlementerler: Politikalarımız Küba vatandaşlarının ölümüne neden oluyor

Küba Komünist Partisi Merkez Komitesi Birinci Sekreteri ve Cumhurbaşkanı Miguel Díaz-Canel Bermúdez, ABD Kongresi Temsilciler Meclisi’nden Demokrat Parti üyesi bir heyeti kabul etti. 9-13 Temmuz tarihleri arasında Küba’yı ziyaret eden heyette New Mexico eyaletinden Teresa Leger Fernández, Illinois eyaletinden Delia Catalina Ramírez, Oregon eyaletinden Maxine Elizabeth Dexter ve Wisconsin eyaletinden Mark Pocan yer aldı. Ziyaretin ardından, ortak bir bildiri yayınlayan Temsilciler Meclisi üyeleri, adadaki deneyimlerini açıklayarak Beyaz Saray'ın Küba’ya uyguladığı tüm yaptırımların kaldırmasını talep etti. 

Bildiride "ABD’nin dış politikasını denetlemekle görevli seçilmiş milletvekilleri olarak, Trump yönetiminin azami baskı politikalarının yarattığı güçlükleri doğrudan dinlemek amacıyla, toplumun farklı kesimlerinden ve farklı siyasi görüşlerden Kübalılarla görüşmek üzere Havana'ya gittik. Uyguladığımız politikalar Küba vatandaşlarının hayatına mal oluyor” ifadelerini kullanan heyet üyeleri, ülkelerinin Küba'ya yönelik mevcut politikasının sonucunu ayrım gözetmeyen bir toplumsal yıkım ve acı olarak nitelendirdi.

Heyet ayrıca, Küba ekonominde son dönemde atılan adımlar hakkında bilgi edinmek ve iki ülke arasındaki ilişkilerin yeniden; diyalog, diplomasi ve karşılıklı saygı temelinde nasıl geliştirilebileceğini değerlendirmek istediğini ifade etti. Temsilciler, Küba’nın farklı kesimlerine yaptıkları ziyaretlerde, halkın yaşam koşullarındaki kötüleşmeye bizzat tanık olduklarını belirtti. "Görüştüğümüz herkes, Küba hükümeti hakkındaki görüşleri ya da açıklanan reformların kapsamına ilişkin düşünceleri ne olursa olsun, tek bir konuda hemfikirdi: Mevcut ABD başkanlık kararnameleri ve uzun yıllardır uygulanan ekonomik yaptırımlar nedeniyle boğulduklarını düşünüyorlar” sözleriyle bugün yaşanan sıkıntıların temel nedeni olarak ABD ablukasının altını çizdiler. Trump yönetiminin, Küba'nın ABD ulusal güvenliğine tehdit oluşturduğuna dair asılsız iddialarına değinerek adaya karşı yasadışı, yetkisiz ve halk desteği olmayan bir askeri operasyonun ciddi bir insani felaketi yaratacağı, ABD askerlerini gereksiz riske atacağı ve desteklediğimizi iddia ettiğimiz insanlara zarar vereceği uyarısında bulundular. Ayrıca, üçüncü ülkelere karşı uygulanan "ikincil yaptırım" önlemlerine ve bunların Küba'daki yakıt kıtlığına ve bununla ilişkili elektrik kesintilerine de değindiler.

Heyetin ABD yönetimi ve meclisine yönelik kaleme aldıkları mektup şu ifadelerle sonlanıyor: 

"Trump yönetimine ve Kongre'deki meslektaşlarımıza, Küba halkına uygulanan acımasız yaptırımları kaldırarak, Küba yetkilileriyle ciddi ve kapsamlı müzakerelere girmeleri, ABD ve Küba vatandaşlarının çoğunluğunu ve dünyanın geri kalanını dinlemeleri çağrısında bulunuyoruz."

Küba’ya yapılan bu ziyaret sayesinde ABD’li heyet, asıl sorunun kendi yönetimlerinin uyguladığı soykırım derecesindeki abluka olduğunu bizzat deneyimlemiş ve kabul etmiş oldu.

Dış ticaret ve yatırımda kuralları değiştiren dönüşümler

ABD ablukasının yoğunlaştığı bir konjonktürde, Dış Ticaret ve Yabancı Yatırımlar Bakanlığı (MINCEX) Birinci Bakan Yardımcısı Carlos Luis Jorge Méndez, 10 Temmuz’da yayınlanan Yuvarlak Masa Programı’nda dış ticaret alanındaki dönüşümlerin kapsamını ortaya koydu. Méndez, Bakan Yardımcısı Déborah Rivas ile birlikte yaptığı değerlendirmede, söz konusu önlemlerin bir “restorasyon” ya da kapitalistleşme yönünde bir geri dönüş değil; tersine, sosyalist ekonominin yeniden üretim koşullarını güçlendirmeyi, ulusal kaynakları ve toplumsal birikimi kalkınma ve döviz yaratma süreçlerine seferber etmeyi amaçlayan, uzun erimli bir dönüşüm hattının devamı olduğunu vurguladı.

