Çin, ABD merkezli teknoloji devi Meta’nın yapay zeka girişimi Manus’u satın almasını engelleme kararı aldı. Pekin yönetiminin kararı, ABD’nin Çinli teknoloji şirketlerinin gelişmiş çiplere erişimini sınırladığı bir dönemde, yapay zeka alanındaki şirketler, insan kaynağı ve fikri mülkiyet üzerindeki denetimin sıkılaştırıldığını gösteriyor.

Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu Pazartesi günü yaptığı açıklamada, Manus’un yabancı bir şirket tarafından satın alınmasını yasakladığını duyurdu. Açıklamada Meta’nın adı doğrudan geçirilmedi.

Komisyon, söz konusu kararın Çin yasa ve düzenlemeleri uyarınca alındığını bildirdi.

Manus’un Çin bağlantısı 

Çin kökenli olan ancak merkezi Singapur’da bulunan Manus, insan müdahalesi sınırlı düzeydeyken karmaşık görevleri yerine getirebilen genel amaçlı yapay zeka ajanları geliştiriyor.

Meta, Aralık ayında Manus’u satın alacağını açıklamıştı. Bu adım, Çin’le güçlü bağlantıları bulunan bir yapay zeka şirketinin büyük bir ABD teknoloji grubu tarafından satın alınması bakımından dikkat çekmişti. Anlaşmanın Meta’nın platformlarındaki yapay zeka hizmetlerini genişletmesine katkı sunması bekleniyordu.

Meta ise Çin’in açıklamasına yanıtında, “İşlem yürürlükteki yasalara tamamen uygundu. Soruşturmanın uygun biçimde çözüleceğini öngörüyoruz” dedi.

Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada da Trump yönetiminin “Amerika’nın öncü ve yenilikçi teknoloji sektörünü her türlü haksız yabancı müdahaleye karşı savunmayı sürdüreceği” söylendi.

Şirket Singapur’a taşınmıştı

Meta, daha önce yaptığı açıklamada Manus’ta “devam eden herhangi bir Çin mülkiyetinin bulunmayacağını” ve şirketin Çin’deki hizmet ve operasyonlarını sonlandıracağını duyurmuştu.

Çin ise Ocak ayında satın alma işleminin kendi yasa ve düzenlemeleriyle uyumlu olup olmadığını inceleyeceğini bildirmişti.

Manus, Mayıs 2025’te ABD’li girişim sermayesi şirketi Benchmark öncülüğünde 75 milyon dolarlık yatırım aldıktan sonra Çin’deki ofislerini kapatmış, onlarca çalışanı işten çıkarmış ve faaliyetlerini Singapur’a taşımıştı. Bu süreçte Manus’un ana şirketi Butterfly Effect de Singapur’da yeniden yapılandırılmıştı.

Bu hamlenin, ABD’nin Çinli yapay zeka şirketlerine yönelik yatırım kısıtlamalarını ve Çin’in yerli yapay zeka şirketlerinin fikri mülkiyet ile sermayeyi yurtdışına aktarmasına ilişkin sınırlamalarını aşma amacı taşıdığı değerlendirilmişti.

Çin’in Meta-Manus anlaşmasına müdahalesi, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında Mayıs ortasında Pekin’de yapılması planlanan zirve öncesinde geldi.