Suriye'de Heyet Tahrir'uş Şam (HTŞ) hükümeti, güvenlik güçlerini ülkenin güney vilayeti Süveyda'ya konuşlandırdıktan saatler sonra, Dürzilerle çatışan Bedevi savaşçıların vilayetten çıkarılmasını emretti ve bölgedeki çatışmalara son verildiğini duyurdu.

Dün yapılan açıklama, İsrail'in Suriye'ye yönelik daha fazla askeri saldırısını önlemek için ABD aracılığıyla varılan anlaşma sonrası, HTŞ rejiminin lideri Ahmed Şara'nın Bedevi ve Dürzi grupları arasında yeni bir ateşkes emri vermesinin ardından geldi.

Hükümetin iddiasından kısa bir süre önce, Süveyda şehrinde makineli tüfek ateşi ve yakın köylerde havan topu saldırıları olduğu bildirilmişti.

Can kaybıyla ilgili henüz bir açıklama yapılmadı.

Suriye İçişleri Bakanlığı sözcüsü Nureddin Baba, resmi haber ajansı SANA aracılığıyla duyurduğu açıklamada, ateşkes anlaşmasının uygulanması ve hükümet güçlerinin Süveyda vilayetinin kuzey ve batı bölgelerine konuşlandırılması için yapılan "yoğun çabaların" ardından çatışmaların sona erdiğini kaydetti.

Sözcü, vilayetin batısında bulunan Süveyda şehrinin artık "tüm aşiret savaşçılarından temizlendiğini ve şehrin mahallelerindeki çatışmaların durdurulduğunu" ifade etti.

Çatışmalar nasıl şiddetlendi?

Çatışmalar, geçen hafta bir Dürzi kamyon şoförünün bir otoyolda kaçırılmasının ardından bir dizi intikam saldırısının başlaması ve ülkenin dört bir yanından aşiret savaşçılarının bölgedeki Bedevi topluluğuna destek olmak için Süveyda'ya akın etmesiyle patlak verdi.

Çatışmalara HTŞ güçleri de katıldı.

İsrail, çarşamba günü Süveyda ve Suriye'nin başkenti Şam'a yoğun hava saldırıları düzenleyerek operasyonlarına başladı. Saldırıların gerekçesinin, azınlık grubunun bazı üyelerinin hükümet güçlerini kendilerine yönelik kötü muameleyle suçlamasının ardından Dürzi topluluğunu korumak olduğu iddia edildi.

HTŞ hükümeti güçleri perşembe günü Süveyda'dan çekildi.

Suriye Sağlık Bakanlığı'na göre, çatışmalarda en az 260 kişi öldü, 1700 kişi de yaralandı. Çatışmaya dahil olan silahlı gruplar ise ölü sayısının 900'ün üzerinde olduğunu belirtiyor.

Bu süreçte 87 binden fazla kişi de yerinden edildi.

Şara ve Bedevilerden açıklama

Şara, dün televizyonda yaptığı açıklamada, tüm tarafları silah bırakmaya ve hükümetin barışı yeniden tesis etmesine yardımcı olmaya çağırdı.

HTŞ lideri, açıklamasında şunları söyledi:

"[Bedevi] aşiretlerine kahramanca duruşları için teşekkür ederken, onları ateşkese uymaya ve devletin emirlerini yerine getirmeye çağırıyoruz. Herkes bu anın birlik ve tam iş birliği gerektirdiğini anlamalı, böylece bu zorlukların üstesinden gelebilir ve ülkemizi dış müdahalelerden ve iç karışıklıklardan koruyabiliriz."

Şara, ayrıca İsrail'in saldırılarını kınayarak, "ülkeyi istikrarını tehdit eden tehlikeli bir aşamaya ittiğini" ifade etti.

Şara'nın açıklamasının ardından HTŞ hükümeti, Süveyda'ya asker konuşlandırmaya başladı ve Bedevi grupları Süveyda şehrinden çekileceklerini duyurdu.

Bedevi gruplar ise yaptıkları açıklamada, "Süveyda'daki tüm aşiret ve kabilelerle yaptığımız istişarelerin ardından ateşkese uymaya, akıl ve itidal ilkelerini önceliklendirmeye ve devletin yetkili kurumlarına güvenlik ve istikrarı sağlama sorumluluklarını yerine getirmeleri için alan tanımaya karar verdik" dedi.

Bedeviler, "Bu nedenle, tüm savaşçılarımızın Süveyda şehrinden çekildiğini ilan ediyoruz" diye eklediler.

Ülkeler ateşkesi memnuniyetle karşıladı

Bu arada Ürdün, Süveyda'da ateşkesi "sağlamlaştırma" çalışmaları konusunda Suriye ve ABD ile görüşmelere ev sahipliği yaptı.

Ürdün hükümetinden yapılan açıklamaya göre, Ürdün Dışişleri Bakanı Ayman Safadi, Suriye Dışişleri Bakanı Esad el Şibani ve ABD'nin Suriye özel temsilcisi Thomas Barack, "Suriye'deki durumu ve kan dökülmesini önlemek ve sivillerin güvenliğini sağlamak için Süveyda Valiliği çevresinde varılan ateşkesi sağlamlaştırma çabalarını ele aldılar."

Üç yetkili, ateşkesi desteklemek için tüm taraflarca tutulan tutukluların serbest bırakılması, Suriye güvenlik güçlerinin konuşlandırılması ve toplum uzlaştırma çabaları da dahil olmak üzere "pratik adımlar" konusunda anlaştı.

Safadi ayrıca, HTŞ hükümetinin Süveyda bölgesinde Suriye vatandaşlarına yönelik ihlallerde adı geçen herkesi sorumlu tutma taahhüdünü de memnuniyetle karşıladı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da X'te yaptığı bir paylaşımda, Suriye'deki gelişmelere değinerek, HTŞ hükümet güçlerini savaşçıların Süveyda'ya girmesini ve "katliamlar gerçekleştirmesini" engellemeye çağırdı.

Rubio, "Kendi saflarındakiler de dahil olmak üzere, vahşetten suçlu bulunan herkesi hesap vermeye ve adalete teslim etmeye çağırıyorlar. Ayrıca, Dürzi ve Bedevi grupları arasındaki çatışmalar da derhal durdurulmalı."

Dünya genelindeki ülkeler de ateşkesin sürdürülmesi çağrısında bulundu.

İngiltere Dışişleri Bakanı David Lammy, X'te yaptığı bir paylaşımda, Güney Suriye'deki şiddetten "dehşete düştüğünü" ve "sürdürülebilir bir ateşkesin hayati önem taşıdığını" söyledi.

Fransa Avrupa ve Dışişleri Bakanlığı da, "Suriye yetkililerinin Suriye halkının tüm kesimlerinin güvenliğini ve haklarını güvence altına alması" gerektiğini vurguladı ve Süveyda'da sivillere yönelik ihlallerin soruşturulması çağrısında bulundu.

Japonya da, İsrail saldırıları da dahil olmak üzere şiddet olaylarından duyduğu endişeyi dile getirerek ateşkesin hızla uygulanması çağrısında bulundu.

Japonya hükümeti, "ilgili tüm tarafları azami itidal göstermeye, Suriye'nin toprak bütünlüğünü ve ulusal birliğini korumaya, bağımsızlığına ve egemenliğine saygı göstermeye şiddetle çağırdı."

Suriye'de kapsamlı ateşkes ilan edildi: Barrack duyurdu, Şara ABD ve Türkiye'ye teşekkür etti