ABD'de altı Cumhuriyetçi Partili eyaletin valileri, başkent Washington DC'ye yüzlerce asker gönderme kararı alarak, ABD Başkanı Donald Trump'ın "şiddet suçlarıyla mücadele" adına şehri asker ve federal ajanlarla doldurma yönündeki saldırgan hamlesine desteğini sundu.

Konuya yakın üç kişinin dün Reuters'a yaptığı açıklamaya göre, Trump yönetiminin bu hafta Washington DC'deki federal savcılara, başkentte düzenlenen operasyon kapsamında tutuklanan kişilere karşı ceza davalarını daha agresif bir şekilde yürütmeleri talimatını vermesinin ardından Cumhuriyetçi eyaletlerden böyle bir hamle geldi. 

Trump yönetiminin talebi üzerine Batı Virginia, Güney Karolina ve Ohio'nun Cumhuriyetçi valilerinin ardından Mississippi, Louisiana ve Tennessee'nin Cumhuriyetçi valileri de Washington'a asker göndereceklerini açıkladılar.

Trump ne karar almıştı?

Trump, 11 Ağustos'ta Washington DC polis gücünün geçici olarak federal yönetime devredileceğini duyurmuş ve ülkenin başkentindeki suç oranlarında düşüş yaşanmasına rağmen, "suç acil durumu" iddiasıyla kente 800 federal DC Ulusal Muhafız mensubu göndereceğini söylemişti.

Federal hükümet ayrıca, FBI da dahil olmak üzere çok sayıda kurumdan ajanları şehrin sokaklarında devriye gezmeleri için görevlendirmişti. Şehrin başsavcısının açtığı yasal itirazın ardından yönetim, Polis Şefi Pamela Smith'in departmanın operasyonlarından sorumlu kalması için Belediye Başkanı Muriel Bowser ile bir anlaşma müzakere etmişti.

Önceki gün, Louisiana Valisi Jeff Landry, Washington'a yaklaşık 135 Muhafız askerinin konuşlandırılmasını onayladığını söylerken, Mississippi Valisi Tate Reeves de başkente 200 asker gönderilmesini emrettiğini söyledi. Yerel basında çıkan haberlere göre, Tennessee Valisi Bill Lee de şehre 160 Muhafız askeri konuşlandırdı.

Vali Landry, X'te yaptığı bir paylaşımda, "Şehirlerimizin şiddet ve kanunsuzluğa yenik düşmesine izin veremeyiz. Washington, DC'ye ve ülkemizin dört bir yanındaki şehirlere, özellikle de Louisiana'ya güvenliği ve akıl sağlığını geri getirme misyonunu desteklemekten gurur duyuyorum" dedi.

Bundan günler önce de, başkente sırasıyla Batı Virginia 300-400, Güney Karolina 200 ve Ohio 150 asker gönderme sözü vermişti.

Toplamda, altı Cumhuriyetçi eyalet, Washington'a 1100'den fazla Muhafız askeri konuşlandırılacağını duyurdu.

İstatistikler Trump'ın tersini söylüyor

Trump, şehrin yüksek suç oranlarına işaret ederek kent güvenliği görevini devralmasını meşrulaştırmaya çalıştı, ancak şehirden gelen veriler, kentteki suç oranlarında 2023'ten 2024'e yüzde 30'luk bir düşüş olduğunu ve bu düşüşün devam ettiğini gösteriyor.

Washington yönetimi, bu nedenle istatistik kurumuna da savaş açmış gibi görünüyor.

Gelişmelere aşina olan bir kaynağın Associated Press'e yaptığı açıklamaya göre, Adalet Bakanlığı, Washington DC'deki polis yetkililerinin suç verilerini tahrif edip etmediğine dair bir soruşturma başlattı.

Suç verilerinin olası manipülasyonuyla hangi federal yasaların ihlal edilmiş olabileceği henüz netlik kazanmadı.

New York Times, dün soruşturma hakkında ilk haberi yapan gazete oldu. NBC Washington'ın haberine göre, bu yılın başlarında, suç verilerini manipüle ettiğinden şüphelenilen bir Başkent Polis Departmanı komutanı ücretli idari izne çıkarıldı.

