ABD ile İran arasında müzakere edilen olası anlaşmaya dair belirsizlikler sürüyor. ABD basını büyük oranda uzlaşıya varıldığını duyursa da Hürmüz Boğazı ve nükleer gibi kritik başlıklar üzerinde görüşmelerin devam ettiği biliniyor.

Taraflar temkinli açıklamalarını sürdürürken ABD Başkanı Donald Trump dikkat çeken bir çıkış yaptı.

Trump, İran ile varılması beklenen anlaşmayla eşzamanlı olarak 6 ülkenin de emperyalizmin Ortadoğu'yu sermaye çıkarları doğrultusunda yeniden dizayn etmesini ve Filistin direnişini ortadan kaldırmayı hedefleyen İbrahim Anlaşmaları'na imza atmasını istedi.

Kendisine ait sosyal medya platformu Truth Social üzerinden kapsamlı bir açıklama yayımlayan Trump, önce İran ile müzakereleri değerlendirdi.

“İran İslam Cumhuriyeti’yle yürütülen müzakereler son derece olumlu ilerliyor. Bu süreç ya herkes için büyük ve tarihi bir anlaşmayla sonuçlanacak ya da hiç anlaşma olmayacak. Aksi halde yeniden cephelere, silahlara ve çatışmalara dönülür; üstelik bu kez her zamankinden daha büyük ve daha yıkıcı biçimde… Bunuysa hiç kimse istemiyor.”

'İbrahim Anlaşmaları'na katılmaları artık bir zorunluluk'

Trump, cumartesi günü Türkiye, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Pakistan, Mısır, Ürdün ve Bahreyn liderleriyle telefon üzerinden yürüttüğü görüşmelerin detaylarını paylaştı. Söz konusu ülkelerin İbrahim Anlaşmaları’na eşzamanlı olarak imza atmaları gerektiğini dile getiren Trump, bu konudaki zorunluluğu şu sözlerle aktardı:

Görüşmelerde şunu açıkça ifade ettim: ABD’nin bu son derece karmaşık denklemi bir araya getirmek için verdiği büyük çabanın ardından söz konusu bu ülkelerin, en azından eşzamanlı biçimde İbrahim Anlaşmaları’na katılması artık bir zorunluluk olmalı.”

Erdoğan ne yanıt verdi?

Trump cumartesi gecesi Erdoğan ile görüştükten sonra sosyal medya hesabından ilginç bir paylaşımda bulunmuştu.

AKP'li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a teşekkür ederek başlayan paylaşım Trump'ın "yüzyıllardır beklenen lider" diye övüldüğü, tırnak içinde Erdoğan’a aitmiş gibi görünen bir cümleyle devam ediyordu.

Erdoğan’ın böyle bir ifadeyi kamuoyu önünde kullanmadığı bilindiği için söz konusu övgünün, Trump'la görüşmede dile getirildiği tahmin edildi.

Öte yandan ABD Başkanı, merak uyandıran paylaşımını yaklaşık iki saat sonra profilinden kaldırdı.

'Suudi Arabistan ve Katar'dan başlamalı'

Açıklamasında isimlerini saydığı ülkelerden bir veya ikisinin katılmamak adına "kendince haklı sebepleri olabileceğini ve buna anlayış gösterileceğini" kaydeden Trump, yine de büyük çoğunluğun bu anlaşmaya hazır olması gerektiğini savundu. Sürecin ilk hamlesinin hangi ülkelerden gelmesi gerektiğine dair de net bir takvim ortaya koydu.

Süreci hızlandırmak istediğini belirten ABD Başkanı, “İlk adımı, vakit kaybetmeden Suudi Arabistan’ın ve Katar’ın imza atması olmalı. Diğer ülkeler de onları izlemeli. Eğer bunu yapmazlarsa, bu anlaşmanın bir parçası olmamalılar çünkü bu durum iyi niyet eksikliği olarak değerlendirilecek” uyarısında bulundu.

İran'ı bile davet etti

İbrahim Anlaşmaları’nın mevcut üyeleri olan Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Fas, Sudan ve Kazakistan için bu sürecin ekonomik, finansal ve toplumsal açıdan "büyük bir atılım" anlamına geldiğini öne süren Trump, çatışma dönemlerinde bile hiçbir üye ülkenin anlaşmadan çekilmeyi düşünmediğini iddia etti.

İran’ı da İbrahim Anlaşmaları’nın bir parçası olmaya davet eden Trump, “Ayrıca, eğer İran da benimle -ABD Başkanı olarak- kendi anlaşmasını imzalarsa, onları da bu benzersiz küresel ittifakın bir parçası olarak görmek bizim için bir onur olacak. Böylece Ortadoğu birleşmiş, güçlü ve ekonomik açıdan dünyanın en etkili bölgelerinden biri haline gelecek” dedi. 

İbrahim Anlaşmaları nedir?

İbrahim Anlaşmaları, Donald Trump’ın ilk başkanlık döneminde, 2020 yılında Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Fas’ın İsrail'le ilişkilerini normalleştirmesiyle başlamıştı. Anlaşmaya daha sonra Sudan da dahil olmuş, 2025 yılında ise Kazakistan'ın katılacağı açıklanmıştı. Trump'ın son hamlesiyle birlikte, halihazırda imzacı olan BAE ve Bahreyn dışındaki Türkiye, Suudi Arabistan, Katar, Pakistan, Mısır ve Ürdün’ün de İsrail'le normalleşme ittifakına katılması resmen talep edilmiş oldu.

Her ne kadar barış hamlesi olarak sunulsa da anlaşmanın özü Filistin direnişini jeopolitik olarak yalnızlaştırmayı ve İsrail ile Körfez ülkelerini askeri-istihbari bir ortaklıkta buluşturarak İran’ı kuşatmayı hedefliyor.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.