Suriye halkının hafızasından silinmeyen o trajik sahnenin üzerinden neredeyse 11 yıl geçti. 

IŞİD'in 18 Ağustos 2015 tarihinde kenti işgal ettiği günlerde, antik eserlerin yerini söylemeyi reddettiği için 82 yaşında Palmira Meydanı'nda başı kesilerek katledilen arkeolog Halid el-Esad'ın hatırası, bugün HTŞ yönetimi altındaki Suriye'de hedef alınıyor. Palmira bölgesi yönetimi, üzerinde el-Esad'ın adının bulunduğu lisenin tabelasını indirerek okulun adını "Palmira Lisesi" olarak değiştirdi. 

Bu durum, kentin sembollerinden biri olan ve cihatçı teröre karşı tarihi eserleri son ana kadar savunan bir bilim insanının anısına yönelik açık bir saldırı olarak değerlendiriliyor. 

Hatırlanacağı üzere IŞİD, el-Esad'ı katlettikten sonra antik kentin anıtlarını putperestlik sembolü ilan ederek tahrip etmişti.

Independent'ta yayımlanan habere göre arkeoloğun oğlu Muhammed el-Esad, alınan karara tepki göstererek, bunun Palmira'yı korumak için hayatını feda eden bir isme karşı büyük bir vefasızlık olduğunu dile getirdi ve bu uygulamanın bir tür hafıza silme operasyonu olduğunu söyledi. 

Çölün incisine adanmış bir ömür ve kurtarılan eserler

Ocak 1934'te Palmira'da doğan Halid el-Esad, tarih eğitiminin ardından Şam'daki Azem Sarayı'nda araştırma ve kazı şefi, daha sonra da Palmira'da antik eserler müdürü olarak görev yaptı. Birçok ulusal ve uluslararası kazı ekibine başkanlık eden bilim insanı, 1988 yılında Palmira'nın Güzelliği heykelinin bulunmasına öncülük etti. Bolha bin Nabushuri ailesinin, Burfa ve Bolha'nın, Tibul'un mezarlarının keşfinde de yer aldı. Uzun caddenin sütunlu revaklarının, Baalşamin ve El-Lat tapınaklarının, tiyatro sütunlarının ve 400'den fazla eksiksiz sütunun restorasyonunda bizzat çalıştı. Zenobia Hamamları girişindeki haçın ve on altı granit sütunun yeniden inşası, Fahreddin Arap kalesinin koridorları ve üç bin metrelik Kasr el-Hayr el-Şarki'nin dış duvarlarının restorasyonu da onun çabalarıyla hayata geçirildi.

IŞİD'in kente yönelik saldırısı sırasında el-Esad'ın üç oğlu ve damadı, müzeden kurtardıkları yüzlerce değerli eseri başkente ulaştırmayı başarmıştı. Ailesinin şehri terk etme çağrılarına rağmen evinde kalmakta ısrar eden el-Esad, cihatçılar tarafından kaçırılmıştı.

IŞİD saldırıları döneminde işlenen bu cinayetin ve arkeolojik eserlerin tahrip edilmesindeki zihniyetin, bugün o eserleri gün yüzüne çıkaran arkeoloğun isminin silinmesiyle devam ettiği görülüyor.