Küba yalnız değil: 58 ülkeden ablukaya karşı ortak ses

Küba, ABD’nin on yıllardır sürdürdüğü ekonomik, ticari ve mali ablukanın yarattığı ağır lojistik ve finansal kısıtlamalar altında zorlu bir dönemden geçiyor. Son aylarda ülkeye petrol sevkiyatlarının neredeyse durma noktasına gelmesi; uluslararası havacılık, denizcilik ve turizm şirketlerinin adadan çekilmesi, halkın enerjiye ve temel hizmetlere erişimini doğrudan hedef alıyor. Bu tablo, ablukanın yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda yaşamın tüm alanlarını kuşatan sistematik bir baskı aracı olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.

Buna karşılık dünya genelinde büyüyen Küba ile dayanışma dikkat çekiyor. Kurulan dijital platformlar aracılığıyla 58 ülkeden yüzlerce kuruluş ve 8.800’ü aşkın aydın, sanatçı ve akademisyen, Küba halkıyla dayanışma içinde olduklarını ilan etti. Yükselen bu uluslararası ses, ablukanın yarattığı yıkımın görünür kılınması ve teşhir edilmesi açısından önemli bir eşik oluşturuyor.

ABD’nin Küba’ya yönelik düşmanca politikalarının kökleri yeni değil. 19. yüzyılın başlarında şekillenen “olgun meyve” doktrininden bugüne uzanan bu strateji, adayı siyasi ve ekonomik olarak teslim alma hedefi taşıyor. ABD yönetiminin Küba’yı “olağanüstü tehdit” olarak tanımlaması ise bu saldırgan politikanın ideolojik zeminini oluşturuyor. Buna karşın, dünya halkları nezdinde yürütülen kampanyalar, ablukanın halk üzerinde yarattığı yıkıcı sonuçlara ve kolektif cezalandırma niteliğine dikkat çekiyor.

Avrupa’dan gelen destek de giderek güçleniyor. Fransa’da barış hareketlerinin çağrısıyla bir araya gelen parlamenterler, yerel yöneticiler ve akademisyenler; yayımladıkları ortak metinle enerji kuşatmasına son verilmesini ve uluslararası hukuka saygı gösterilmesini talep etti. Belçika’dan doktorlar, sanatçılar ve siyasetçiler de benzer şekilde ABD’nin Küba’yı boğmaya yönelik politikalarını kınadı.

Vatan savunmasında Latinoamericano modeli

Ulusal Savunma Günü kapsamında Havana’nın Cerro ilçesindeki yaklaşık 19.300 nüfuslu “Latinoamericano” Savunma Bölgesini ziyaret eden Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel Bermúdez, “Topyekün Halk Savaşı” stratejisi çerçevesinde yürütülen hazırlıkları değerlendirdi. Ziyaret sırasında bölgedeki iç düzenin korunması, su temini ve kentsel tarım yoluyla gıda üretimi gibi hayati hizmetlerin yanı sıra; zorluk çeken ailelerin desteklenmesi, katı atık sorunlarının çözülmesi ve gençlerin savunma ile üretim süreçlerine dahil edilmesi gibi stratejik adımlar ele alındı. Latinoamericano’da yakın dönemde 60 kişi kapasiteli bir huzurevi ile iki güneş enerjisi istasyonunun devreye alınması planlanıyor.

Abluka koşullarında dış ticaret ve yatırımlar

Küba hükümeti, ablukanın yarattığı darboğazı aşmak amacıyla dış ticaret ve yatırım alanında yeni adımlar atıyor. Buna göre yabancı yatırımcılara aracı kurum olmadan doğrudan işçi alım hakkı, 90 yıla kadar toprak kullanım hakkı ve ABD yaptırımlarından etkilenmemek için doğrudan yurtdışı banka hesaplarını kullanma kolaylığı getiriliyor. Bu adımlarla, ülkenin döviz gelirlerinin artırılması ve üretim kapasitesinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Yetkililer, söz konusu düzenlemelerin kapitalizme dönüş anlamına gelmediğini özellikle vurguluyor. Amaç, devletin yönlendirici rolünü koruyarak mevcut kaynakların —özellikle biyofarmasötik gibi alanlardaki yüksek nitelikli insan gücünün— daha etkin ve verimli kullanılmasını sağlamak. Program kapsamında; devlet, özel ve kooperatif işletmelere doğrudan dış ticaret yapma yetkisi tanınıyor; bürokrasiyi azaltmak amacıyla ise yalnızca belirli istisnaları sınırlayan ve geri kalan tüm ürünlerin ticaretine izin veren “olumsuz liste” sistemine geçiliyor.

Temmuz sonu itibarıyla devreye girmesi planlanan “Tek Durak Ofisi” ile işlemlerin dijitalleşmesi ve hızlandırılması hedefleniyor. Yeni olanakların öncelikle zor dönemlerde Küba ile ilişkisini sürdüren güvenilir ortaklara sunulacağı ifade ediliyor.

Toprak reformu ve kooperatiflerin güçlendirilmesi

Tarım sektöründe hayata geçirilecek yeni düzenlemeler, gıda üretimini artırmayı ve atıl arazileri ekonomiye kazandırmayı amaçlıyor. Kullanım hakkı temelinde yapılan toprak tahsislerinde süre ve büyüklük sınırlamalarının kaldırılması, üretimi teşvik eden önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Arazi tahsis süreçleri ise 15-20 gün gibi kısa bir süreye indirildi.

