Küba’nın İşletmeler Grubu (GAESA), koordineli bir dijital kampanyanın hedefi haline getirildi

Cubadebate Medya Gözlemevi, GAESA üzerine sosyal medyada yürütülen kampanyanın organik olmadığını; Marco Rubio’nun 20 Mayıs 2026’daki konuşmasıyla tetiklenen koordineli bir siyasi operasyon olduğunu ortaya koydu.

1 Ocak 2025 – 14 Haziran 2026 arasında X, Facebook, Instagram, YouTube ve TikTok’ta yayımlanan 4.008 gönderiyi inceleyen Gözlemevi, içeriklerin yüzde 63,6’sının 2026 Mayıs-Haziran döneminde yoğunlaştığını saptadı. Yalnızca Mayıs ayında paylaşılan 1.753 içerik, 2,1 milyonun üzerinde etkileşim ve 25,5 milyon görüntüleme üretti. Bu tablo, kademeli bir tartışmadan çok ani bir siyasal mobilizasyona işaret ediyor.

Kampanyanın yönelimi açık: Abluka ve yaptırımlar tartışma dışına itilerek Küba’daki sorunlar tek bir iç aktöre, GAESA’ya yıkılıyor. Böylece ABD yaptırımları toplu cezalandırma olmaktan çıkarılıp sözde “hedefli” bir araç gibi sunuluyor. Rubio’nun yalnızca beş içerikle 13,5 milyon görüntülemeye ulaşması da bu yüksek yoğunluklu etkiyi gösteriyor. İçeriklerin yüzde 79’u ABD merkezli hesap ve medya kuruluşlarından geliyor. Martí Noticias, CiberCuba ve Cubanet öne çıkan aktörler arasında yer alırken, ABD Dışişleri Bakanlığı da yalnızca beş paylaşımla en etkili on hesap arasına giriyor. Platformlar içinde Facebook hacim ve etkileşimde öne çıkarken, TikTok 64 içerikle 7,4 milyon izlenmeye ulaşarak içerik başına en yüksek yayılımı sağladı. X ise kurumsal ve siyasal meşruiyet üretiminin başlıca zemini olarak öne çıktı.

Gözlemevi ayrıca GAESA’yı askeri tehditlerle ilişkilendiren 162 içerik tespit etti. Bu içeriklerin yüzde 96,9’u ABD baskısını destekler nitelikteyken, Küba’nın egemenliğini savunan içerikler yok denecek kadar sınırlı kaldı.

Rapor, tanıdık bir tabloya işaret ediyor: Washington saldırgan politikalarını sürdürürken, bu politikaları meşrulaştıran söylemleri eş zamanlı olarak üretiyor. GAESA bir gerekçe haline getirilirken yaptırımlar haklılaştırılıyor, Küba’ya yönelik baskının kaçınılmaz olduğu fikri yaygınlaştırılıyor. Dijital platformlar ise bu süreçte yalnızca araç değil, abluka politikasının yeniden üretildiği bir propaganda alanı işlevi görüyor.

Abluka, insan hakları krizine neden oluyor

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İnsan Hakları Konseyi’nin 62. oturumunun açılışında Küba’nın ABD yaptırımları nedeniyle ağır bir insan hakları krizi yaşadığını açıkladı. Türk, "Alarm kırmızı renkte. Acilen gerilimi azaltmaya ihtiyacımız var" diyerek ablukaya dikkat çekti. Daha önce de "ABD'nin Küba'ya karşı uyguladığı yaptırımların genişletilmesi sıradan insanlara zarar veriyor ve hayatları tehlikeye atıyor” uyarısında bulunan Türk, çocukların temel tıbbi malzeme eksikliğinden ölmesi kabul edilemeyeceğini vurgulamıştı.

Küba, BM insan hakları diyaloğunda ABD’nin tehditlerini kınadı

Küba’nın Cenevre’deki BM Daimi Misyonu Üçüncü Sekreteri Ivette Lamigueiro Cañedo, BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri’nin Yıllık Raporu üzerine düzenlenen Etkileşimli Diyalog’da ABD’nin Küba’ya yönelik askeri tehditlerini ve ekonomik, ticari ve mali ablukasını kınadı. Lamigueiro, askeri tehditlerin enerji ablukası ve diğer yaptırımlarla birleşerek yıkıcı sonuçlar doğurduğunu vurgularken, bu durumdan en çok çocukların, yaşlıların, hamile kadınların ve engellilerin etkilendiğini ifade etti.

