Sağlık Bakanlığı'nın bugün Resmi Gazete'de yayımladığı “uzaktan sağlık hizmeti” yönetmeliğine göre; isteyen yurttaş uzaktan muayene olabilecek, gözlem ve takibi yapılabilecek. E-reçete, e-rapor yazılabilecek, psikososyal destek, hatta robotik cerrahi hizmeti de alabilecek.

'Bu ihaleleri kim alacak'

TTB Genel Sekreteri Prof. Dr Vedat Bulut

soL’a konuşan Türk Tabipleri Birliği (TTB) Genel Sekreteri Prof. Dr. Vedat Bulut bakanlığın sözkonusu yönetmelik taslağını kendilerine göndermediğini ve görüşlerine başvurmadığını açıkladı. Uygulamayla yeni bir rant kapısının açıldığına işaret eden Bulut uygulamanın birtakım elektronik altyapılar gerektireceğini belirterek “Bu yapılar kimler tarafından sağlanacak, nasıl düzenlenecek? Bunlar yönergelerde anlaşılır. Bu ihaleleri kimler alacak şimdiden merak ediyoruz” dedi.

Hasta mahremiyetinin korunması açısından risklere de değinen Bulut “Bunun teknik altyapısının, internet omurgasının, server’larının çok iyi olması gerekiyor ve korunması gerekiyor. Bu sistemler hack edildiğinde, ya da o kişilerin sırları hackerlar tarafından ele geçirildiğinde ne olacak? Sonuçta online bir görüşme yapılıyor. Kişiler sırlarını paylaşıyorlar, bunlar riskli şeyler” dedi.

Bakanlık TTB'ye danışmadı, taslağı paylaşmadı

TTB Merkez Konseyi Üyesi Doç Dr. Deniz Erdoğdu da uzaktan sağlık hizmeti anlamına gelen teletıbbın bazı durumlarda ve iyi düzenlendiğinde kısıtlı olarak uygulanabileceğini ancak yayımlanan yönetmeliğin tartışılmadan çıkarıldığını ve birçok eksiklik ve risk barındırdığını söyledi.

Erdoğdu soL’a yaptığı açıklamada “TTB’nin uzaktan sağlık hizmetlerinin sunumu hakkında yönetmelik konusunda tam bir görüş oluşturmasa da ihtiyaç olduğu için bir iki konuya değinebiliriz. Sağlık Bakanlığı bunun için bize, Türk Tabipleri Birliği’ne, Etik Kurulumuza danışmadı, Taslağı paylaşmadı, görüş ve önerilerimizi almadı. Hızlıca çıkarmış oldu. 10 Şubat Perşembe tarihli Resmi Gazete’de yayınlandı yönetmelik” dedi.

Yasal altyapısı tamamlanmadan çıkarıldı

Teletıp (uzaktan sağlık hizmeti) konusunun 10 yıldır gündemde olduğunu belirten Erdoğdu “Tabii teknolojinin gelişmesiyle ve salgın gibi durumlarda kullanılabilir. Fakat çok eksikler var. Yasal altyapısı tamamlanmadı” dedi.

‘Etik ihaller olabilir’

“Etik ihlaller olabilir” diyen Erdoğdu hasta mahremiyetinin nasıl sağlanacağına ilişkin belirsizlik olduğunu dile getirdi. Erdoğdu “Yönetmelikte bununla ilgili kurallar ve yasaklar belirtilmiş ama yaptırım olmayabilir” dedi.

Pandemide hastalar hekimine ulaşamadığı için karşılanmamış bir sağlık hizmeti durumu olduğunu ifade eden Erdoğdu yönetmeliğin bunun için düşünülmüş olabileceğini söyledi.

‘Dışkapı’da denendi, devam ettirilemedi’

Bakanlık yetkililerinin 6 ay önce bazı hastanelerde pilot uygulama yapıldığını söylediğini dile getiren Erdoğdu Ankara’da Dışkapı Hastanesi’nde de pilot uygulama başlatıldığını ancak başarılı olamadığını anlattı.

TTB Merkez Konsey üyesi Doç. Dr. Deniz Erdoğdu

Erdoğdu “Bizim Dışkapı’da da başlatıldı. Fakat sadece bir poliklinikte. 8 polikliniği olan bir branşın bir polikliniğinde bir düzenek, kamera, mikrofon, internet bağlantısıyla denendi ama devam ettirilemedi. Altyapısı da yetersiz. Hastaların internet erişimi sıkıntılı. İnternetten anlamayabiliyor, kullanamayabiliyor. Pratikte de zaten çok uygulanabilir bir şey olmadı” diye konuştu.

‘Yakın temasın yerine asla geçmez’

Erdoğdu yanlış teşhisler konulması riskine de işaret ederek şunları söyledi:

“Yönetmelikte bütün hastaların her tür şikayetlerini uzaktan, teletıpla doktoruna anlatabileceği söyleniyor. Fakat bu fiziksel muayene yakın temasın yerine asla geçmez, yanılmalar yanıltmalar olabilir. Ve yanlış teşhisler konulabilir. Biz buna malpraktis diyoruz. Buna kapı açabilir.

Yönetmelikte yine ilaç başlayabilir diyor hekime. E-reçete ile şifreyi yazıp reçeteyi gönderebilir, e-raporla ilaçları MEDULA’ya rapor şeklinde yükleyebilir, diyor. Pek çok yetki veriyor. Fakat bunun çok doğru olmadığı ortada. Hasta gerçekten bütün şikayetlerini aktarabildi mi, doktor muayene bulguları olarak pozitif bulguları tespit edebildi mi, teşhis doğru mu, ayırıcı tanısını yapabildi mi, bunlar soru işaretleri…  Ve hatta yönetmelik yine uzaktan robotik cerrahiyi bile öneriyor. Çok deneyimli olmayan bir cerrahın buna giriştiğini, kıdemlisine danışmadığını, birlikte yapmadığını düşünürsek riskli.”

'İnternete giren her şey bir yerlerde kalabiliyor'

Yönetmeliğin aceleye getirildiğini ve yol açabileceği sorunların iyi düşülmediğini söyleyen Erdoğdu “Hasta bilgileri, hastanın konuşması, kayıtlar, bunun saklanması ayrı bir sorun. Çünkü internete giren her şey bir yerlerde kalabiliyor” dedi.

Hastanın rızası dışında bilgilerinin sızdırılabileceğine dikkat çeken Erdoğdu “Bu tür etik ihlallere kapı açabilir. Bu da ayrı bir sorun. Bence teletıp, uzaktan sağlık hizmeti, tele-rehabilitasyon bazı durumlarda ve iyi düzenlendiğinde kısıtlı bir şekilde uygulanabilir ama bu haliyle birçok yanlışı beraberinde getirecektir” diye konuştu.

Haber

Sağlık emekçileri iş bıraktı: 'Hakkımız olanı istiyoruz!'