İskandinavya ülkeleri liderlerinin pazar günü akşam yemeğinde bir araya gelmesi dünya basınında çok konuşuldu. 

Masada Danimarka Başbakanı Mette Fredriksen, Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre, İsveç Başbakanı Ulf Kristersson ve Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb vardı.

Türk basın kuruluşlarının neredeyse tamamı, liderlerin kurduğu sofranın "ne kadar mütevazı" olduğundan bahsetti. Ancak sofrada konuşulanların içeriği basının ilgisini çekmemiş gözüküyor.

Fotoğrafı görünce ilk akla gelen şüphesiz ABD'nin yeni başkanı Donald Trump'ın Grönland'ı satın alma arzusunu bölge liderlerinin değerlendirmesi ihtimaliydi. Ancak Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre'un açıklamalarına bakılırsa, yemek sırasında Grönland gündemi dışında her şey konuşulmuş.

Støre, X'te yaptığı paylaşımda, diğer üç liderle birlikte, akşam yemeğinde Baltık Denizi'ndeki kablo kopması, İskandinav savunma iş birliğinin güçlendirilmesi ve Ukrayna'ya destek dahil olmak üzere bölgesel güvenliği görüştüklerini aktardı.

Støre, paylaşımında şöyle devam etti: "Norveç, İsveç, Danimarka ve Finlandiya komşu ve yakın müttefiklerdır. Bu, hepimiz için bir güçtür."

İskandinav basını güvenlik endişelerini dile getiriyor

İskandinav basınındaysa Trump'ın Grönland tehditlerine dair hâlâ bir endişe hakim.

Danimarkalı TV 2 kanalının siyasi editörü Hans Redder, dört liderin Trump, Grönland ve tüm yeni dünya düzeni hakkında da ayrıca konuşmasını umduğunu dile getirdi ve dört ülkenin bu konuda birlikte hareket etmesinin önemli olduğunu vurguladı.

Norveçli Dagbladet gazetesinde de, liderlerin akşam yemeği buluşmasının ardından bir değerlendirme yazısı kaleme alındı.

Trump'ın, yemekten saatler önce Grönland'ı ABD toprağı yapmak istediğini yinelediği hatırlatılan yazıda, Trump'ın bu davasının yalnızca güvenlik politikasıyla ilgili olmadığına işaret ediliyor.

Gazetenin aktardığına göre, Norveçli bir güvenlik uzmanı olan Svein Melby, konuyla ilgili şunları söylüyor:

"Bunlar Trump'ın ABD'yi toprak olarak genişletme konusundaki görkemli emperyalist hayalleri. Prensipte, Putin'in Ukrayna'ya karşı davranış biçiminden tamamen farklı değil, diğer devletlere ve uluslararası kurallara karşı aynı saygısızlıkla hareket ediyor."

'ABD'ye olan güvenlik bağımlılığının bir bedeli olacaktır'

Melby'ye göre, ittifaklar ve akşam yemekleri olsun ya da olmasın, İskandinav liderlerinin sunabileceği çok az şey var.

Melby, devamında şu soruyu soruyor: "Dünyanın en güçlü askeri gücüne sahip bir başkan var, uluslararası kuralları görmezden gelme geçmişi var ve bunu önceliği haline getiriyor. Danimarka, AB, İskandinav ülkeleri veya uluslararası sistem ne yapabilir?"

Avrupa'nın Trump tarafından geride bırakıldığı için büyük ölçüde kendisine teşekkür etmesi gerektiğini sözlerine ekleyen Melby, özellikle İskandinav ülkelerinin onlarca yıldır güvenlik için kendilerini tamamen Amerika Birleşik Devletleri'ne bağımlı hale getirdiklerini vurguluyor: "Elbette Trump bunu biliyor. Elinde büyük siyasi kozlar var ve bunları kullanmaya istekli."

Norveçli güvenlik uzmanı, ayrıca "ABD'ye daha az bağımlı olsaydık daha güçlü olurduk" görüşünü paylaşıyor: "Ancak bir Amerikan yönetimi, ittifaklar ve kurum oluşturma yoluyla dış politika yürütme geleneğini 80 yıldır bozduğunda, kendimizi koyduğumuz bağımlılığın bir bedelini ödememiz gerekiyor."

'NATO çatlayacak'

Melby, Trump'ın Danimarka'nın iradesine karşı gelip Grönland sorununu zorla kabul ettirmesi durumunda sonuçların ne olacağını kesin olarak söylemek için henüz çok erken olduğunu söylese de, bunun NATO'ya zarar verme potansiyeli olduğuna da ikna olmuş durumda: "Bence NATO, bildiğimiz ittifak olarak, çatlayacak. Trump bunu çok ciddiye almıyor çünkü kolektif güvenliği pek umursamıyor."

Melby, ülkenin güvenliğine dair endişelerini de şu soruyla dile getiriyor:

"Kendi hükümetimiz, durumun gerçekte ne kadar ciddi olduğunu insanlara anlatmak için çok az şey yapıyor gibi görünüyor. Son derece zorlu ve tehlikeli bir zamanda yaşıyoruz. Ülkelerimiz stratejik olarak Rusya'ya oldukça yakın bir konumda ve tamamen Amerikan garantilerine bağımlı, ancak müttefiklerini umursamayan büyük bir güce güvenebilir misiniz?"