Ana içeriğe atla
  • soltv-logosoltv-light-logo
  • soltv-logosoltv-dark-logo
  • soltv-logosoltv-dark-logo
  • gelenek-logo

Home

soL Haber'de reklam yok, sadece haber var. Bunu birlikte sürdürüyoruz. Abone olarak desteğinizi gösterin.

Yükleniyor...

VİDEO | 20. yüzyılın bir bahtiyarı…

Tevfik Çavdar gideni ve gelmekte olanı anlama konusunda maharetli ve bunun bahtiyarlığını da yaşayan bilge bir insandı. Süzmeyi bilen için, kuşak ve dönemleri aşan derslerle dolu hikayeleri vardı.

Gamze Erbil

Yayın Tarihi: 15.10.2022 , 09:30 Güncelleme Tarihi: 22.01.2025 , 10:54

10 yıl… Tevfik Çavdar’ın aramızdan ayrılmasından bu yana 10 yıl geçmiş.

Bizim onun hayat hikayesini konuştuğumuz zamandan bu yana geçen süre de neredeyse 15 yıla yakın. 2008 Ocak sonu ve Şubat başında yaptığımız konuşmalardan ortaya çıkan Tevfik Çavdar’ın Kitabı 2009’un yaz aylarında okurlarıyla buluştu. Ama bu kitaba malzeme oluşturan Pendik’teki buluşmalarda yaptığımız konuşmaların detayları; Tevfik abi, eşi Özden abla ve benim aramızda… Ve bugün artık Özden ablayla benim belleğimizde kayıtlı.

Elbette o dönemin teknolojik imkanlarının elverdiği başka kayıtlara da ulaşabiliyoruz:)  …

Tevfik abiyle konuşmalarımızın ses kayıtlarından bazı parçaları 10. yıl anısı olarak soL okurlarıyla paylaşma fikri, bana, onunla ilgili yazılacak bir “biyografi özeti”nden daha anlamlı göründüğü için böyle bir yolu seçtim ve 15 yıl sonra kitabın çalışma dokümanlarına ve kayıtlarına dönerek küçük bir derleme yaptım.

1931-2012 yılları arasındaki döneminin canlı tanığı; ve öyle basitçe “bu yıllar arasında yaşamış” bir türdeşimiz değil, kendi dönemini ve tarihi erişebildiği her tür analiz aracıyla didik didik etmiş bir fikir üreticisi Tevfik abi. Sadece fikir üreticisi olmak da ona yetmemiş, değiştirmeye çalışmış. Fikirlerini yaymayı bunun bir yolu olarak görmüş; siyaseti de denemiş ama düzen siyasetinin sınırlarına tosladıkça soğumuş o siyasetten. Ömrünün son dönemindeki üretkenliğini, Türkiye Komünist Partisi’nin politik hattına paralel yayınları aracılığıyla mücadelenin hizmetine sunmayı seçti.

Çok farklı alanlarda üretmiş bilge bir insandı. Bilgeliği hem belli bir disiplinde yeni yaklaşımları türetebilmesinde, hem de disiplinlerarası bir düşünsel üretkenliğe yatkınlığındaydı.

Ve benim O’nda en fazla hissettiğim; “gideni ve gelmekte olanı anlamanın bahtiyarlığı” oldu.

Şimdi biraz kendisini kendi sesinden dinleyelim… İyi ki yaşadın Tevfik Abi…

***

Kendisine ilişkin değerlendirmesiyle başlayalım… Kendisi için yapılan “mütevazi” değerlendirmesini ayakları üzerine oturturken, “ama haddimi de bilirim” diyerek şunu söylüyordu.

*** 

Mutluluk tarifini “kendiyle barışık olma” şeklinde yaparken bunu da üretken olabilmenin önkoşulu olarak görüyordu. 

***

Yaşam ve ölümün bir aradalığı konusunda öğrencilerine anlattıkları ve ölüme dair “çaresizlik” tarifine kulak verelim.

***

Düzen siyasetinin ve burjuva partilerin sınırlarını nasıl kavradığını şöyle anlatıyordu.

Ve Cumhuriyetin değerlerinin nasıl tüketildiğine dair düzen siyasetiyle ilgili değerlendirmeleri…

***

Uzun yıllar çalıştığı Devlet İstatistik Enstitüsü ve sonra Sosyal Planlama’daki tecrübeleri ve değerlendirmelerini şöyle aktarıyordu…

***

Kitaplara, müziğe ve sinemaya düşkünlüğü de hiç tükenmeyen tutkuları… Anlatırken de aynı heyecanı taşıyor ve yansıtıyordu.


 

soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.