Federal suçlamaların artması ve askerlerin silahlandırılması

Reuters'a isminin açıklanmaması koşuluyla konuşan kaynaklara göre, Washington DC'deki ABD Savcılığı Ceza Dairesi Başkanı Jonathan Hornok önceki gün savcılara, baskınlarda tutuklanan kişilere karşı mümkün olduğunca çok federal dava açmalarını söyledi.

Konuyla ilgili olarak, bu adımın hem mahkeme sistemini zorlayabileceği hem de federal suçlardan hüküm giyen sanıkların risklerini artırabileceği belirtildi.

ABD Savcısı Jeanine Pirro'nun ofisinden bir sözcü dün yaptığı açıklamada, "Başkan Trump'ın Washington DC'yi güvenli hale getirme talimatı doğrultusunda, ABD Savcısı Pirro, eski usul işlerin kabul edilemez olduğunu açıkça belirtti. Ekibine, yasalar ve kanıtlarla desteklenen en ağır suçlamayı yöneltmelerini emretti" dedi.

Sokaklardaki gerilimi daha da artırabilecek bir gelişme olarak, başkent yönetimi, Ulusal Muhafızların "silahlanma planı" hakkında bilgilendirildi. Ancak, planları açıklama yetkisi olmayan ve isminin açıklanmaması koşuluyla AP'ye konuşan bir kişiye göre, bunun ne zaman gerçekleşebileceği veya silahlı Muhafız mensuplarının kentte nereye konuşlandırılabileceği konusunda henüz bilgi verilmedi.

Bu, Pentagon ve Ordu'nun askerlerin silahsız olduğu yönündeki açıklamalarından farklı bir duruma işaret ediyor. Ordu geçen hafta yaptığı açıklamada, "ihtiyaç halinde silahların mevcut olduğunu, ancak cephanelikte kalacağını" belirtti.

Pentagon basın sekreteri Kingsley Wilson da geçen hafta askerlerin silahlı olmayacağını kaydetmişti.

Washington'daki Muhafız mensuplarının önümüzdeki günlerde silahlı olup olmayacağına ilişkin sorulara yanıt olarak, Columbia Bölgesi Ulusal Muhafızları ise, birliklerin "görev ve eğitimlerine uygun şekilde silahlandırılabileceğini" ifade etti.

Washington DC Muhafızları sözcüsü Binbaşı Melissa Heintz ise konuya ilişkin fazla ayrıntı vermedi ve "varlıklarının sivil otoriteleri desteklemeye ve hizmet verdikleri toplumun güvenliğini sağlamaya odaklı olduğunu" öne sürdü.

Hukuki itirazlar artıyor

Ulusal Muhafızların Washington DC'ye olağanüstü konuşlandırılması, Trump'ın göçmenlere yönelik baskılara karşı protestoları bastırmak için Los Angeles'a binlerce asker göndermesinden iki ay sonra gerçekleşti. Trump, New York, Chicago ve Los Angeles'ı da benzer şekilde ele geçirmekle tehdit etmişti.

Ulusal Muhafızların ve ABD ordusunun diğer birimlerinin sivil kolluk kuvvetlerinde kullanılmasını genel olarak yasaklayan 1878 tarihli Posse Comitatus Yasası'nı ihlal edildiği gerekçesiyle ülkedeki bu konuşlandırmalara dönük hukuki itirazlar artmış durumda.

ABD Başsavcısı Pam Bondi, dün X'te yaptığı açıklamada, Trump yönetiminin operasyonlarının başlamasından bu yana geçen 12 günde yaklaşık 465 tutuklama yapıldığını, bunun da günde ortalama 39 tutuklama anlamına geldiğini yazdı.

Ancak şehir istatistiklerine göre, Başkent Polis Departmanı, 2024 yılında günde ortalama 61 yetişkin ve genci tutukladı.

Restoran rezervasyon hizmeti OpenTable tarafından bu hafta yayınlanan verilere göre, Trump'ın önceki gün insanların kendilerini daha güvende hissettikleri yönündeki açıklamasına ve son iki günde restoranların "uzun zamandır olmadığı kadar yoğun" olduğu açıklamasına rağmen, devralmadan bu yana rezervasyonlarda yaklaşık yüzde 18 düşüş yaşandı.