Yeni modelle birlikte yalnızca çiftçiler değil; somut üretim planı sunan kooperatifler, küçük işletmeler ve diğer ekonomik aktörler de toprak talebinde bulunabiliyor. Hukuki düzenlemeler kapsamında kullanım hakkı verilen arazilerin miras bırakılabilmesi ve yurtdışında yaşayan ancak fiili vatandaşlığını koruyan Kübalıların bu haklardan yararlanabilmesi sağlanıyor.

Beş yıl boyunca başarılı üretim yapan üreticilere konut mülkiyeti hakkı tanınması da kırsal üretimi teşvik eden bir diğer önemli adım. Kimin iyi üretici olduğunu en iyi bilen yapı olan yerel kooperatiflerin, toprak tahsisi ve denetimi süreçlerinde doğrudan karar verici konumuna getirilmesi reformun en güçlü dayanağını oluşturuyor.

Enerji ablukasına karşı sağlık sisteminin direnci

Cuma günü ulusal elektrik sisteminde ülke çapında yaşanan çökmenin ardından, Ulusal Elektrik Birliği (UNE) acil durum protokolleri uygulayarak sağlık hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesi için önlemler aldı. Sancti Spíritus eyaletindeki büyük hastanelerde yakıtla çalışan jeneratörler üzerinden bağımsız mikro enerji sistemleri kuruldu. Hastanelerin yanı sıra Cabaiguán ve Trinidad ilçelerindeki bazı kritik hatlara da elektrik verilmesi sağlandı.

Tüm ülkeyi karanlıkta bırakan arıza, Santa Clara ile Sancti Spíritus arasındaki yüksek gerilim hattında meydana gelen teknik bir sorundan kaynaklanmıştı. UNE, sistemin yeniden dengelenmesi için yoğun bir çalışma yürütürken, bazı kritik bölgelere kademeli olarak yeniden enerji verilmeye başlandı. Yetkililer, mikro sistemlerin hassas yapısına dikkat çekerek, önceliğin bu sistemlerin sürekliliğini sağlamak ve sağlık altyapısını güvence altına almak olduğunu vurguladı.

İsrail’e Küba’dan net yanıt

7 Temmuz 2026’da BM Genel Kurulu’nda Küba’ya yönelik ablukanın ele alındığı oturumda İsrail temsilcisi, tartışmayı ABD ablukasının hukuksuzluğundan uzaklaştırarak Küba’nın siyasi sistemi ve insan hakları sicili üzerinden suçlamalarda bulundu. Ayrıca Filistin meselesinde Küba’nın İsrail karşıtı tutumunu hedef aldı. Küba’ya yönelik ekonomik kuşatmayı meşrulaştırmaya dönük bu söylem, Küba’nın BM Daimi Temsilcisi Ernesto Soberón tarafından çok sert eleştirildi. İsrail’in Filistin’deki politikaları nedeniyle uluslararası hukuk karşısında meşruiyet sorunu yaşadığını vurgulayan Soberón, Filistin’de süregelen yıkım ve uluslararası hukuk ihlalleri ortadayken, Küba’ya yönelik eleştirilerin “tam bir ikiyüzlülük” olduğunu söyledi.

Soberón, bu tür söylemlerin ABD’nin abluka politikasını meşrulaştırmaya dönük girişimlerin bir parçası olduğunu belirterek, Küba halkına yönelik kolektif cezalandırmayı savunan hiçbir yaklaşımın kabul edilmeyeceğini; Küba’nın uluslararası hukuku savunmaya ve halkların egemenlik mücadelesine destek vermeye devam edeceğinin altını çizdi.

Elektrik sisteminde son durum

Ulusal elektrik sisteminde ülke çapında yaşanan çökmenin ardından hastaneler ve su temini gibi hayati hizmetlerin sürdürülebilmesi amacıyla ülkenin tüm illerinde bağımsız elektrik üretebilen mikro sistemler kuruldu. Elektrik altyapısını yeniden ayağa kaldırma çalışmaları sürerken, cumartesi sabaha karşı batı bölgesindeki mikro sistemde yaşanan yeni voltaj dalgalanmaları, sistemin hassas bir dengede ilerlediğini gösteriyor.

Elektrik işçileri, ana termik santrallerin yeniden devreye alınması için yoğun bir çaba içinde. Energás Boca de Jaruco tesislerinin sisteme yeniden bağlanması, toparlanma sürecinin kilit adımlarından biri olarak görülüyor. Plan, sistemin batıdan doğuya doğru kademeli biçimde ayağa kaldırılması yönünde. Doğu bölgelerine enerji ulaştığında Felton ve Renté termik santrallerinin de yeniden üretime katılması bekleniyor.

UNE tarafından yapılan açıklamada, krizin 220 kilovoltluk ana iletim hattında meydana gelen ani bir arızayla başladığı; bunun sistemin fiziksel olarak bölünmesine ve birçok büyük santralin güvenlik gerekçesiyle eş zamanlı devre dışı kalmasına yol açtığı belirtildi. Ortaya çıkan frekans dengesizliği ise sistemin hızla çökmesine neden oldu.

Tüm bu gelişmeler, abluka koşullarında Küba’nın yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda teknik ve altyapısal olarak da sürekli bir kuşatma altında tutulduğunu gösteriyor. Buna rağmen Küba kolektif akıl, planlama ve dayanışmanın gücüyle bu kuşatmayı aşma mücadelesini sürdürüyor.