ABD'de Donald Trump yönetimi, tüm federal kredileri ve hibeleri durdurma yönünde beklenenin de ötesinde bir karar aldı.

Trump'ın kurduğu Yönetim ve Bütçe Ofisi'nin (OMB) geçici başkanı Matthew Vaeth, önceki gün yayınladığı iki sayfalık bir dahili yazıda, tüm federal kurumlara,  Sosyal Güvenlik ve Medicare ödemeleri ve doğrudan bireylere giden yardımlar hariç olmak üzere "tüm mali yardımların yükümlülükleri veya dağıtımıyla ilgili tüm faaliyetleri geçici olarak durdurmaları" talimatını verdi.

Yazıda, kurumlara 10 Şubat'a kadar "dış yardım, hükümet dışı kuruluşlar, çoğulcu hareketler, LGBT ideolojisi ve yeni yeşil anlaşma için mali yardım" içermediğinden emin olmak için tüm hibeleri ve kredileri incelemeleri yönünde talimat veriliyor. Bu programlar incelenene kadar, dün saat 17:00'de başlamak üzere durduruldular.

Medicaid işlemleri de durdu

Diğer yandan, Demokrat milletvekilleri, OMB'nin kararın etkilemeyeceğini belirtmesine karşın düşük gelirli kişilere sağlık sigortası sağlayan sistem olan Medicaid işlemlerinin dün itibarıyla tüm eyaletlerde kapalı olduğunu bildirdi.

ABD'de federal krediler ve hibelerin ağı çok geniş bir alanı kapsıyor. Bu krediler, ülkedeki okul öncesi programlarını, gıda sistemlerini, enerji yardımını, afet yardımını, altyapıyı etkileyecek boyutta. Yazının hemen ardından, varlığı federal fonlara dayanan kuruluşlar bundan sonra ne yapacaklarından emin olmadıklarını söylediler.

Dış yardımları da durdurmuştu

Bununla birlikte Trump, daha önce imzaladığı ayrı bir kararnameyle, ABD'nin dış yardımlarını durdurmuştu.

ABD Başkanı geçtiğimiz hafta  tüm federal hükümet kurumlarına dış yardımlara 90 günlük bir ara verme ve mevcut programları gözden geçirme talimatı veren bir yürütme emri imzalamıştı.

Günler sonra, ABD Dışişleri Bakanlığı bir duyuru yayımlayarak, ülkenin başlıca Ortadoğu müttefikleri İsrail ve Mısır hariç olmak üzere dış yardım programlarına yönelik neredeyse tüm yeni fonları askıya aldığını açıklamıştı.

Bu kapsamda, Washington yönetimi, ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı (USAID) tarafından desteklenen ülkelerde HIV, sıtma ve tüberküloz ilaçları ile yeni doğan bebekler için tıbbi malzemelerin dağıtımını durdurmak için harekete geçmişti.

OMB, hibe dondurma kararının bu kategorilerin yanı sıra "dış yardım" ve "sivil toplum kuruluşları" için ayrılan parayı da içerdiğini söyledi.

Trump'ın hamlesi mahkeme kararıyla geçici olarak durduruldu

Trump'ın böylesine geniş kapsamlı bir eylemde bulunup bulunamayacağı konusunda kâr amacı gütmeyen kuruluşları, halk sağlığı profesyonellerini ve küçük işletmeleri temsil eden dört grup tarafından hızla bir dava açıldı. Davayı açan gruplar, Trump'ın emrinin "yüz binlerce hibe alıcısı üzerinde yıkıcı bir etkiye sahip olacağını" savundular.

Şikayetçi olan gruplardan biri olan Ulusal Kâr Amacı Gütmeyen Kuruluşlar Konseyi'nin başkanı ve CEO'su Diane Yentel, yaptığı açıklamada, "Çocukluk çağı kanserinin tedavisine yönelik araştırmaların durdurulmasından gıda yardımının, aile içi şiddetten güvenliğin ve intihar yardım hatlarının kapatılmasına kadar, fonlamada kısa bir duraklamanın bile etkisi yıkıcı olabilir ve hayatlara mal olabilir" dedi. 

Bunun üzerine bir ABD yargıcı, Trump'ın çok çeşitli federal programlar için fonları dondurma emrini geçici olarak engelledi. ABD Bölge Yargıcı Loren AliKhan, Trump'ın emrini 3 Şubat'taki duruşmaya kadar durdurmaya karar verdi.