Méndez, güncel düzenlemelerin münferit ya da konjonktürel adımlar olarak değil, Ordu Generali Raúl Castro Ruz’un liderliğinde 6. Parti Kongresi ile başlatılan “ekonomik ve sosyal modelin güncellenmesi” sürecinin diyalektik bir momenti olarak kavranması gerektiğini ifade etti. Bu çerçevede yabancı yatırımların rolünün de yeniden tanımlandığını belirterek, bunların artık yalnızca tamamlayıcı bir unsur değil, planlı ekonominin ihtiyaçları doğrultusunda işlevlendirilmiş yapısal bir bileşen haline geldiğini hatırlattı. Bu yaklaşımın; temel kılavuz ve metinlerde (Modelin Kavramsallaştırılması), Ulusal Kalkınma Planı'nda ve son olarak ekonomik çarpıklıkları gidermeyi ve üretici güçleri geliştirmeyi hedefleyen Hükümet Programı'nda somutlaştığını belirtti.

Başbakan Yardımcısı Óscar Pérez Oliva’nın FIHAV 2025 kapsamında yaptığı açıklamalar ile yurtdışında yaşayan Kübalıların hem yabancı yatırım yasası çerçevesinde hem de ulusal özel sektör içinde yatırım yapabilmelerine yönelik düzenlemeleri bu doğrultuda örnek gösterdi. Bu adımların, sosyalist planlama ile farklı mülkiyet biçimleri arasında kurulan özgül ilişkinin, üretici güçlerin geliştirilmesi hedefiyle yeniden düzenlenmesi anlamına geldiğini vurguladı.

Méndez, mevcut ekonomik daralmanın maddi temelini ise açık biçimde ABD müdahalesine bağladı. ABD’nin benzeri görülmemiş ölçüde yoğunlaştırdığı ekonomik savaşın, özellikle enerji alanında petrol ablukası üzerinden ülkenin yeniden üretim kapasitesini doğrudan hedef aldığını, buna rağmen Küba’nın edilgen bir bekleyiş içinde olmadığının altını çizerek, devletin kriz koşullarında dahi üretim ilişkilerini yeniden düzenleyerek ve planlama araçlarını dönüştürerek sürece müdahale ettiğini vurguladı.

Brezilya'dan Küba'ya 48 ton süt tozu

Brezilya'nın Küba'ya gönderdiği toplam 48 ton süt tozundan oluşan insani yardımın ilk bölümü Santiago de Cuba'daki Antonio Maceo Uluslararası Havalimanı'na ulaştı. ABD’nin Küba'ya karşı uyguladığı ekonomik, ticari ve mali ablukanın yoğunlaşması ve ülkeye yakıt girişine getirilen kısıtlamalarla damgasını vuran bir dönemde gerçekleşen bu destek, Küba ile Brezilya Federal Cumhuriyeti arasındaki tarihi dostluk ve dayanışma bağlarının bir parçası olarak görülüyor. 

Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva, çeşitli vesilelerle Washington'un Küba'ya yönelik yaptırım politikasına karşı olduğunu dile getirerek bu yaptırımların Küba halkı üzerindeki olumsuz etkilerine dikkat çekmiş ve Brezilya ile Küba arasındaki tarihsel bağlar doğrultusunda iki halk arasındaki işbirliği ve dayanışmayı sürdürme kararlılığını yinelemişti. 

Gibara 'Yoksul Film Festivali' yirmi yaşında

Küba sinemasının en özgün etkinliklerinden biri olan ve yönetmen Humberto Solás tarafından temelleri atılan Gibara Yoksul Sinema Festivali yirminci kez kapılarını sinemaseverlere açıyor. "Düşük bütçeli ama yüksek estetik değerlere sahip" eserleri desteklemek amacıyla kurulan festival, bu yıl da bağımsız sinemacıların, genç yönetmenlerin ve sanatseverlerin buluşma noktası oluyor.

Holguín’de, yönetmenler Jorge Perugorría ve Mirtha Ibarra'nın "Anonim Nevrotik" filminin gösterimiyle başlayan festivalin üniversite öğrencileri ve gençlerin daha fazla katılımını sağlamak amacıyla yaz aylarında düzenlenmesine karar verilmişti. Festival zorlu koşullara rağmen, film programının çeşitliliğini ve kalitesini koruyor ve kurucusu Kübalı film yapımcısı Humberto Solás'ın özünü muhafaza ediyor.

Açık hava gösterimleri, Gibara'da çeşitli noktalara yerleştirilen üç ekranda yapılacak. Elektrik kesintisi ihtimallerine karşı batarya sistemi kullanılacak. Küba, ABD ablukasının yarattığı büyük zorluklar ve enerji krizi içerisinde dahi, yalnızca temel ihtiyaçlar için değil ülkenin kültürel birikimini devam ettirmek için de çözümler üretiyor, halkın sosyal ve kültürel hayatının sürekliliğini sağlayarak yaratıcı direnişin farklı örneklerini hayata geçiriyor.

Elektrik üretiminde son durum

Dün, yetersiz üretim kapasitesi nedeniyle sabahın erken saatleri de dahil olmak üzere 24 saat boyunca elektrik kesintileri yaşandı. En büyük kesinti, saat 21:10'da 2015 MW'lık bir kapasite kaybıyla gerçekleşti ve ülkenin tüm illerini etkiledi. Bugün ise tahmini 2160 MW'lık bir kesinti bekleniyor. Güneş enerjisi santralleri dün toplam 5109 MW enerji üretti ve maksimum güç saatte 794 MW'a ulaştı.