Birisi size yapay zeka tarafından üretilen şarkıların, yine yapay zeka tarafından üretilen botlar tarafından dinlendiğini söylese ne düşünürdünüz?

Aklınıza siberpunk türüne ait bir roman mı gelirdi? Yoksa teknolojinin çok ilerlediği bir gelecek tahayyülü mü?

Hayır, bu önerme distopik bir romanda geçmiyor. Hayır, bu durumun yaşanması için on yılların geçmesine de gerek yok. 

Çünkü günümüzde yapay zeka şarkılar üretiyor ve bu şarkılar yapay zekanın ürettiği botlar tarafından dinleniyor. 

Ancak bu durum, kimi teknofobik bilimkurgu romanlarındaki “bilinç kazanan makinelerin” var olduğu anlamına da gelmiyor.

Aslında tüm bu yaşananlar müzik platformlarının manipüle edilerek kazanç sağlanmasıyla ilgili…

Ünlü sanatçıların sesinin kullanılması tartışmaları başlattı

Yapay zeka tarafından üretilen şarkılarda, ünlü sanatçıların seslerinin kullanılmasına imkan veren yazılımların ortaya çıkması ve bu teknolojinin her geçen gün gelişerek inandırıcılığını artırması müzik dünyasında yeni tartışmalara yol açıyor.

Örneğin geçtiğimiz yıllarda bir TikTok içerik üreticisi, yapay zekayı kullanarak Weeknd ve Drake'in seslerini kullanarak "Heart on my Sleeve" isimli orijinal bir şarkı üretti. Bu şarkı Spotify, Apple Music, Youtube ve TikTok gibi platformlar kaldırmadan önce milyonlarca kez dinlendi.

Bu tür örneklerin artmasının ardından dünyanın en büyük müzik şirketlerinden biri olan Universal Music Group, yapay zeka yazılımlarının kendi platformlarını kullanarak üretken zekasını eğitmesini engellemelerini isteyen bir mektup gönderdi. 

Yapay zeka tarafından üretilen şarkıların telif hakkına yönelik tartışmalar devam ederken, çeşitli sanatçıların ise şarkılarında yapay zekadan faydalandıkları hatta parası karşılığında seslerinin kullanılmasına izin verdikleri biliniyor. Mesela Kanadalı müzisyen Grimes telif haklarının yüzde 50'sini almak koşuluyla, yapay zeka tarafından üretilen şarkılarda sesinin kullanılmasına izin vereceğini duyurdu.

Tartışma bununla sınırlı değil

Ancak yapay zekayla üretilen şarkılara ilişkin tartışma, ünlü sanatçıların sesinin kullanılmasıyla da sınırlı değil.

Çeşitli müzik türleri arasından seçim yaparak birkaç saniye içinde yapay zekayla şarkı üretilmesine olanak tanıyan Boomy isimli platform, birkaç yıl önce kullanıcıların hizmetine girdi. Üretilecek şarkıya yönelik her türlü düzenleme imkanını sağlayan Boomy, aynı zamanda şarkı veya şarkılar bütününe dair kapak resmi bile hazırlayabiliyor.

Edinilen son bilgilere göre Boomy, platformda oluşturulan tüm şarkıların telif hakkına sahip olsa da kullanıcılar telif hakkı dağıtım ücretlerinin yüzde 80'ine sahip oluyor. Bununla birlikte şirket, kullanıcılarına, ürettikleri şarkıları çeşitli platformlarda ticari ve ticari olmayan amaçlar için kullanmalarına izin veriyor.

Yapay zekayla üretiliyor, yapay zekayla dinleniyor

Platformun yapay zeka tarafından üretilen şarkılara yönelik telif politikası ve ticari amaçla kullanılmasına yönelik izni ise çeşitli sorunlara yol açıyor. Çünkü yapay zeka tarafından üretilen şarkıların dinlenme sayıları, yine yapay zeka tarafından üretilen botlar tarafından suni şekilde artırılıyor.

Yapay zeka tarafından bot hesaplar üretilmesi ve bu bot hesaplar üzerinden dinlenme veya görüntülenme sayılarının artırılması yeni bir şey değil, ancak günümüzde gittikçe yaygınlaştı. 

Yapay zeka ile ürettiği şarkıları müzik platformlarına yükleyen kullanıcılar, yükledikleri şarkıların dinleme sayısını artırmak için çeşitli şirketlerle anlaşıyor ve bu şirketler de yapay zeka ile bahse konu şarkıları defalarca dinleyecek bot hesaplar oluşturuyor.