Muhafazakarların '2025' manifestosunun da ötesine geçti

Trump'ın dış yardımı azaltma ve kürtaj ve cinsiyet eşitliğinin önünü açacak eylemleri engelleme girişimleri, ülkedeki muhafazakarların ilan ettiği Proje 2025 hedefleriyle uyumlu gözüküyor.

Diğer yandan, bu son alınan kararların, muhafazakarların projesinin öngördüğünün de ötesinde olduğu değerlendiriliyor.

Sağcı düşünce kuruluşu Heritage Foundation'ın başını çektiği proje boyunca, muhafazakarlar, çevre yönetimi ve LGBT eşitliği gibi gündemlerin önünü açtığını düşündükleri hibelerin durdurulmasını, gözden geçirilmesini, kısıtlanmasını ve ortadan kaldırılmasını öneriyordu.

Proje, "federal programların/hibelerin LGBT ideolojisini nasıl yaydığına dair bir muhasebe" içeren bir yürütme emri talep ediyordu. 

Örneğin, proje, Çevre Koruma Ajansı (EPA) hibelerinin "siyasi bağlantılardan uzak somut çevresel iyileştirmelere" odaklanan kuruluşlara gitmesini sağlamak için gözden geçirilmesini talep ediyor. Proje, EPA içindeki belirli bir dolar tutarının üzerindeki tüm hibelerin "duraklatılıp gözden geçirilmesini" ve hibe ofisinin başına siyasi bir atama yapılmasını istiyordu.

Projenin iddiasına göre, "EPA'ya dönük hibe fonları çevre ve halk sağlığında neredeyse hiç anlamlı iyileştirme üretmiyor ve bunun yerine her zaman radikal çevresel araştırmalar üreten seçkin, özel akademik kurumlarda şüpheli derecede alakalı projeleri finanse ediyor." 

Proje ayrıca Adalet Bakanlığı programlarının düzgün bir şekilde yönetilip yönetilmediğini ve idareyle uyumlu olup olmadığını görmek için "tüm federal hibe dağıtımlarının derhal ve kapsamlı bir şekilde incelenmesini" istemiş ve "temel uygunluğu ve federal hibe dolarları için uygunluğu sağlamak" için bakanlığın hibe sürecinin "yeniden gözden geçirilmesini" talep etmişti.

Bunlara ek olarak, proje, evlat edinme ajansları için hibelerin, inanç temelli kuruluşların LGBT çiftlere karşı ayrımcılık yapabilmelerini sağlamak için revize edilmesi gerektiğini öne sürüyor. Projenin iddiasına göre, "bir çocuğun evli bir anne ve babası olması gerektiği yönündeki dini inançlar nedeniyle her aile evlatlık edinemez."

Proje, acil durum yönetimi hibelerinin de önemli ölçüde kesilmesi gerektiğini, eyaletlerin afet yardımında daha büyük bir rol üstlenmesi ve göçmenlik yaptırım eylemlerine uymayan yerel yargı bölgelerinden hibelerin geri çekilmesi gerektiğini iddia ediyordu. Trump, son günlerde, bu söyleme paralel olarak, Federal Acil Durum Yönetim Ajansı'nın (FEMA) kapatılmasını önermişti.

Hibeye tabi kuruluşlar endişeli

Federal hibelerle desteklenen yaşlılara yiyecek sağlayan Meals on Wheels, HuffPost'a yaptığı açıklamada, OMB'nin notun yemek dağıtanlar için "kaosa" yol açtığını ve "bunun ne yazık ki yaşlıların bir sonraki yemeklerinin nereden geleceğini bilmedikleri için paniğe kapılmaları anlamına geldiğini" vurguladı.

Minnesota senatörü Tina Smith de, düşük gelirli kişilere yönelik bir enerji yardım programının kış ortasında kapatılıp kapatılmayacağını sorguladı ve "birçok Minnesotalı için ölüm kalım meselesi" dedi.

Düşük gelirli çocuklar için bir okul öncesi programı olan Head Start'ın da Trump'ın son kararından sonra fon alıp almayacağı belirsiz. Project 2025, Head Start hibelerinin durdurulmasından da öte Head Start'ın tamamen kaldırılmasını öneriyor ve okul öncesi programlarının "çocuklar için çok az veya hiç uzun vadeli akademik değeri olmadığını" ve skandal ve suistimallerle dolu olduğunu iddia ediyor.

