ABD'nin, Türkiye'nin Rusya'dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemleriyle ilgili Ankara'ya yaz aylarında ayrıntılı bir teklif sunduğu iddia edildi.

Yunan Kathimerini gazetesinin özel haberine göre, Washington'un teklifi, Türkiye'nin füzeleri kendi topraklarında tutmasına resmen izin vermesini ancak esasen füzelerin kontrolünün ABD'ye devredilmesini kapsıyor.

Buna göre, üst düzey ABD yetkilileri Rus hava savunma sistemlerini İncirlik'teki NATO üssüne transfer etme teklifinde bulundu.

Eski Pentagon yetkilisi doğruladı: Temmuz'da görüşmeler yapıldı

American Enterprise Institute'ta kıdemli bir üye ve eski Pentagon yetkilisi olan Michael Rubin'in Yunan gazeteyi doğruladığı ifade edildi. Rubin'in aktardığına göre, Beyaz Saray ve Pentagon yetkilileri teklifi Temmuz ayında Ankara'da üst düzey kademelere sundu.

Rubin, "Bölgedeki kaynaklarım, 1-2 Temmuz 2024 tarihlerinde Türkiye'ye yaptıkları ziyarette, uluslararası güvenlik işlerinden sorumlu savunma bakan yardımcısı Celeste Wallander ve ABD Ulusal Güvenlik Konseyi'nde Avrupa'dan sorumlu kıdemli direktör ve Başkan'ın özel danışmanı Michael Carpenter'ın yakın zamanda Türk mevkidaşlarıyla F-35 anlaşmasını yeniden canlandırmayı görüştüklerini söylüyor. F-35 programına yeniden girme karşılığında Türkiye'den S-400'leri ABD'ye teslim etmesini veya İncirlik Üssün'deki ABD kontrolündeki sektöre transfer etmesini talep ettiler" diye konuştu.

Rubin, ziyaretin ertesi günü, Ankara'daki ABD Büyükelçiliği, Wallander ve Carpenter'ın Türk yetkililerle "artırılmış ortaklık için ek alanlar ve uzun süredir devam eden savunma bağlarını artırma hedefleri" hakkında görüştüklerini sözlerine ekledi.

Pentagon sözcüsü Javan Rasnake de, Yunan gazetenin iki taraf arasındaki müzakerelerin kesin durumu hakkındaki sorusuna "2019'dan beri Türkiye'ye S-400 sistemini satın alma konusundaki pozisyonumuzu ve bunun mevzuatta yer alan sonuçlarını ilettik. ABD'nin bu konudaki pozisyonunda veya mevzuatında hiçbir değişiklik olmadı" yanıtını verdi.

'Biden giderayak pervasızca davranıyor'

Rubin, ABD seçimlerinden birkaç ay önce Washington tarafında yoğun bir çabayla gelinen bu aşamayı yorumlayarak, şöyle dedi:

"Amerikan dış ve savunma politikasındaki en tehlikeli zaman, bir yönetimin çöküşüdür. Başkanlar hesap verebilirlikten uzak hissediyorlar. Seçmenlerle bir daha asla yüzleşmek zorunda kalmadan istediklerini yapabilirler. Bu arada büyükelçiler ve yardımcı sekreterler, şirket yönetim kurullarına veya enerji ve savunma şirketlerine altın paraşütlerle bağlanmak istiyorlar. Biden ekibi, çoğundan daha pervasız görünüyor. Washington ve Brüksel'de fikir birliği olması gereken bir konu varsa, o da Erdoğan'ın Türkiye'sinin bölge genelinde bir istikrarsızlık gücü olduğudur."

'Türkiye olumlu karşılamadı, ama görüşmeler sürecek'

Yunan gazetenin kaynaklardan aktardığına göre, Türkiye'nin bu aşamadaki tepkisi olumlu değil, ancak görüşmelerin bu hafta New York'taki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun aralarında devam etmesi bekleniyor. Rubin konuya ilişkin, "Türk mevkidaşlar bu teklifi reddetti ve S-400'leri Türkiye'ye ait alanda tutacaklarını söyledi. Ancak anlaşma daha askıya alınmadı, çünkü F-35 anlaşmasının yeniden canlandırılması, liderler ve güvenlik yetkililerinin önümüzdeki hafta BM Genel Kurulu'nda bir araya gelmesiyle ABD ve Türkiye'nin gündeminde olacak" diye konuştu.

Habere göre, Washington'daki beklenti, ABD'nin Türkiye ile ilişkilerini sarsmaya devam eden ciddi sorunlara rağmen Ankara'nın, Amerika'nın Düşmanlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası (CAATSA) yaptırımlarının kaldırılmasından ve S-400 sorunu çözüldükten sonra F-35 programına yeniden dahil edilmesi konusunda ilerlemeye istekli olduğu yönünde.

'Bu Rusya ve Çin'e yarar, ABD stratejik aptallık yapıyor'

Diğer yandan, Rubin, ABD'nin bu girişimlerini "stratejik aptallık" olarak niteledi. Bu hamlenin Rusya ve Çin'e yarayacağını savunan Rubin, gazeteye yaptığı açıklamada, “Biden ekibi F-35'leri Türkiye'ye satmak yerine uçağı Rusya ve Çin'e verip aracıyı atlayabilir. Bu gerçekten de stratejik aptallığın en uç noktası ve son on yılın tüm söylemlerine ve ilerlemelerine rağmen Washington'daki çok fazla kişinin Atina ve Lefkoşa'yı otobüsün altına atmaya hazır olduğunu gösteriyor. Bu böyle devam etmemeli” ifadelerini kullandı.

Yunanistan ve ABD Kongresi'nin bir kanadı endişeli

Konuya ilişkin Yunanistan hükümeti de endişelerini dile getiriyor. Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis, 5 Eylül'de ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile yaptığı bir görüşmede endişelerini iletti. Kathimerini'ye göre, konuyu yakından takip eden ABD Kongresi'ndeki "Yunan yanlısı merkezler", stratejilerini gelişmelere göre ayarlamaya hazır.

Daha önce savunma malzemelerinin Ankara'ya transferine kontroller getirme çabalarına öncülük eden Cumhuriyetçi Kongre Üyesi Gus Bilirakis, "CAATSA hükümlerini zayıflatmaya veya Türkiye'ye yaptırım muafiyeti sağlamaya yönelik herhangi bir girişim, Amerika Birleşik Devletleri'ni ve Doğu Akdeniz müttefiklerimiz Yunanistan ve Kıbrıs'ı düşmanlarımıza karşı daha savunmasız bırakacaktır. Türkiye'nin F-35 programında yeri yoktur" dedi.

S-400 krizinde ne oldu?

2019 yılında Rusya’dan S-400 sistemi satın alan Türkiye, Rusya ile kapsamlı savunma işbirliği yapan ülkelere yaptırım öngören ABD’nin Hasımlarına Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamında yaptırım uygulanan ilk NATO ülkesi olmuştu.

ABD, S-400'leri satın alması nedeniyle Türkiye'yi F-35 programına dahil etmemişti.

Haber

İncirlik Üssü'ne yürüyüşte 8. gün: Ankara sokakları 'Katil NATO' sesleriyle yankılandı