ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin dün gece Alaska’da Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirecek olası bir anlaşmayı görüşmek üzere bir araya geldi.

Zirvenin ardından Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’i telefonla aradı. ABD’li haber sitesi Axios’a göre ikili arasındaki görüşme “kolay geçmedi.” 

Trump Alaska’dan Washington’a dönüş yolunda Air Force One uçağından Zelenskiy’i aradı.

Axios muhabiri Barak Ravid, konuyla doğrudan bilgi sahibi bir kaynağının görüşme için “kolay değildi” dediğini aktardı.

Ancak muhabir görüşmenin neden kolay geçmediğine ilişkin ayrıntılı bilgi vermedi.

NATO ve AB'ye bilgi verildi

Görüşmeye ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Beyaz Saray temsilcisi Steve Witkoff da katıldı. 

Bir saat sonra ise İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Finlandiya, NATO ve Avrupa Komisyonu liderleri de görüşmeye dahil oldu. Görüşmenin bu faslı da yarım saat sürdü.

Bu kez Zelenskiy'e Avrupa liderleri eşlik edecek

Zelenskiy ile Trump görüşme sonrası Pazartesi günü ABD’de bir araya geleceklerini duyurdu.

Bu, Zelenskiy’in Şubat ayında Oval Ofis’te Trump ve yardımcılarının azarlamalarıyla karşılaştığı görüşmeden sonra yapacağı ilk Beyaz Saray ziyareti olacak. 

Ancak bu kez Zelenskiy ABD ekibinin karşısına AB ekibiyle çıkacak gibi gözüküyor.

New York Times gazetesinin iki üst düzey Avrupalı yetkiliye dayandırdığı haberine göre, Avrupalı liderler, Pazartesi günü Beyaz Saray'da Trump ve Zelenskiy ile yapılacak toplantıya davet edildi.

Trump 'hızlı bir anlaşma ateşkesten iyi' dedi

Axios’a konuşan isimsiz kaynağa göre, Trump dün gece geç saatlerdeki telefon görüşmesinde, Zelenskiy ile NATO liderlerine Putin’in ateşkes istemediğini, savaşı bitirecek kapsamlı bir anlaşmayı tercih ettiğini söyledi. 

Aynı kaynak Trump’ın da “hızlı bir barış anlaşmasının ateşkesten daha iyi olduğunu düşündüğünü” söylediğini aktardı.

Bu, Trump’ın daha önce onayladığı yaklaşımın tersine işaret ediyor. 

Zelenskiy ise barış görüşmelerinden önce “havada, karada, denizde” ateşkes istiyor ve hem ABD hem de Avrupa’nın Ukrayna’ya “güvenlik garantileri” sağlamasını talep ediyor.

Rusya ise geçici bir ateşkesin Batı’nın Ukrayna’yı daha fazla silahlandırarak sahadaki durumu Kiev’in lehine değiştirmek için bir fırsat olarak kullanılacağını öne sürüyor.

'Putin toprak karşılığında savaşı sonlandırmaya istekli'

Axios’taki habere göre, Trump Zelenskiy’e, Putin’in kendisine “Rusya’nın cephe hatlarında önemli ilerleme kaydettiğini ve eğer isteseydi Donetsk bölgesinin tamamını ve çatışmaların devam ettiği diğer bölgeleri ele geçirebileceğini” söylediğini aktardı.

Zelenskiy ise Trump’a, Putin’in cephedeki durumu yanlış aktardığını söyledi. 

Görüşmede Witkoff, Ukrayna ve NATO liderlerine Putin’in toprak meselesine nasıl baktığına ve karşılığında ne vermeye istekli olduğuna dair bilgilendirme yaptı.

Söz konusu kaynak “İzlenim, Putin'in toprak karşılığında savaşı sona erdirmeye ve Ukrayna'da daha fazla alanı işgal etmemeye ve diğer ülkelere saldırmamaya istekli olduğu yönündeydi” dedi.

Zelenskiy: Güvenlik garantilerine katılımda ABD'den gelen olumlu sinyalleri konuştuk

Trump, zirveden sonra Fox News'e verdiği demeçte, Putin ile tamamında olmasa da çoğu konuda anlaştıklarını ve artık "bunu başarmanın Zelenskiy'e bağlı olduğunu" söyledi.

