Polonya Anayasa Mahkemesi (PAM) 3 Aralık Çarşamba günü, Polonya Komünist Partisi'nin (Komunistyczną Partię Polski, PKP) amaç ve faaliyetlerinin Anayasa’ya aykırı olduğunu öne sürdü.

Bu kararla birlikte partinin kapatılması gündeme gelirken, PAM'in kendisi de meşruiyet krizinin merkezinde bulunuyor. Komünizme yönelik saldırılar sürerken, dünya komünistlerinin enternasyonal dayanışması büyümeye devam ediyor.

Polonya Büyükelçisi Maciej Lang, çeşitli temaslarda bulunmak ve öğrencilerle bir araya gelmek üzere gittiği Eskişehir’de Türkiye Komünist Gençliği (TKG) üyeleri tarafından protesto edildi.

Polonya Büyükelçisi’nin önüne çıkılan eylemde “Yaşasın devrimci dayanışma”, “Komünizm yasaklanamaz” ve “Emperyalistler, işbirlikçiler, korkun TKP görev başında” sloganları atıldı.

‘Komünizm yasaklanamaz sloganıyla defettik’

Polonya hükümetinin ülkede komünist partiye ve sembollere yönelik yasakçı tutumuna dikkat çeken TKG üyeleri, Büyükelçi Lang’ın Türkiye’de “özgürlük” temalı konuşmalar yapmasını “ikiyüzlülük” olarak nitelendirdi.

TKG tarafından eyleme ilişkin yapılan açıklamada, Polonya Büyükelçisi’nin ziyareti sırasında “Komünizm Yasaklanamaz” sloganlarıyla karşılandığı belirtildi.

‘AB’nin sömürge elçilerine göz yummayacağız’

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Kendi ülkesinde komünizme yasak getirip Türkiye’de gençlere ‘özgürlükçü Avrupa’ masalları anlatan düzenbazlara geçit yok!

Öğrencilerle buluşmak için Eskişehir’i ziyaret eden Polonya Büyükelçisi Maciej Lang’ı bugün ‘Komünizm Yasaklanamaz’ sloganıyla defettik. Her geçen gün anti-komünist yasakları hayata geçiren AB’nin sömürge elçilerinin ülkemizde ellerini kollarını sallayarak gezmelerine, gençlere öğüt vermelerine göz yummayacağız. Hukuksuzca yasaklanan Polonya Komünist Partisi’yle dayanışmayı yükseltiyoruz!”

‘Kuyruklarını kıstırıp kaçacaklar’

Eylem, komünizm düşmanlığının yenileceği vurgusuyla son buldu:

“Komünizm düşmanları yenilecek. Burada olduğu gibi kuyruklarını kıstırıp gerisin geriye kaçacaklar... Yaşasın devrimci dayanışma!”

Ne oldu?

PAM yargıcı Krystyna Pawłowicz, kararın gerekçesinde, "Milyonlarca insanın, yurttaşlarımızın, Polonya vatandaşlarının ölümünden sorumlu suçluları ve komünist rejimleri yücelten bir partiye Polonya hukuk sisteminde yer yoktur" dedi.

Anayasa Mahkemesi’nin bu kararı, yalnızca içerik bakımından değil, bizzat mahkemenin siyasal niteliği açısından da tartışmalı. PAM, Polonya’nın milliyetçi-muhafazakâr sağ partisi “Hukuk ve Adalet Partisi”nin iktidarı döneminde yapılan gayrimeşru atamalarla işlevi dönüştürülmüş, hükümetin siyasal hesaplarını hukuk kılıfına sokan bir mekanizma haline gelmişti. Bugün meşruiyeti Polonya’daki geniş bir hukuk çevresi tarafından reddedilen bu yapı, kararlarıyla bağımsız bir yargı organından çok, sağcı siyasi kampın ideolojik sözcülüğünü yapıyor.

Polonya'da 2023 yılına kadar komünist partilerin faaliyet yürütmesi, “totaliter yöntem ve uygulamaları övmedikleri sürece” yasaldı. Komünist semboller yasaklı değildi. Ancak son on yılda yoğunlaşan ve 2023 itibarıyla yasal çerçeve hâline getirilen anti-komünist düzenlemeler, mahkemeler üzerinden baskının önünü açtı.

Bu gayrimeşru kararı veren Anayasa Mahkemesi ise mevcut merkezci liberal hükümet tarafından dahi meşru kabul edilmiyor. Hükümet PAM'’in kararlarını tanımadığını açıkladı.

PKP ise karar sonrasında X üzerinden “PKP bayrağını yükselt!” mesajı yayınladı.

Dava sürecinde uluslararası komünist hareketten dayanışma mesajları geldi ve birçok ülkede dayanışma eylemleri gerçekleştirildi.

Eylül ayında PKP tarafından komünist partilere bir çağrı yapılmıştı. 26 Kasım’da, aralarında TKP’nin de bulunduğu 38 imzacılı ortak bir açıklama yayımlandı. Birçok parti de dayanışma için protesto gösterileri düzenledi.