Rakamlarla abluka: Soykırımının boyutları

ABD'nin 67 yıldır sürdürdüğü ekonomik, ticari ve mali abluka, Küba ekonomisine milyarlarca dolarlık zarar verdi ve ülkenin kalkınmasının önündeki en büyük engel haline geldi. Kübalıların yaklaşık yüzde 80'i yaşamlarının tamamını abluka koşullarında geçirdi. Donald Trump'ın 29 Ocak ve 1 Mayıs 2026 tarihlerinde imzaladığı başkanlık kararnameleriyle birlikte baskılar daha da ağırlaştı.

Sağlık alanında ağır sonuçlar

Washington merkezli araştırma kuruluşu Ekonomik ve Politika Araştırmaları Merkezi'nin (CEPR) son raporuna göre ablukanın sertleştirilmesinin ardından Küba'da bebek ölüm oranı iki katına çıktı. 2017 yılında binde 4 olan oran, 2025 yılında binde 9,9'a yükseldi. Araştırma, bu süreçte yaklaşık 1800 çocuğun yaşamını yitirdiğini ortaya koyuyor.

Kanserli çocuklarda hayatta kalma oranı yüzde 85'ten yüzde 65'e geriledi. Ülkede 100 binden fazla kişi ameliyat sırası beklerken bunların 5 bin 152'sini kanser hastaları, yaklaşık 12 binini ise çocuklar oluşturuyor. Hemodiyaliz tedavisi gören 2 bin 888 hasta da tedarik sorunlarından doğrudan etkileniyor.

16 aşıyı kapsayan Ulusal Aşı Programı için gerekli hammadde ve ekipmanların temini giderek zorlaşıyor. Küba'da üretilen 395 temel ilacın yaklaşık 300'ünde eksiklik yaşanıyor.

Gündelik yaşam üzerindeki etkiler

Yakıt sıkıntısı nedeniyle Kübalılar birçok bölgede günde 20 saati aşan elektrik kesintileriyle karşı karşıya kalıyor. Petrol ve türevlerinin teminindeki engeller nedeniyle 1400 megavatlık dağıtılmış üretim kapasitesi devre dışı durumda.

100 binden fazla çocuk, devlet tarafından sağlanan günlük bir litre sütü yakıt eksikliği nedeniyle düzenli olarak alamıyor. Buğday ithalatındaki güçlükler un arzını yarı yarıya azaltırken, karne kapsamında dağıtılan ekmeğin gramajı 80 gramdan 60 grama düşürüldü.

Yaklaşık 6,3 milyon dolar değerindeki 170 konteyner temel ihtiyaç malzemesi yakıt yetersizliği nedeniyle dağıtılamıyor. Dünya Gıda Programı depolarındaki 11 bin ton gıda da ulaştırma sorunları nedeniyle son derece yavaş biçimde dağıtılabiliyor.

Ekonomik kuşatma derinleşiyor

1 Mayıs'ta yürürlüğe giren yeni yaptırımlar ablukanın etkilerini daha da ağırlaştırdı. Fransız CMA CGM ve Alman Hapag-Lloyd şirketleri Küba'ya yönelik yeni sipariş kabulünü durdurdu. Antonio Guiteras Termik Santrali için gönderilen yedek parçalar Fransa'da bekletiliyor.

Türk Hava Yolları, Iberia, Air Canada ve Air France'ın da aralarında bulunduğu birçok havayolu şirketi Küba uçuşlarını askıya aldı. İspanyol otel zincirleri Meliá ve Iberostar çok sayıda tesisini kapatırken, Kanadalı Blue Diamond 60'tan fazla otelin yönetiminden çekildi.

Küba'daki VISA ve Mastercard işlemlerini yürüten yabancı banka 6 Haziran'da faaliyetlerine son verdi. Devlet enerji şirketi CUPET de uluslararası yaptırım listesine eklendi.

ABD’li dayanışma faaliyetleri de hedefte

Yeni başkanlık kararnamesi, Küba'ya yönelik dayanışma ve bağış faaliyetlerini de hedef alıyor. ABD'de faaliyet gösteren The People's Forum, CodePINK ve ANSWER gibi kuruluşlara yönelik karalama kampanyaları başlatıldı.

