Vergiler azaldı, 'tasarruf' hissedilemedi: Bütçe mayısta nasıl fazla verdi?

Bütçe bu ay resmi olarak fazla verdi. Ancak mevsimsel etkiler dışlandığında tablo neredeyse tersine döndü. Kamuda tasarruf tedbirlerinin henüz verilere yansımadığı görüldü.

Haber Merkezi

Merkezi bütçe 5 ay sonra ilk kez fazla verdi. Mayısta bütçe fazlası 219 milyar lira olarak kaydedildi. Faiz gelir ve giderleri hariç tutulduğunda bu tutar 330 milyar liraya ulaştı.

Peki, mayısı önceki 5 aydan ayıran ne oldu?

Tablodaki değişimin temel nedeni kurumlar vergisindeki mevsimsel artış.

2021'de yapılan ve 2023'den itibaren uygulanan düzenlemeyle kurumlar vergisi mükelleflerinin yılın son çeyreğinde beyan etmesi gereken geçici vergi kaldırılmıştı. Bu nedenle son iki yıldır mayıs ayı bütçe gelirlerine hem bir önceki yılın son çeyreğine ilişkin beyana dayanan kurumlar vergisi, hem de aynı yılın ilk çeyreğine ilişkin geçici kurumlar vergisi yansıyor. 

Vergi gelirleri aslında azaldı

Bu etkiyle mayısta kurumlar vergisi tahsilatı geçen yılın yüzde 58 üzerinde 403 milyar lira olarak gerçekleşti. Buna ötelenen geçici kurumlar vergisinin katkısı 187 milyar lira oldu.

Diğer yandan kemer sıkma politikaları ve azalan ithalat, KDV gelirini geriletti. Mevsim etkilerinden arındırıldığında vergi gelirleri mayısta aylık bazda yüzde 2,8 azaldı.

Sonuç olarak kurumlar vergisi, fiyat ve mevsim etkileri dışarıda bırakıldığında manşetleri süsleyen ifadelerin aksine faiz dışı bütçe sınırlı da olsa açık verdi.

Gizemli 'diğer' katlandı, görev zararı yine EÜAŞ'a yazıldı 

Harcamalarsa mayısta aylık yüzde 1,8'lik artışla 787 milyar lira oldu.

Mevsimsel etkilerden arındırıldığında personel giderleri aylık yüzde 1,9 arttı.

“Afet Riski Altındaki Alanların Dönüşüm Giderleri”ne mayıs ayında 32 milyar, son üç ayda toplam 76,6 milyar lira ayrıldı.

"Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşlara" yapılan transferler altındaki "Diğer" kategorisinde gözlenen ani artışlardan biri mayısta da yaşandı. Nisanda 547 milyon lira ayrılan bu "kuruluşlara" mayısta 16,1 milyar lira gitti.   

Görev zararı yine Elektrik Üretim A.Ş'ye yazıldı. Bu kalemde kuruma mayısta 11 milyar, yılın ilk beş ayında 89 milyar lira verildi.

Dikkat çeken bir diğer artış yatırım harcamalarını da içeren sermaye giderlerinde gözlendi. Mevsimsellikten arındırılmış yıllık fark yüzde 11,6 oldu.

'Tasarruf' bütçeye yansımadı

Ekonomi yönetiminin son bir yılda ilan ettiği ikinci kamuda tasarruf tedbirleri 17 Mayıs'ta yürürlüğe girmişti. Tedbirlerin kapsadığı bütçe kalemlerinde henüz aynı yönde bir değişim gözlenemedi.

Temsil-ağırlama ve toplantı organizasyonları için yapılan harcama 1 ayda 5,5 kat artarak 491 milyon liraya çıktı.

Taşıt kiralamalarına ödenen tutar aylık bazda yüzde 5 azalarak 537 milyon lira oldu.

Örtülü ödenek olarak bilinen "Gizli hizmet gideri"ne aktarılan kaynak da bir ayda yüzde 42 azalarak 920 milyon liraya geriledi.