Türkiye genelinde tarım arazilerini vuran zirai don, çiftçileri çaresiz bıraktı. Özellikle genç meyve bahçelerinde etkili olan don nedeniyle Meclis Komisyonu’nun hazırladığı raporda, 2 ila 3 yıl sürecek ciddi bir gelir kaybı yaşanacağı öngörülüyor. 

Meclis'te kapalı kapılar ardında çözüm aranırken, tarladaki üretici ise geleceğinden endişeli bir şekilde alınacak kararları bekliyor.

Konuyu soL'a değerlendiren Çukurova Üniversitesi'nden tarım ekonomisti, akademisyen Burak Öztornacı, mevcut tarım politikalarının kapitalizm koşullarında dahi kabul edilemeyecek hatalar içerdiğini belirtti. 

Öztornacı, "Tarımsal üretim, stratejik bir alandır ve doğa koşullarına son derece açıktır. En liberal ülkeler bile gıda güvenliğini şansa bırakmazken, bizde tarım büyük bir plansızlıkla yönetiliyor" ifadelerini kullandı.

'Çiftçinin geleceği sigorta şirketlerine emanet'

Öztornacı'ya göre iktidarın tarım politikası, felaketleri öngörüp çözümü tek bir adrese havale ediyor, sigorta.

"İktidar, üreticiye 'Evet, bu felaketler olabilir, sen iyisi mi sigortanı yaptır' diyor" ifadelerini kullanan Öztornacı, bu yaklaşımın sorunları çözmek yerine daha da derinleştirdiğini vurguladı:

"Piyasa ekonomisinin bu tür risklere karşı getirdiği tek çözüm sigortacılıktır. Türkiye’de de bu sistem TARSİM üzerinden yürütülüyor. Ancak burada büyük sorunlar var. Sigorta şirketleri, doğası gereği en az ödemeyi yapmak üzerine çalışır. Primler ise üretici için ciddi bir ekonomik yük.

Bu sistemin üreticiyi koruyup korumadığı bir yana, asıl kimse ülkenin gıda güvenliğini ve arz zincirinde yaşanacak dalgalanmaları konuşmuyor. Bu kadar riskli bir sektörün sadece tam olarak işlemeyen bir sigorta mekanizmasına bırakılması, müthiş bir plansızlık ve kaos ortamı yaratıyor."

'Tarımsal üretim piyasanın insafına bırakılamaz'

Tarımsal gıda üretiminin hem halk sağlığı hem de ülkenin geleceği için serbest piyasanın kurallarına terk edilemeyeceğini belirten Öztornacı, sigorta sistemini "beyin ameliyatında yara bandı kullanmaya" benzetti.

"Sunulan tek çözüm önerisi bu. Ancak bu, ne üretici ne de tüketici açısından bir çözüm. Sadece büyük tarım patronlarını kapsayan bir yaklaşım" diyen Öztornacı, küçük üreticinin sisteme güvenmediğini ve kendini kaderine terk edilmiş hissettiğini ekledi.

'Küçük üretici geleceği görmüyor, tüketicinin adı dahi geçmiyor'

Öztornacı, mevcut politikaların halkın gıda erişimini ve sağlığını göz ardı ettiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

"Bu çözüm önerisi, sadece kâğıt üzerinde üreticiyi korumaya yöneliktir. Ancak üreticiler sigortacılık sistemine güvenmiyor. Dolayısıyla politika, istenilen sonucu yaratmıyor. Temel eksiklik planlamadır. 

Piyasa içi mekanizmalarla halkın çıkarını düşünemezsiniz. Bu durum, çiftçileri tarımdan uzaklaştırarak üretim alanlarını farklı iş kollarına çevirmeye itiyor. Son yaşanan don felaketi, Türkiye'deki tarım politikalarının geleceğine dair endişeleri daha da artırmaktadır."

İklim değişikliğine bağlı olarak tarımsal alanda yaşanan doğa olayları artış gösterirken çiftçiler geleceğini göremiyor. Çiftçiliğin sadece büyük tarım patronlarının sürdürülebileceği bir hal alması ise birçok çiftçiyi başka ekonomik arayışlara sevk ediyor. 

Bu durum da güvenilir, sağlıklı ve ekonomik gıdaya ulaşımı zaman içinde daha da imkansız hale getiriyor.

İsrail Gazze’ye insani yardım götüren Özgürlük Filosu’na baskın yaptı: ‘İsrail tarafından kaçırıldılar’