ABD'li milyarder ve Tesla patronu Elon Musk, ABD'de Donald Trump yönetimi tarafından kurulan Hükümet Verimliliği Departmanı’nın (DOGE) başındaki "özel hükümet" görevinden Mayıs ayında ayrıldı.

Ayrılığın ardından Trump ve Musk'ın uzun süredir devam eden işbirliği, çatışmaya dönüştü. İkili arasındaki vergi tasarısı üzerinden başlayan gerilim karşılıklı açıklamalar ve suçlamalarla devam etti. Bir süredir sessizleşmiş olan çatışma yeniden alevlendi.

Musk "Bir Büyük Güzel Yasa Tasarısı" olarak adlandırılan düzenlemenin yasalaşması halinde "Amerikan Partisi" isimli yeni bir siyasi parti kuracağını duyurdu. Trump da "Devlet teşvikleri olmasaydı Elon muhtemelen dükkanı kapatıp Güney Afrika'daki evine geri dönerdi" dedi.

Musk'tan yeni parti çıkışı: 'Tasarı yasalaşırsa kurulacak' iddiası

Trump'la yaşadığı gerilimin ardından "Amerikan Partisi" isimli yeni bir siyasi parti kurma fikrini kamuoyuyla paylaşan Musk, yeni parti kurma fikrine dair sosyal medya üzerinden anket düzenlemiş ve anketin sonucuna atıfta bulunarak, "İnsanlar konuştu. ABD'de ortadaki yüzde 80'i temsil edecek yeni bir siyasi partiye ihtiyaç var. Bu kaderdir" demişti.

Musk, sahibi olduğu X sosyal medya platformu üzerinden yaptığı paylaşımla ABD'de yeni bir parti kurulmasına ilişkin fikrini yeniden kamuoyuna sundu.

Trump'ın "Bir Büyük Güzel Yasa Tasarısı" olarak adlandırdığı vergi indirimi düzenlemesini yüksek maliyeti nedeniyle eleştiren Musk, söz konusu tasarının federal harcamaları "akıl almaz" seviyede artıracağını savundu.

Musk, ülkede yalnızca "tek bir partinin sözünün geçtiğini" belirterek, "Halkı gerçekten önemseyen yeni bir siyasi parti kurmanın zamanı geldi" ifadesini kullandı.

Söz konusu tasarının yasalaşması halinde "Amerikan Partisi" adlı yeni bir siyasi partinin hemen sonraki gün kurulacağını söyleyen Musk, şöyle devam etti:

"ABD halkının gerçekten temsil edilebilmesi için ülkemizin Demokrat-Cumhuriyetçi tek parti düzenine karşı bir alternatife ihtiyacı var."

'Devlet teşvikleri olmasaydı Güney Afrika'daki evine dönerdi'

Trump ise Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, kısa süre önce anlaşmazlık yaşadığı Musk'a ilişkin yeni açıklamalarda bulundu.

12 Haziran'da Kaliforniya'nın 2035 yılına kadar benzinli araçları kademeli olarak kaldırma yönündeki düzenlemesini bloke eden karara imza atan Trump, Musk'ın sahibi olduğu Tesla'yı hedef aldı.

Musk'ın, elektrikli araçlara ilişkin görüşlerini göreve gelmeden önce bildiğini ancak yine de onu desteklediğini belirten Trump, "Elektrikli araçlarda bir sorun yok ancak kimse almak için zorlanmamalı" ifadesini kullandı.

Devlet teşviki konusunda da Musk'a yüklenen Trump, paylaşımında "Devlet teşvikleri olmasaydı Elon muhtemelen dükkanı kapatıp Güney Afrika'daki evine geri dönerdi" ifadesine yer verdi.

Musk'ın sahip olduğu şirketlerin elektrikli araç üretiminin yanı sıra roket ve uydu fırlatma faaliyetlerinin son bulması halinde ülkenin bir "servet" kazanacağını iddia eden Trump, "Belki de DOGE'nin (Hükümet Verimlilik Departmanı) buna bir göz atması gerekiyordur" açıklamasında bulundu.

'Güney Afrika'daki ev' vurgusu: Doğumla vatandaşlığı sınırlayan kararının önündeki engel kaldırıldı

Musk'a yönelik "Güney Afrika'daki ev" vurgusu dikkat çekerken, Trump'ın göreve geldikten sonraki ilk icraatlarından biri de "doğumla vatandaşlık hakkı"nı kaldıran kararnameyi imzalamak olmuştu.

ABD Başkanı Trump, yemin töreninin yapıldığı 20 Ocak'ta, ülkede doğan çocukların otomatik vatandaşlık almasını sağlayan düzenlemeyi kaldıran başkanlık kararnamesini imzalamıştı. Trump yönetimi, doğumla vatandaşlık hakkı elde edilmesini engelleyen kararnamenin kısmen yürürlüğe girmesine izin verilmesi için Yüksek Mahkeme'ye başvurdu.

