ABD Başkanı Donald Trump, Afganistan savaşında NATO ülkelerinin rolünün azlığına dair açıklamalarda bulundu. 

Trump, ABD yayın kuruluşu Fox News’e verdiği röportajda, NATO müttefiklerinin Afganistan’da “ön cepheden biraz uzakta” kaldığını belirtti.

Trump, Perşembe günü yaptığı açıklamada ABD’nin NATO’ya “hiç ihtiyaç duymadığını” savunarak, askeri ittifakın talep edilmesi halinde Washington’ın müttefiklerine destek verip vermeyeceğinin belirsiz olduğunu söyledi.

“Onlara hiç ihtiyacımız olmadı, onlardan hiçbir şey istemedik” diyen Trump, NATO’nun değerini bir kez daha sorguladı.

Trump’ın bu çıkışı, ABD’nin Danimarka’ya bağlı yarı özerk Grönland üzerindeki baskısı ve Avrupa ülkelerine yönelik gümrük vergisi tehditlerinin tartışıldığı bir dönemde geldi. Açıklamalar, transatlantik ilişkilerde yeni bir gerilim başlığı olarak değerlendirildi.

Starmer: Hakaret edici ve dehşet verici

Trump’ın sözlerine ilk güçlü tepki İngiltere’den geldi. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Trump’ın açıklamalarını “hakaret edici ve açıkçası dehşet verici” olarak niteledi.

Starmer, Afganistan işgalinde ölen 457 İngiliz askerini hatırlatarak, “Eğer bu şekilde yanlış konuşmuş olsaydım, kesinlikle özür dilerdim” dedi ve Trump’ın özür dilemesi gerektiğini söyledi.

İngiltere, 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından ABD öncülüğünde başlatılan Afganistan işgaline katılmış, yaklaşık 150 bin İngiliz askeri savaş boyunca bölgede görev yapmıştı.

Avrupa’dan ve NATO cephesinden tepkiler

Trump’ın sözleri Avrupa genelinde de tepkiyle karşılandı. Hollanda Dışişleri Bakanı David van Weel, açıklamaları “gerçek dışı ve saygısız” olarak nitelendirdi. Polonya Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz ise ülkesinin “güvenilir ve kendini kanıtlamış bir müttefik” olduğunu söyledi.

Afganistan savaşı, NATO’nun kolektif savunma mekanizması olan 5. Maddenin tarihte ilk kez devreye sokulmasıyla başlamıştı. ABD’nin yanı sıra Kanada, Fransa, Almanya, İtalya ve birçok NATO üyesi ülke de asker göndermişti.

Prens Harry'den de tepki

Tepkiler yalnızca siyasetle sınırlı kalmadı. Afganistan’da iki görev turu yapan İngiltere Prensi Prens Harry, İngiliz askerlerinin fedakârlıklarının "küçümsenmemesi" gerektiğini söyledi.

İngiltere’de bazı siyasetçiler ise Trump’ın Vietnam Savaşı sırasında askerlikten kaçınmış olmasını gündeme getirdi. Liberal Demokrat Parti lideri Ed Davey, Trump’ın askerlikten beş kez muaf tutulduğunu hatırlatarak, “Onların fedakârlıklarını sorgulamaya nasıl cüret eder?” dedi.