Her gün işçi cinayetlerinin görüldüğü Türkiye bir başka maden faciasıyla yeniden sarsıldı. Zonguldak'ta Türkiye Taşkömürü Kurumu Armutçuk Müessesi'nde son bilgilere göre ocağın eksi 450 kotunda meydana gelen göçükte 1 madencinin yaşamını yitirmesinin, 6 madencinin de yaralı olarak kurtarılmasının ardından kurumun 'bozuk sicili' ve göz göre göre gelen facialar da yeniden gündeme geldi.

TTK’nin 14 Ekim 2022 tarihli Bartın Amasra Maden Faciası’nın ardından hazırladığı yıllık faaliyet raporunda 2014-2022 dönemini kapsayan veriler, maden kazaları sonucu yaşanan ölümlerde dünyada ilk sırada yer alan Türkiye’de madencilerin canının hiçe sayıldığını ortaya koymuştu.

TTK’ye bağlı maden sahalarında yaşanan kazalar, toplam 22 bin 468 madencinin yaralanmasıyla sonuçlandı. 2022 yılı, 3 bin 68 madencinin yaralanması itibarıyla en çok yaralanmalı kazanın yaşandığı yıl olarak öne çıktı.

TTK bünyesinde yaşanan maden kazalarında 2018 yılı hariç 2014-2022 döneminde her yıl en az bir madenci yaşamını yitirirken 2014 itibarıyla yaşanan 65 madenci ölümünün 43’ü 14 Ekim 2022 tarihinde Amasra Bartın’da yaşanan faciada yaşamını yitiren madencilerden oluştu.

Türkiye’de son yıllarda meydana gelen maden faciaları, önlemlerin yetersizliği ve şirketlerin kâr hırsıyla işçilerin ölüme sürüklendiğinin göstergesi oldu.

2023 Zonguldak, Karadon: Sayıştay uyarıları nafile

Zonguldak’ta, Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Karadon Müessesesi’ne bağlı maden ocağında 8 Ağustos'ta göçük meydana geldi. Göçük altında sıkışan maden işçisi Erdal Karaçam (38) yaşamını yitirdi.

Söz konusu olayla birlikte TTK bünyesinde ihmallere dayalı işçi cinayetleri yeniden gündeme geldi. Sayıştay’ın Karadon’daki meydana gelebilecek olumsuzluklarla ilgili geçen yıllarda uyarılarda bulunduğu ortaya çıktı.

Sayıştay’ın 2019 raporunda Karadon’daki maden ocağında giderilmeyen birçok yapısal sorun nedeniyle çalışma koşullarının giderek zorlaştığı belirtildi. Bunun yanında bu maden ocağında da tıpkı Amasra’daki gibi nitelikli işçi yetersizliği nedeniyle iş güvenliği sorununun ciddi düzeyde olduğu tespitlerine yer verildi.

2023 Manisa, Soma: 4 ayda 3 madenci hayatını kaybetti

Türkiye Kömür İşletmeleri’ne bağlı Ege Linyitleri İşletmesi bünyesinde verilen saha karşılığında işletme hakkını elinde bulunduran Demirexport Madencilik'in yeraltı bölümünde 31 Ağustos'ta çalışma yapılan alana elektrik akımı verildi. 26 yaşındaki maden işçisi Ömer Sayım akıma kapılarak hayatını kaybetti.

Aynı işletmede 8 Haziran tarihinde galeri açma sırasında "ayna" diye tabir edilen duvar göçmüş göçme sonucu Balıkesir Savaştepe nüfusuna kayıtlı Mehmet Ali Daday isimli maden işçisi hayatını kaybetmişti.

Ege Linyitleri İşletmesi'ne bağlı bir diğer işletme Mates Madencilik'e ait tesiste 9 Mayıs'ta meydana gelen heyelan sonucunda 1 işçi yaşamını yitirirken, 5 işçi yaralanmıştı.

Her yıl işçilere ödemesi gereken kömür hakkını vermeyen, işçiler adına bankalarla promosyon görüşmesi yapmasına karşın işçilere promosyon ödemesi yapmayan, işçilere yönelik mobbing uygulayan ve geçersiz nedenlerle işçileri işten çıkartan şirket, iş güvenliğine yönelik açıklarıyla da gündeme gelmişti.

2022 Bartın, Amasra: Erdoğan’ın işçilere biçtiği kader planı

Bartın Amasra'da maden ocağında 14 Ekim 2022'de patlama meydana geldi. Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Amasra Müessesesi'ne ait maden ocağında 43 işçi hayatını kaybetti, 9 işçi yaralandı.

Patlamanın olduğu maden ocağına gelen AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "Biz kader planına inanmış insanlarız. Bunlar her zaman olacaktır, bunu da bilmemiz lazım" dedi.

Maden faciası nedeniyle TBMM Genel Kurulu’na bilgi veren Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, maden ocağında denetim anlamında bir ihmal olmadığını savundu.

Maden ocağını 20 Eylül’de ziyaret ettiği ortaya çıkan Bakan Dönmez, kömür ocaklarının Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yılda en az 4 kez denetlendiğini belirterek “Bu kapsamda TTK Amasra Müessesesi’nin de bu yıl yapılan dördüncü, yani son yapılan denetimi 21-27 Ağustos tarihleri arasında yer altı uzmanları tarafından yerinde gerçekleştirildi. Bu denetimlerde teknik ve idari düzenlemelere aykırı bir husus tespit edilmemiştir” dedi.

Sayıştay Başkanlığı Enerji Grup Başkanı İbrahim Özkarcı'nın da patlamadan 9 gün önce ocakta ‘inceleme’ yaptığı öğrenildi.
Faciadan 1,5 yıl önceki TTK Amasra Müessese Müdürlüğü Şube Müdür Vekili Eyüp Demez imzalı ve 3 Temmuz 2022 tarihli resmi yazıya göre 'havalandırmanın yetersiz' olduğunun tespit edildiği ortaya çıktı.

Öte yandan Sayıştay’ın, üç yıl önce TTK 2019 Yılı Denetim Raporu'nda söz konusu üretim derinliğinin eksi 300 metreye ulaştığını, maden ocağında çalışılan damarlarda gaz içeriklerinin yüksek olduğunu tespit ettiği; bu nedenle ani gaz degajı ve grizu patlama riskine karşı uyarıda bulunduğu ortaya çıktı.

Ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı denetçilerinin faciadan 33 gün önce 5-11 Eylül 2022 tarihlerinde yaptığı denetimde, madende 19 ayrı mevzuata aykırılık tespit ettiği ortaya çıkmıştı.

Facianın ardından hakkında soruşturma izni istenen dönemin TTK Genel Müdürü Kazım Eroğlu'nun ise maden patlamalarıyla ilgili sicili kabarık. Eroğlu, TTK Genel Müdürü olmadan önce, Zonguldak'taki Kozlu Müessesesi Müdürü olarak görev yapıyordu. 7 Ocak 2013'te Kozlu'daki maden ocağında yaşanan patlamada 8 madencinin hayatını kaybetmesiyle ilgili davada yargılanan Eroğlu, "taksirle ölüme neden olma" suçundan 3 yıl 4 ay hapis cezasına çarptırılmıştı.

TTK Genel Müdür Yardımcısı Muharrem Kiraz ise facianın ardından TBMM’de kurulan araştırma komisyonunda bilirkişi raporunu yalanlayıp “2 tane aspiratör var, her ikisi de sağlıklı şekilde çalışıyor. Kanıt ayarı yapılarak devri artırılıp azaltılabilir. Birinde sorun olduğunda diğeri çalışıyor” diyerek havalandırmada sorun olduğunu kabul etmemişti. Facia ile ilgili soruşturma devam ederken Kiraz’a kazadan 112 gün sonra ödül gibi atama geldi. Kiraz, AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla TTK yönetim kurulu üyeliğine atandı.

2021 Giresun: Siyanürle gelen felaket

Nesko Maden'in Şebinkarahisar Maden İşletmesi'ndeki atık havuzunun patlaması sonucu çevre felaketi meydana geldi. Can kaybı yaşanmadı.

