Filistin'de yaşanan yoğun bombardıman ve saldırılar neticesinde binlerce insan yaralandı ve hastanelere sevk edildi. İsrail, başta El Ehli olmak üzere Gazze'deki hastaneleri vuruyor. Uygulanan tam abluka sonucunda Gazze'ye elektrik, su, tıbbi malzeme, gıda vs sokulmaması, özellikle sağlık sistemini hedef alıyor. 

Bunun sonucu, tüm Filistinli yetkililerin günlerdir söylediği üzere, Gazze'deki sağlık sisteminin büyük oranda çökmesi oldu.

Filistin Sağlık Bakanı Mai el Kayla, geçtiğimiz gün yaptığı bir açıklamada artık hastalara ve yaralılara yetişemediklerini ve hastalar arasında öncelik belirlemek zorunda olduklarını ifade etti. 

'Hasta önceliklendirmek': Yetersiz koşulların insani yükü

Deprem, savaş ve salgın hastalıklar gibi toplumsal kriz anlarında hekimlerin üzerine düşen iş yükü artıyor ve hasta ya da yaralı sayısının fazlalığı, hastalar arasında bir öncelik belirleme ihtiyacı doğuruyor. 

Ve hekimler bu kritik anlarda şu soruyla hareket ediyor: "Önce hangi hastaya müdahale edersem, daha çok hastayı hayatta tutabilirim?"

Burada hastanın yaşı, varsa yarası, müdahelenin ihtiyaçları ve süresi belirleyici faktörler arasında yer alıyor. İfade etmesi biraz zor olsa da, bazı durumlarda bu, kimin hayatını kaybedeceğini de belirlemek manasına gelebiliyor. İşte Filistin'de yaşanan sıkışma, yaralı sayısındaki yoğunluk nedeniyle doktorların hastalar arasında öncelik belirlemek zorunda oldukları bir evreye geçti.

Filistin'de yaşanan sorunlara dikkat çekmek ve tedavi sürecine yetişemediklerini belirtmek için yapılan basın açıklamaları dahi hastaların, yaralıların ve cenazelerin ortasında yapılıyor. Morg sayısının yetersizliğinden dolayı dondurma kamyonları ya da soğuk hava depoları morg olarak kullanılırken şehirde yaşanan elektrik ve su kesintisi salgın hastalıkları arttırıyor. 

Filistin Sağlık Bakanlığı uluslararası kamuoyuna seslenirken hem yaşanan yoğunluğa ve talebe ihtiyaç veremediklerine dikkat çekiyor hem de uluslararası sağlık kuruluşlarından yardım ve destek talep ediyor. İsrail'in Gazze'ye dönük gerçekleştirdiği abluka nedeniyle sağlık yardımlarının Gazze'ye ulaşıp ulaşmayacağı hâlâ belli değil ve her geçen saat ihtiyaçlar artıyor.

'Benzer şeyleri 6 Şubat depreminde yaşadık, kalbimizde bir yerde kalır'

Hasta önceliklendirmeye ve böyle örneklerde nasıl bir sürecin işlediğini soL'a anlatan bir hekim pandemide ve 6 Şubat depreminde yaşadıkları deneyimlerin zorluklarına ve insani manadaki yıpratıcılığına dikkat çekiyor. 

Deprem'de görev alan bir hekim soL'a verdiği bilgilerde şu ifadelere yer veriyor:

"Deprem, savaş, salgın gibi durumlarda bazen biz hekimler maalesef, çok üzülerek ve vicdan yükünü de göze alarak çok fazla hasta ya da yaralı içinden bir öncelik belirlemek durumunda kalıyoruz. Bununla günlük yaşamın acil alanlarında da karşılaşıyoruz. Aynı anda çokça hasta ya da yaralı gelir. İçlerinden bazen yaşına, bazen hastalığın ve yarasının şiddetine göre bir sıralamaya koyarız. Savaşın yoğun yaşandığı bu günlerde, pek çok meslektaşımız buna maruz kalıyor Filistin'de ne yazık ki. Çünkü o an verdiğimiz karar neticesinde öncelemediğimiz hastayı bazen kaybederiz ve acaba ona da yetişseydik hayatta tutabilir miydik sorusu aklımızda, kalbimizde bir yerde hep kalır. Benzer bir şeyi deprem döneminde de çokça yaşadık

Vicdani bir yük

Deprem döneminde gönüllü sağlık çalışanları dışında kimse yoktu enkaz bölgesinde ve insanlar kendi imkanlarıyla yakınlarını enkazdan çıkarıp bize getiriyorlardı. Bazen de enkaz başına çağırıyorlardı. Zaman zaman 4-5 ayrı yerden aynı anda hastanın geldiği ya da çağrıldığımız oldu ve içlerinden birini seçmek, diğerlerini çaresiz bırakmak anlamına geliyordu. Bu anlatılması imkansız bir duygu. Sonrasında bile vicdanen kendini hissettiren bir duygu ama en verimli müdaheleyi yapıp yaşamda tutabilmek gayesiyle de bir tercih yapmak durumumda kaldık. Bu kararlar ve müdahaleler nedeniyle birçok kişiyi hayatta tutabildik ama 'daha fazlasına yetebilseydik daha çok kişiyi hayatta tutabilirdik' bilgisi bizde sonsuza kadar vicdani bir yük olarak kendini hissettirmeye devam ediyor. Bir sağlık emekçisi için bu çok zor bir durum.

"Belki bu konuya dışardan bakan biri için konu bir tür 'vicdansızlık' gibi gelebilir. Mesleki olarak bu yoğunlukta olan bir hekim bu sorunlarla çoğu kez karşılaşır. İşin kötüsü bunun için bizim depreme ya da savaşa ihtiyacımız yok. Devlet hastanesi acillerinde bu tür şeyleri hemen hemen her gün yaşıyoruz."