ABD Hazine Bakanlığı, Küba Halklarla Dostluk Enstitüsü (ICAP) ve AMISTUR seyahat acentesiyle ilişkilerini sürdüren kişi ve kuruluşlara yaptırım uygulanacağını duyurdu. Ödeme platformu Stripe ise ablukanın kaldırılması için faaliyet yürüten Cuban Americans for Cuba Inc.'in hesabını kapattı.

Namibya Başbakanı: Küba yalnız değil

Namibya Başbakanı Tjitunga Elijah Ngurare, ABD'nin Küba'ya yönelik ekonomik, ticari ve mali ablukasına karşı dayanışmanın önemini vurguladı. Ngurare, Namibya'daki Küba Büyükelçisi Sergio de la Uz ile yaptığı görüşmede iki ülke arasındaki tarihi dostluk bağlarını hatırlattı. Namibya'nın bağımsızlık mücadelesi sırasında Küba'nın verdiği desteği hatırlatan Ngurare, "Küba bağımsızlık mücadelemizde bize destek oldu. Şimdi sıra bizde. Küba'ya destek olmalıyız. Küba yalnız değil" dedi.

Namibya-Küba Dostluk Derneği ile Sam Nujoma Vakfı'nın ilaç ve temel ihtiyaç malzemeleri toplamak amacıyla dayanışma kampanyası yürüttüğü belirtildi. Taraflar sağlık, yerel yönetimler ve gençlik programları gibi alanlarda işbirliğini geliştirme konusundaki kararlılıklarını da yineledi.

Holguín'de ilk özel güneş enerjili şarj istasyonu açıldı

Holguín kentinde devlet dışı girişim Frenas Conmigo tarafından kurulan ilk fotovoltaik şarj istasyonu hizmete girdi. Alcides Pino Halk Konseyi bölgesinde kurulan tesis, 30 kilovat invertör ve 60 kilovat batarya kapasitesiyle faaliyet gösteriyor. Günde 12 saat kesintisiz hizmet veren istasyon 10 kişiye istihdam sağlıyor.

İl Ulaştırma Müdürü René Rodríguez Morales, projenin özellikle elektrikli araç kullanan taşımacılar açısından önemli olduğunu belirtti. Tesis, elekrtrikli araçların şarjı dışında çevrede yaşayanlara telefon, şarjlı lamba ve diğer düşük tüketimli cihazlar için ücretsiz enerji sağlıyor. Tesis bünyesinde yemek hazırlama alanları da bulunuyor.

İkinci aşamada kapasitenin 76 kilovat invertör ve 100 kilovat batarya düzeyine çıkarılması, hizmetin ise 24 saate yayılması planlanıyor.

Küba, yeni kanser aşısı adayında ilerleme kaydetti

Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodríguez Parrilla, ülkenin geliştirdiği HEBERSaVax adlı kanser aşısı adayında önemli ilerleme sağlandığını duyurdu. Parrilla, ABD'nin sağlık alanını da hedef alan ekonomik savaşına rağmen Küba biliminin yeni ürünler geliştirmeyi sürdürdüğünü belirtti.

HEBERSaVax'ın dünyada benzeri bulunmayan özgün bir ürün. Aşının çeşitli kanser türlerinin tedavisinde önemli bir potansiyel taşıdığını vurgulanıyor.

Bakan açıklamasında, "Yaşam hakkını korumak Küba Devleti ve Hükümetinin en önemli görevidir" ifadelerini kullanarak ablukanın bilimsel üretimi durduramadığını söyledi.

Küba Ulusal Elektrik Sistemi'nde güncel durum

Kapasite açığı nedeniyle dünkü elektirik kesintileri sabahın erken saatlerine kadar devam etti. Üretim kapasitesi açığının dünkü en büyük etkisi, saat 21:50'de 1882 MW olarak gerçekleşti. Yeni güneş enerjisi parkları toplam 3070  MWh elektrik üretirken, bu kaynaklardan anlık olarak sağlanan maksimum güç saatte ortalama 489 MW'a ulaştı. 

Dün Küba’da ne kadar elektrik açığı yaşandı?