Adalet Bakanı Akın Gürlek önceki gün Edirne’de üniversite öğrencileriyle bir araya geldiği söyleşide, vatandaşın avukat olmadan dava dilekçesi hazırlayabileceği yapay zeka destekli bir platform kurmayı düşündüklerini söyledi.

Gürlek “Vatandaş girdiği zaman, 'benim problemim kira davası, işte nafaka davası, alacak davası' diye yazdığı zaman, hemen kendisine örnek bir şablon çıkacak. Yani avukat olmadan bir dava dilekçesi çıkacak" diye anlattı yeni projesini.

Adliyeye gitmeden online olarak da dava açılabildiğini belirten Adalet Bakanı şöyle konuştu:

Burada tek tek, adım adım yapay zekayı da kullanarak vatandaşa ne kadar kolay bir şekilde dava açması gerektiğini, açmış olduğu davada ne tür kararlar çıkabileceğini, cevap dilekçesi ya da delilleri hangilerini sunması gerektiğini söyleyecek. Bu konulara çalışıyoruz. Bu konuda yapay zeka ile ilgili bir çalışmamız var.”

78 barodan tepki: ‘Savunma hakkının özüne müdahale’

Gürlek’in bu sözleri yargı dünyasında tartışma yarattı, baroların tepkisini çekti.

Aralarında Ankara, İstanbul, İzmir, Diyarbakır, Antalya, Bursa, Adana ve Konya barolarının da bulunduğu 78 baro, "Savunma hakkı yapay zekaya devredilemez" başlıklı ortak açıklama yayımladı.

Açıklamada, vatandaşların avukat yardımı olmaksızın yapay zeka üzerinden hukuki destek almasına imkan tanıyan uygulamaların “savunma hakkının özüne doğrudan müdahale niteliğinde” taşıdığı belirtildi.

“Avukatların 'yapay zeka hakim' talebi ne kadar hukuk mantığına aykırı ise, idarenin ‘yapay zeka avukat’ yaklaşımı da eşit ölçüde sakıncalıdır” denilen açıklamada adaletin yalnızca veri işlemesiyle elde edilen matematiksel bir sonuç değil, vicdanî bir süzgeçten geçen insanî muhakemenin ürünü olduğu kaydedildi.

Tepkiler üzerine açıklama yaptı: Avukatlığa alternatif değil

Gürlek tepkiler üzerine dün sosyal medya hesabından bir açıklama yaparak "Elbette ki yapay zeka uygulamaları, savunma makamını temsil eden ve yargının üç sacayağından biri olan avukatlık müessesine alternatif olarak değerlendirilemez” dedi.

Yapay zekayla hazırlanan iddianame

Adalet Bakanı Gürlek’in yapay zekayla dava dilekçesi yazma projesi akıllara, gazeteci Merdan Yanardağ’ın tutuklanmasına yol açan, “casusluk” iddiasıyla başlatılan soruşturmada hazırlanan iddianameyi getirdi.

Gürlek’in bakanlığa atanmadan günler öncesinde İstanbul Cumhuriyet Başsavcısı olarak hazırlayıp tamamladığı iddianamede, notları okuma ve çevirme işini yapay zekaya yaptırdığı, yapay zekanın yanıtını da iddianameden silmeyi unuttuğu ortaya çıkmıştı.

İddianamedeki “yapay zeka” izine soL işaret etmişti.

Ekrem İmamoğlu’nun “örgüt lideri” sayıldığı iddianame, Hüseyin Gün’den ele geçirilen belgeleri merkezine alıyor.

İddianamede Gün’ün defterlerindeki notlara yer verilmişti.

Gün, her gün tuttuğu notlarını İngilizce ve elyazısıyla alıyordu.

Üstelik, özellikle savcılık ifadesinde, kendisine sorulan sorularda çok sayıda çeviri hatası bulunduğunu da belirtmişti.

Buna rağmen İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, hazırladığı iddianamede Hüseyin Gün’ün notlarını yapay zekaya okutup çevirtmişti.

soL’dan Yiğit Günay iddianamenin mahkemeye sunulduğu 4 Şubat’taki haberinde şöyle yazıyordu:

Savcılık makamı, son günlerde birçok öğrencinin ve hatta kolaycı gazetecinin yaptığı gibi, yapay zekaya hazırlattığı metni kopyalarken, yapay zekanın notunu silmeyi unuttu.

İddianamenin 37’inci sayfasında yer alan çevirinin başında ‘Elbette, işte görseldeki notlarınızın istediğiniz formatta çevirisi’ ibaresi yer alıyor.”

İddianameden ekran görüntüsü: