Türk Hava Yolları, uçuş ekipleri arasında haftalardır konuşulan ücret ve çalışma düzeni değişikliklerini resmen duyurdu. 

THY İnsan Kaynakları Başkanlığı'nın çalışanlara gönderdiği bilgilendirmeye göre, kredili uçuş ücretinden fazla mesaiye, ekip aracından pilot eğitim borçlarına kadar bir dizi prosedürel düzenleme 1 Ocak 2027 itibarıyla yürürlüğe girecek. Toplu İş Sözleşmesi'nde herhangi bir değişiklik içermeyen kararlar, kokpit ve kabinde binlerce çalışanı doğrudan ilgilendiriyor. 

Öte yandan dün gündeme gelen haberlerde şirketin kokpitteki erkek çalışanlarda uygulanan sakal yasağını kaldırdığı da ortaya çıkmıştı.

Ücret hesaplamalarında yeni dönem

THY'nin yeni düzenlemesinin uçuş ekipleri açısından en dikkat çekici maddesi kredili uçuş ücreti hesaplamasında gidilen değişiklik oldu. 

Aylık 40 saati aşan uçuşlarda ödenecek kredili uçuş ücreti, artık gerçekleştirilen ücrete baz uçuş saati esas alınarak hesaplanacak. Birim ücret artık uçuş ekibi için 70 saate, kabin ekibi için ise 85 saate bölünerek tespit edilecek. Ay içindeki uçuş saatlerine göre getirilen kademeli ödeme yapısıyla, 1 ile 40 saat aralığında fiili uçuş saatinden bağımsız olarak 40 saatlik bir baz üzerinden ödeme yapılacak. Kırk bir saat ile yetmiş veya seksen saat aralığında ise kırk saati aşan her bir saat için birim ücret üzerinden ilave ödeme uygulanacak.

Yüksek uçuş saatlerinde ödeme kademeleri de yeniden düzenlendi. Ara kademe olarak belirlenen kokpitte 71 ile 80 saat, kabinde ise 81 ile 90 saat arası uçuşlarda birim ücretin yüzde elli fazlası ödenecek. Üst kademe sayılan kokpitte 80 ve kabinde 90 saatin üzerine çıkıldığında ise limitleri aşan saatler için birim ücret iki katına çıkarılarak yatırılacak. THY ayrıca kokpit ekiplerinin ayda yirmi sektörün üzerinde gerçekleştirdiği her uçuş için ayrı bir sektör ücreti ve C kategori meydanlara yapılan seferler için ek ödeme getirildiğini duyurdu. Düzenlemeyle birlikte 24 saatten kısa süreli görevlerin son günü için tam harcırah yerine oransal ödeme yapılacak. Buna göre sıfır ile sekiz saat arası için üçte bir, dokuz ile on altı saat arası için üçte iki, on yedi ile yirmi dört saat arası için ise tam gün harcırahı ödenecek. Yönetim, personelden bu yeni düzenlemeyi kabul edip etmediklerine dair beyanlarını en geç 29 Eylül 2026 saat 23:59'a kadar iletmelerini istiyor.

Sendika 'olumsuz' görüş bildirdi

Söz konusu prosedür değişikliklerine ilişkin Türkiye Sivil Havacılık Sendikası'na da yazı gönderilerek sendikanın görüşü soruldu. Hava-İş Sendikası, değişikliklere ilişkin olumsuz görüşünü bildirerek toplantılarda bu kararların kabul edilmediğini kesin ve net bir şekilde ifade ettiğini duyurdu. Sendika tarafından yapılan açıklamada, yapılmak istenen değişikliklerin motivasyonu düşüreceği vurgulandı. İşverenin gerçekten bir tasarrufa ihtiyacı varsa bunun karşılanacağı alanın üyelerin çalışma koşulları ve ücretleri olmadığı belirtilerek, ilgili başkanlıkların böylesi bir süreçte sessiz kalması eleştirildi.

'Kârlar şirketin hanesine, tasarruf bizim hanemize yazılıyor'

soL'a konuşan THY çalışanları ise yapılan performans baskısının işten atılma kaygısıyla birleştirilerek bir tür dayatmaya dönüştüğünü ifade ediyor. 

Süreci "sömürünün verimlilik kılıfı" olarak tarif eden çalışanlar, personele gönderilen e-postalarla harcırahlardan kesintiler yapıldığını belirterek yaşananları şu sözlerle aktarıyor: 

"Kredili uçuşlarda garanti saatlerimiz gasp ediliyor ve kıdemli uçucuların havalimanı ulaşım hakları ellerinden alınıyor. Bu hak gaspları, 29 Eylül 2026 tarihine kadar onaylanması zorunlu tutularak işten atılma korkusuyla harmanlanmış bir şantajla bize dayatılıyor."

Sürece karşı sendikanın yeterli tepkiyi göstermediğini kaydeden işçiler, somut bir adım atılmamasına tepkili. Hava-İş Sendikası'nın yayımladığı metinde THY'nin 300 milyon sterlinlik sponsorluk anlaşmalarını hatırlatarak yalnızca sözde bir serzenişte bulunduğunu ifade eden emekçiler, eleştirilerini şöyle dile getiriyor: 

"Adeta sendika eliyle sendikasızlaştırma pratiği sergileniyor. Boğazımıza bıçak gibi dayanan 29 Eylül onam süreci için sendika bize hiçbir eylem planı sunmuyor ve haklarımızın veya grev gücümüzün kullanılacağı yönünde bir güvence vermiyor. Sendikanın bu eylemsizliği, işverenin fütursuzca saldırmasına zemin hazırlıyor."

Tasarruf denilince akla ilk gelenin emekçiler ve maaşları olduğunu ifade eden THY çalışanları bu durumu şu sözlerle özetliyor:

"Şirket her çeyrekte milyarlarca liralık rekor kârlar açıklayıp yüzlerce uçaklık yeni siparişlerle ve küresel büyüme hedefleriyle övünüyor. Vitrinde dünyaya karşı 'Rekorlar kırıyoruz, uçuyoruz!' şovu yapıyor. Yüzlerce milyonluk sponsorluklarla şatafat tam gaz sürüyor ama sıra uçan işçinin emeğine ve cebine gelince kriz ve tasarruf edebiyatı başlıyor. Büyüme ve kârlar yönetimin hanesine yazılırken, tasarruf ve sömürü sadece biz emekçilerin payına düşüyor."

Doldurulması imkansız hedeflere zorlandıklarını vurgulayan THY çalışanları, "Uçuş güvenliğini tehlikeye atacak türden performans beklenen planların derhal geri alınmasını talep ediyoruz" diyerek sürecin iptal edilmesini istiyor.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.