Zelenskiy ise görüşmenin ardından yaptığı açıklamada "Ukrayna, barışı sağlamak için azami çabayla çalışmaya hazır olduğunu yineliyor. Amerika'nın gücünün durumun gelişimi üzerinde etkili olması önemli. Başkan Trump'ın Ukrayna, ABD ve Rusya arasında üçlü bir toplantı önerisini destekliyoruz" dedi.

Ukrayna Devlet Başkanı, Pazartesi günü Trump ile yapacağı görüşmeyi "ölümlerin ve savaşın sona ermesiyle ilgili tüm ayrıntıları" görüşmek için kullanacağını belirtti.

Zelenskiy, "Avrupalıların, Amerika ile birlikte güvenilir güvenlik garantilerinin sağlanması için her aşamada yer alması önemli. Ayrıca, Ukrayna'nın güvenliğinin garanti altına alınmasına katılım konusunda Amerikan tarafından gelen olumlu sinyalleri de görüştük" dedi. 

Trump 'her şey yolunda giderse' üçlü zirve planlayacağını açıkladı

Trump, bu sabah Truth Social’daki hesabından yaptığı paylaşımda Putin ile yüz yüze ve ardından Zelenskiy ve Avrupalı liderlerle yaptığı telefon görüşmesinin “çok başarılı” geçtiğini yazdı.

ABD Başkanı, "Rusya ve Ukrayna arasındaki korkunç savaşı sona erdirmenin en iyi yolunun, savaşı sona erdirecek bir Barış Anlaşması'na doğrudan gitmek olduğu ve çoğu zaman işe yaramayan basit bir Ateşkes Anlaşması olmadığı herkes tarafından belirlendi” dedi.

Trump “her şey yolunda giderse” yakında Putin ile Zelenskiy ile üçlü bir zirve planlayacağını belirterek, bu zirvede “milyonlarca insanın hayatının kurtarılmasının” olası olduğunu ifade etti.

FT: Putin Donetsk'e karşılık diğer cephe hatlarını donduracak

Öte yandan İngiliz gazetesi Financial Times, Putin’in Trump’a Ukrayna’da Donetsk bölgesi karşılığında güneyde Herson ve Zaporijya’daki cephe hatlarını donduracağını söylediğini yazdı. Gazete bu iddiasını Alaska’daki görüşmelerle ilgili bilgi sahibi dört kaynağına dayandırdı.

Zelenskiy ise X hesabından bugün yaptığı paylaşımda, toprak meseleleri başta olmak üzere hiçbir konunun Ukrayna’nın katılmadığı bir görüşmede karara bağlanamayacağını yineledi.

Güvenlik garantilerine de değinen Zelenskiy “Güvenlik, hem Avrupa hem de ABD'nin katılımıyla güvenilir ve uzun vadeli bir şekilde sağlanmalıdır” ifadesini kullandı.

'Ukrayna'ya güvenlik garantisi NATO'nun 5. maddesiyle eş değer olacak'

Trump’ın Putin ile görüşmesinin ardından Avrupalı NATO müttefiklerine yaptığı bilgilendirmede NATO üyesi olmayan Ukrayna için güvenlik garantilerinin ele alındığı belirtildi.

Reuters’a konuşan ismi açıklanmayan bir kaynak, Ukrayna’ya verilecek güvenlik garantilerinin, bir NATO müttefikinin silahlı saldırıya uğraması durumunda, İttifak'ın her bir üyesinin bunu tüm üyelere karşı bir silahlı saldırı olarak değerlendireceğini belirten 5. maddeye eşdeğer olacağını söyledi.

Avrupa Konseyi de bugün erken saatlerde yayımladığı ortak açıklamada, "Ukrayna'nın silahlı kuvvetlerine veya üçüncü ülkelerle işbirliğine hiçbir sınırlama getirilmemelidir. Rusya, Ukrayna'nın AB ve NATO'ya katılımını veto edemez” ifadelerini kullandı.

Trump ile Putin Alaska'da görüştü: 'İki ülke arasındaki ortaklık büyük bir potansiyele sahip'