Şarkı ne kadar çok dinlenirse, o şarkıyı müzik platformuna yükleyen kişi de o kadar çok para kazanıyor. Fakat sorun şu: Müzik platformları genellikle belirlediği bir miktar parayı, kullanıcıların dinlenme sayısı, dinlenme süresi, vb. çeşitli faktörleri de göz önüne alarak telif hakkı ödemesi yapıyor. 

Yani gerçek bir sanatçının uzun aşamalar sonucunda ürettiği ve gerçek dinleyiciler tarafından dinlenen şarkıların; yapay zeka tarafından üretilen ve desteklenen şarkılara kıyasla daha az dinlenmesi ve böylece daha az telif ödemesi alma ihtimali doğuyor.

Spotify on binlerce şarkıyı kaldırdı

2023 yılında Boomy tarafından oluşturulan on binlerce şarkı, Spotify'dan kaldırıldı. Bu karar, Universal Music Group'un, bu şarkıların dinlenme sayılarının botlar aracılığıyla yapay olarak yükseltildiğine dair uyarısı üzerine alındı. Spotify, bu tür yapay dinlemelerin tespit edilmesi durumunda, ilgili şarkıların dinlenme sayılarının silineceğini ve telif ödemelerinin durdurulacağını belirtti.

Kısa bir süre sonra Boomy'nin Spotify'a yüklemeleri bir süreliğine durduruldu. Boomy'nin CEO'su ve kurucusu Alex Mitchell ise şirketin "her türlü manipülasyona veya yapay yayına kesinlikle karşı" olduğunu açıkladı. Ayrıca Mitchell, Boomy'nin yayın şirketlerine gönderilen şüpheli yayın bildirimlerine yanıt vermek için bir sisteme sahip olduğunu, ödemeleri dondurmak ve sistemi çıkar amaçlı manipüle eden kullanıcıları engellemek için harekete geçeceğini duyurdu.

Spotify bu olayın ardından yapay dinlemeleri tespit etmek ve önlemek için çeşitli önlemler almaya başladı. Bu önlemler arasında, yapay dinlemelerin tespiti durumunda şarkıların dinlenme sayılarının silinmesi, telif ödemelerinin durdurulması ve şarkıların platformdan kaldırılması bulunuyor. Ancak hala dinlenme sayılarına yönelik müdahalelerin tam anlamıyla önüne geçilemediğine ilişkin tartışmalar sürüyor.

Yüz binlerce şarkı üretti, 4 milyardan fazla dinlenme sayısına ulaştı

Yöntemin yaygınlık kazanmasıyla birlikte dinlenme sayılarını manipüle ettiği tespit edilen kişilere yönelik yargılamalar da gündeme gelmeye başladı.

ABD'li Michael Smith, yapay zeka kullanarak yüz binlerce şarkı oluşturdu ve yaklaşık 10 bin bot hesabı kullanarak bu şarkıları 4 milyardan fazla dinlenme sayısına ulaştırdı. Smith şarkıları için 12 milyon dolar telif hakkı talep ettikten sonra tespit edildi ve hakkında dava açıldı.

Öte yandan benzer şekilde, ismi açıklanmayan Danimarkalı bir adam da yapay olarak yayınlanan müzik için 635 bin dolar ödenmesinin ardından, müzik yayını dolandırıcılığı nedeniyle 2024 yılında 18 ay hapis cezasına çarptırıldı. Kararı temyize götüren şahsın hapis cezası 24 aya yükseltildi ve 40 bin dolar para cezasına çarptırıldı.

Fransa'da dört yıl önce 1 ila 3 milyar arasında sahte şarkı tespit edildi

Fransız müzik endüstrisine odaklanan Fransa Ulusal Müzik Merkezi de geçtiğimiz yıllarda dikkat çekici bir araştırmanın verilerini yayınladı.

Araştırma, 2021'de Fransa'daki çeşitli popüler platformlarda yayınlanan tüm müziklerin yüzde 1 ila 3'ünün botlar tarafından yayınlandığının tespit edildiğini ve bunun da tahmini 1 ila 3 milyar sahte yayına denk geldiğini ortaya koydu.

Yapay zeka rock söylerse: Müziğin sonu mu geliyor?