ABD’nin politikası Küba’da milyonlarca insanı kıtlık ve ağır yaşam koşullarıyla karşı karşıya bırakarak insani bir kriz ve toplumsal çöküş yaratmayı hedefliyor. Washington’ın uluslararası hukuku hiçe saydığını belirten Lamigueiro, devletlerin haklarını korumak için geniş bir uluslararası dayanışmanın zorunlu olduğunu vurguladı. Tüm ülkelere, Küba’ya yönelik olası bir saldırıyı önlemek ve insani felaketi engellemek için harekete geçme çağrısı yaptı.

Kamboçya ve Bahamalar Küba ile dayanışmalarını yineledi

Kamboçya Başbakan Yardımcısı ve Bahamalar Başbakanı ile Küba büyükelçilerinin yaptıkları görüşmelerde ikili ilişkileri geliştirme iradesi yinelendi. Kamboçya Başbakan Yardımcısı Say Samal, Küba’nın ülkesinin ekonomik ve sosyal kalkınmasına katkılarını hatırlatarak eğitim, sağlık, tarım ve spor alanlarındaki uzun süreli iş birliğine dikkat çekti. Ayrıca ülkesinin ABD ablukasının kaldırılması yönündeki uluslararası çağrıları desteklediğini belirtti. Bahamalar Başbakanı Davis de ülkesinin abluka karşıtı tutumunu yineleyerek iş birliğinin olumlu seyrine işaret etti.

Kriz ortamında Küba’nın Aile Bakım Sistemi (SAF) ayakta

Havana’nın Boyeros ilçesindeki SAF Villanueva yemekhanesinde beş aydır sıvılaştırılmış gaz bulunmuyor. Petrol ablukası nedeniyle yemekhaneye gaz akışı kesilmiş olsa da aşçılar, odun ateşinde 129 yaşlıya her gün sıcak yemek hazırlamayı sürdürüyor.

1998’de kurulan Aile Bakım Sistemi, bugün ülke genelinde 1.445 merkezde 76 binden fazla kişiye hizmet veriyor. Bu merkezler, özellikle yalnız yaşayan yaşlılar ve engelliler için çoğu zaman günün tek sıcak yemeğinin ve sosyal temasın sağlandığı yerler.

Devrim Meydanı’ndaki “El Río” merkezinde günde üç öğün yemek sunuluyor. Yetkililer, gaz olmadığında odun ateşine geçtiklerini, elektrik kesintilerinde yiyecekleri komşu Ticaret Bakanlığı buzdolabında sakladıklarını, un bulunamadığında ekmeğin yerine makarna ya da çorba koyduklarını söylüyor.

SAF yalnızca beslenme desteği sunmuyor. Sağlık, Eğitim, Kültür ve Çalışma Bakanlıklarının katkısıyla yürütülen bu entegre program; aile doktoru ziyaretlerini, ilaç kontrollerini, müzik kulüplerini ve grup doğum günü kutlamalarını da kapsıyor. Havana'da şu anda yaklaşık 16.000 kayıtlı yararlanıcı bulunuyor.  

Elektrik kesintileri dini yaşamı da etkiliyor

Enerji krizi, Küba’da dini faaliyetleri de aksatıyor. Elektrik kesintileri nedeniyle kutsal ekmek üretimi ve dağıtımı kısıtlanıyor. Havana’daki Santa Teresa ve San José Manastırı’nda üretim, kesintiler nedeniyle ciddi biçimde düştü. Rahipler, günde yalnızca birkaç saat elektrik sağlanabildiğini belirtiyor.

Küba Ulusal Elektrik Sistemi’nde son durum

Dün kapasite açığı nedeniyle kesintiler gün boyu sürdü. En yüksek açık 20.50’de 2018 MW olarak kaydedildi. 54 güneş enerjisi parkı toplam 3.877 MWh üretim sağladı; anlık katkı ortalama 547 MW’a ulaştı. Sabah saatlerinde arz 970 MW, talep 2.525 MW olarak ölçüldü. Pik saatlerde yaklaşık 1.550 MW’lık kesinti bekleniyor.