Yeni Şafak gazetesi birkaç gün önce ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze “açılımı”na hizalanmış, bölgenin boşaltılması, 2,5 milyona yakın Gazzeli'nin başka ülkelere taşınarak sorunun çözülmesini tartışmaya çalışan bir yazıya yer vermişti. Dün de Trump’ın açıkladığı yüksek gümrük vergileriyle birlikte “Çin istilası”ndan korunmak için Türkiye’nin de gümrük vergilerini yükseltmesi gerektiğine ilişkin bir manifesto yazı Yeni Şafak’ta yayımlandı.  

Yazıda “Trump’ın yüzde 125 gümrük vergisi getirmesinin ardından ABD’ye gidemeyecek malların dünyayı ‘istila’ etmesi bekleniyor. Çin mallarının önemli adreslerinden biri Türkiye olacak. Bu durumda geçen yıl 41,8 milyar dolar ticaret açığı verdiğimiz Çin, yerli üretimimizi daha da vuracak. Türkiye ancak ABD gibi yüksek gümrük vergisi getirerek yerli üretimi koruyabilir” ifadesine yer verildi.

Türkiye’nin Çin’den yaptığı ithalatın düzenli olarak arttığı, ek olarak Güney Kore, Japonya ve Hindistan’dan yapılan ithalatta da benzer eğilim olduğuna işaret edilerek, bu dört ülkeye karşı 60 milyar doların üzerinde dış ticaret açığı verildiği belirtiliyor. Türkiye’nin üretebildiği ürünlerin “korunması” önerisi yapılıyor. Çin’den yapılan ithalata yüzde 30 gümrük vergisi getirilmesinin belirsiz kaynaklarca “belirtildiği” ifade ediliyor. Bu şekilde bir yandan ithalatın baskılanacağı, azaltılacağı, bir yandan da vergi gelirlerini artıracağı öne sürülüyor. “Ekonomistler”in bu şekilde yıllık 12 milyar dolar vergi geliri elde edileceğini hesapladığı (ki bu hesap Çin’den yapılan tüm ithalata yüzde 30 vergiye dayanıyor), söz konusu gelirle her ay 1 milyar dolarlık 1 fabrikanın açılabileceği, üretilemeyen ürünlerin de bu şekilde ikame edilebileceğini söylediği aktarılıyor. Aynı “ekonomistler” bu şekilde yurtiçi arzın artacağını ve enflasyonun düşeceğini de söylüyor.

Çin’den yapılan ithalata yönelik ek vergi uygulaması Türkiye için yeni bir gündem değil. Değişik dönemlerde, değişik sektörler için koruma duvarları yükseltildi. Örneğin 2008 krizi sırasında Avrupa Birliği’nin daha düşük stok maliyetleriyle çalışma, yakından tedarik eğiliminin yarattığı pazar olanaklarını değerlendirmek için tekstil sektöründe bazı ürünlerde ek vergiler uygulandı, yerli üretim desteklendi, bazı ürünlerde yeni kapasite de yaratıldı. Son yıllarda bu eksendeki bir başka örnek güneş paneli üretimi oldu, hem ek vergiler hem de desteklerle güneş paneli ve hücre üretimi desteklendi.

Ancak Çin’den ve sayılan diğer üç ülkeden yapılan ithalatın ne kadarı Türkiye’deki üretimle eşleşiyor, hayli tartışmalı. Tüketici elektroniğinin özellikle akıllı cihazlar, bilgisayarlar, diğer elektronik ekipmanlar ikamesi bulunmuyor. İkamesi mümkün ürünlerin bir bölümünde yüzde 30 ek verginin caydırıcı olmasının güç olduğu maliyet farkları bulunuyor. Daha önemlisi Türkiye, söz konusu ülkelerden yatırım-üretim malı (makine-teçhizat) ve ara mamul ithal ediyor. “İstilacı” Çin’den ithal edilen makinelerin önemli bir bölümünün Türkiye’de üretilmesi mümkün olmadığı gibi muadili Avrupa ülkelerinden ithal edilmeleri durumunda fatura çok kabarıyor. Keza ara mamul ithalatında da ikamesi olmayan ürün sayısı yüksek. Bir kötü haber de bütün bu hamleden üretim maliyetlerinin artışı ve yeni bir enflasyon dalgası çıkma ihtimali çok çok yüksek.

Yeni Şafak’ın “bakkal hesabı”yla aktardığı 12 milyar dolarla ayda 1 milyar dolarlık 1 fabrika matematiğini kimin yaptığı meçhul. Ancak 1 milyar dolarlık herhangi bir fabrikanın kağıt üstünde tasarlanmasının bile, hele sermaye-teknoloji yoğun alanlarda, bir yıldan uzun süreceği, yatırım yapılması, devreye alınmasının da birkaç yıldan önce sonuçlanmayacağını bilmek için değil “ekonomist” olmaya üniversite diplomasına bile ihtiyaç bulunmuyor.

Türkiye’nin Çin’den yaptığı ithalatın yüzde 70-75’lik bölümünde ya üretim kapasitesi bulunmuyor ya da yetersiz. Elektrik-elektronik ürünler, makine-teçhizat, demir-çelik, organik kimyasallar gibi ürünler.

Türkiye’nin ithalat bağımlılığından kurtulmak, halkın temel ihtiyaçlarını merkeze koyarak ekonomiyi, sanayiyi yeniden planlamak, bu doğrultuda dış ticareti sınırlandırmak ihtiyacı bulunuyor. Ancak Trump’a hizalanarak ancak bir felaketten başka bir felakete koşulabileceği açık.

Erdoğan da fırsatlara işaret etti

Cumhurbaşkanı Erdoğan X’te yaptığı bir paylaşımda ekonomi yönetimini ve uygulanan programı övdü, dünyada ciddi bir belirsizlik olduğunu belirtti ancak “Son bir haftada uluslararası ticaret savaşları yeni bir boyuta evirildi. Türkiye olarak ticaret, üretim ve ihracat tarafında menfi bir durum beklemiyoruz. Düşük tarife uygulanan ülkeler arasında olmamız hasebiyle bu muhataralı dönemi birçok ülkeye kıyasla daha kolay atlatacağımıza inanıyoruz. İş dünyamız müsterih olsun. Vatandaşlarımız gönlünü ferah tutsun. Özellikle orta ve uzun vadede Türkiye’nin benzer ülkelere göre daha az etkilenmesini, daha güçlü büyüme sergilemesini öngörüyoruz” dedi.

Şimşek: Türkiye’nin olumlu ayrışacağına inanıyoruz

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de Financial Times’a verdiği demeçte1 Türkiye'nin 1,3 trilyon dolarlık ekonomisinin, ticaretinin yüzde 80'inin AB ile gümrük birliği gibi serbest ticaret anlaşması olan ülkelerle veya Ortadoğu, Orta Asya ve Kuzey Afrika'daki “dost komşularla” olması nedeniyle nispeten izole olduğunu ileri sürdü. Şimşek “Ortalık durulduğunda, Türkiye'nin yatırımcıların gözünde Asya'daki ve diğer yerlerdeki daha sorunlu gelişmekte olan ekonomilerden olumlu bir şekilde ayrışabileceğini umuyor ve buna inanıyoruz” dedi.