Birkaç gün önce ABD Yüksek Mahkemesi, "doğumla vatandaşlık" hakkını sınırlamayı amaçlayan yürütme emrini durduran ihtiyati tedbir kararlarını daraltarak, Trump yönetiminin bu yöndeki uygulamasının önündeki engeli kaldırdı.

Ne olmuştu?

Musk, Mayıs ayına kadar ikinci Trump yönetiminde özel bir hükümet çalışanı olarak görev yaptı ve Ocak ayında başkanın göreve başlamasından bu yana yeni oluşturulan Hükümet Verimliliği Bakanlığı'na (DOGE) liderlik etti. Bu danışmanlık rolünde Musk, federal bürokrasideki "israfı" tespit edip ortadan kaldırmakla görevlendirilmişti.

Ancak, onun ve DOGE'nin federal işgücünü azaltma, sözleşmeleri iptal etme ve hükümet kurumlarını kapatma adımları, hem Musk'ı hem de Trump'ı yaygın eleştiri ve davaların hedefi haline getirdi. Muhalifler, Musk'ı Tüketici Finansal Koruma Bürosu gibi gözetmen gruplarına saldırmak da dahil olmak üzere çıkar çatışmalarına girmekle suçladı.

Federal yasanın, özel hükümet çalışanlarının yılda 130 günden fazla hizmet vermesini genellikle yasaklaması üzerine Musk, Trump yönetimindeki çalkantılı görev süresini geçen hafta Oval Ofis'te uğurlama töreniyle sonlandırdı.

Trump, ayrılığın ardından Kongre'nin gündemindeki vergi kesintisi tasarısına yönelik sert eleştiriler yapan Musk'ın açıklamalarından büyük hayal kırıklığı duyduğunu belirtti. Trump, "Elon ile çok iyi bir ilişkimiz vardı ancak artık bu ilişkinin iyi gidip gitmediğini bilmiyorum. Elon'dan dolayı büyük hayal kırıklığına uğradım, halbuki ona çok yardım ettim. Kendisi benim hakkımda henüz kötü şeyler söylemedi ama eminim ki yakında bu da olacaktır" ifadelerini kullanmıştı.

Trump'ın açıklamalarına karşılık veren Musk ise "Ben olmasaydım Trump seçimi kaybederdi. Demokratlar, Temsilciler Meclisini kontrol ederdi ve Cumhuriyetçiler Senatoda 51-49 çoğunluğa sahip olurdu" yorumunu yapmıştı. Trump'ın daha önceki hazine borç yükü ile ilgili paylaşımlarına da atıf yapan Elon Musk, "Bu adam bugün nerede?" ve "Büyük Çirkin Yasa, bütçe açığını 2,5 trilyon dolar daha artıracak!" paylaşımlarını yapmıştı.

Musk ayrıca, kamuoyunda Epstein dosyaları olarak bilinen ve kız çocuklarına cinsel istismar ve fuhuş ağı oluşturma suçlamalarıyla yargılanırken hapiste ölü bulunan milyarder Jeffrey Epstein davasına ilişkin dosyalarda ABD Başkanı Trump'ın adının da yer aldığını iddia etmişti.

Tasarı neyi öngörüyor, neden tepki görüyor?

Tasarı, 2017'de Trump'ın ilk döneminde oluşturulan vergi kesintilerini uzatacak ve yönetiminin önceliklerine, ABD'nin Meksika sınırına bariyer inşa etmek için 46,5 milyar dolar dahil olmak üzere daha fazla fon aktaracak.

Ancak tasarıya karşı çıkanlar, bu hedeflere ulaşmak için yasanın ulusal borç sınırını 4 trilyon dolar yükselteceğini belirtiyor. Tasarı, ayrıca Medicaid ve Ek Beslenme Yardım Programı (SNAP) gibi sosyal güvenlik ağı programlarına erişimi de sınırlayacak. Bu program, halk arasında gıda kuponu olarak biliniyor.

Kongre'ye araştırma sağlayan tarafsız bir büro olan Kongre Bütçe Ofisi, yasa tasarısının Medicaid sübvansiyonlarında 698 milyar dolarlık ve SNAP için 267 milyar dolarlık fon kesintisiyle sonuçlanacağını tahmin ediyor.

Bu uzlaşmalar, Demokratlar ve bazı Cumhuriyetçilerin seçmenlerinin hayati devlet hizmetlerine erişimini kaybedebileceğinden endişe duyması nedeniyle her iki tarafta da endişeye yol açtı.

Bu arada mali işler konusunda "muhafazakâr" bir çizgiyi savunanlar da, ulusal borcun artırılmasına karşı çıktılar.

Trump'tan Musk'a uyarı: 'Demokratları fonlarsa ciddi bedeller öder'