Federal çalışanlara 'Ayrılırsanız 7 aylık kıdem tazminatı veriririz' teklifi

Trump, seçim kampanyasında da sürekli dile getirdiği kamuda toplu işten çıkarma vaadine ilişkin de kapsamlı bir adım attı.

Trump, hükümeti elden geçirmek için şimdiye kadar en kapsamlı hamlesini yaparak, federal çalışanların çoğuna önümüzdeki haftaya kadar sekiz aylık kıdem tazminatı karşılığında hükümet işlerinden ayrılma seçeneği sundu.

Trump'ın bu teklifi, dün Personel Yönetimi Ofisi (OPM) tarafından yayınlanan bir açıklamada duyuruldu. 

OPM açıklamasında, Trump yönetiminin tüm federal çalışanları "geliştirilmiş uygunluk ve davranış standartlarına" tabi tutmaya başlayacağı ve gelecekteki küçülmeler konusunda uyarı yapıldı.

Milyonlarca kamu çalışanına gönderilen e-postada, görevlerinden gönüllü olarak ayrılanların yaklaşık sekiz aylık maaş alacağı, ancak ayrılık beyanını 6 Şubat'a kadar yapmaları gerektiği belirtildi.

Üst düzey bir yönetim yetkilisi NBC News'e yaptığı açıklamada, Beyaz Saray'ın federal personelin yüzde 5 ila yüzde 10'unun istifa etmesini beklediğini belirterek, bunun da yaklaşık 100 milyar dolarlık tasarrufa yol açacağını kaydetti.

Kamu emekçileri sendikasından tepki

Buna karşılık, Amerikan Hükümet Çalışanları Federasyonu sendikasının başkanı Everett Kelley, Trump'ın teklifinin, yeni yönetime sadık görülmeyen çalışanlara işlerini bırakmaları yönünde bir baskı olarak görülmesi gerektiğini vurgulayarak karara tepki gösterdi.

Kelley yayınladığı bir açıklamada, "Federal hükümeti kariyerini buraya adamış çalışanlarından temizlemek, işleyen bir federal hükümete bağımlı Amerikalılar için kaos yaratacak büyük, beklenmeyen sonuçlara yol açacaktır. İşçi karşıtı yürütme emirleri ve politikalar yürüten Trump yönetiminin amacının federal hükümeti, çalışanların isteseler bile kalamayacakları toksik bir ortama dönüştürmek olduğu açık" ifadelerini kullandı.

LGBT gençlere cinsiyet değişimi yasağı

Trump'ın imzaladığı bir başka kararname de LGBT'leri hedef alıyor.

Trump, LGBT gençler için cinsiyet değişimi finansmanını durdurmak için bir kararname imzaladı.

Dün imzaladığı kararnamede Trump, federal hükümetin 19 yaşın altındakiler için cinsiyet değişimlerini artık "finanse etmeyeceğini, sponsor olmayacağını, teşvik etmeyeceğini, yardım etmeyeceğini veya desteklemeyeceğini" belirtti.

Kararnameye göre, "Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı, Medicare, Medicaid ve Uygun Fiyatlı Bakım Yasası kapsamındaki cinsiyet değişimi operasyonları durdurmak için tüm uygun eylemler yapmalı ve 90 gün içinde cinsiyet disforisi ve "diğer kimlik temelli karışıklık" yaşayan gençlerin sağlığını desteklemek için en iyi uygulamaların bir incelemesini yayınlamalı".

ABD, Paris İklim Anlaşması'ndan resmen çekildi

Trump, başka bir kararla bir seçim vaadini daha gerçekleştirdi.

Birleşmiş Milletler (BM), ABD'nin Paris İklim Anlaşması’ndan çekilme kararını resmi olarak bildirdiğini duyurdu. 

ABD hükümeti, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’e gönderdiği mektup ile Paris İklim Anlaşması'ndan çekilme kararını resmi olarak bildirdi. Karar, 2017 yılında dönemin ABD Başkanı Donald Trump tarafından duyurulmuş ancak süreç uzun bir bekleme aşamasına girmişti. Şimdi ise bu çekilme işlemi tamamlanmış oldu.

Herkes İskandinav liderlerin 'mütevazı' yemeğini konuşurken: Masada ne ele alındı?