Maden ocaklarında kullanılan siyanür atıklarının depolandığı flotasyon tesislerindeki havuzların patlamasıyla birlikte tesisin çevresinde bulunan dereye karışan atıklar, derenin devamında bulunan Kılıçkaya Barajı‘na ulaştı. Yedikardeş Köyü‘ne ait bahçeler kullanılamaz hale geldi.

Patlamanın ardından, Şebinkarahisar Yedikardeş Köyü Derneği konuyla ilgili maden işletmelerinin bölgeye verdiği zarar için “Tüm flora, fauna zarar görmüş ve topraklarımız, bitki örtümüz ve sularımız zehirlenmiştir” açıklamasını yaptı.

2021 İzmir Kınık: 45 işçi yaralandı

İzmir'in Kınık ilçesinde, Polyak Eynez Enerji Üretim Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ait 18 Aralık 2021 tarihinde kömür ocağında meydana gelen kazada 45 işçi yaralandı.

Şirketten yapılan açıklamada ‘ayak arkasındaki boşluğun ani oturması ve basıncın etkisiyle oluşan güçlü hava ve toz akımı neticesinde’ meydana gelen olayın patlama veya göçükle ‘ilgili olmadığı’ öne sürüldü.

2020 Zonguldak Karadon: Hep bilindiği gibi!

TTK Karadon Müessese Müdürlüğü’ne bağlı maden ocağında nakliyat servisinde çalışan işçilerden Soner Dağlıoğlu, 29 Aralık’ta iş başındayken iki vagon arasına sıkışarak ağır yaralandı.

Haber verilmesiyle maden ocağına ulaşan sağlık ekipleri yer altına inerek Dağlıoğlu’na ilk müdahaleyi yaptı. Dağlıoğlu yapılan müdahalelere rağmen kurtarılamayarak yaşamını yitirdi.

2019 Amasya: 3 işçi toprak altında kaldı

27 Ocak'ta Amasya'daki Yeniçeltek Maden İşletmesi'nde bir kaza sonucu göçük meydana geldi, ardından başlatılan çalışmada 3 işçi toprak altından sağ olarak çıkarıldı.

Linyit işletmesinde meydana gelen göçükten hafif sıyrıklarla kurtulan işçilerden Adem İbik, göçük oluşurken fark ettiğini ve koşarak toprak yığını altında kalmaktan kurtulduğunu belirterek göçüğün ‘eksik malzemeden’ kaynaklandığına dikkat çekti.

2019 Manisa, Soma: Madenciye sahada da düşen ölüm

13 Ocak'ta Soma’nın Eynez Mevkisi’nde faaliyet gösteren İmbat Madencilik şirketine ait kömür ocağında kamalama çalışması yapan 2 işçinin üzerine kaya parçası düşmesi sonucu yaralanan işçilerden Emin Karaçam kaldırıldığı hastanede yaşamını yitirdi. Sağ bacağı kırılan diğer işçi Ramazan Cun ise tedaviye alındı.

2018 Zonguldak Kilimli: Özel maden ruhsatsız çıktı

Zonguldak'ın Kilimli ilçesinde İsmail Aygün'e ait özel madende 21 Kasım sabah saatlerinde metan gazı sıkışması sonucu meydana gelen patlama sırasında içeride bulunan beş işçiden ikisi yaralı kurtarıldı. Diğer üç işçinin kurtarılması için çalışmalar başlatıldı ancak işçiler sağ kurtarılamadı. Kurtarma ekipleri işçilerin cansız bedenlerine ulaştı. Patlamada kurtarılan iki işçi ise tedavi altına alındı.

Özel madenin ruhsatsız olduğu ortaya çıkarken Zonguldak Valisi Erdoğan Bektaş patlamaya ilişkin yaptığı açıklamada, maden ‘kazalarının’ olmaya devam ettiğini ifade etti ve faciayı “Mahsur kalan işçilerin hayatlarından çok umudumuz yok" diye geçiştirdi.

Yaşamını yitiren Uğur Göktaş'ın babası Osman Göktaş'ın da 2009 yılında aynı kaçak ocakta hayatını kaybettiği öğrenildi.

Haber

Zonguldak'ta TTK maden ocağında göçük: 1 işçi yaşamını yitirdi, 6 yaralı var