Heyet Tahrir'uş Şam (HTŞ) ve Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında varılan "entegrasyon" anlaşmasının kağıt üzerinde kalmasıyla, Suriye'deki gerilim yükseldi. Taraflar arasında zaman zaman yaşanan çatışmalar, 18 Ocak'ta yerini topyekun bir çatışmaya bıraktı. 

Üç gün süren şiddetli çatışmalar sonucunda ateşkese varıldı. Varılan ateşkesin ardından bölgede yeni gelişmeler yaşanıyor. 

Taraflar ateşkes anlaşmasını ve öngörülen entegrasyona yönelik bağlılıklarını ilan etti, ateşkes ihlaline yönelik iddialar gündeme geldi, HTŞ "ihlallere" yönelik soruşturma başlattığını duyurdu, IŞİD'li tutuklular Irak'a, Rakka'daki SDG üyeleri ise Kobane'ye sevk edilmeye başlandı...

Mazlum Abdi: Entegrasyonu sağlamak için tüm imkanlarımızla çalışacağız

HTŞ ve SDG'nin vardığı anlaşmanın ardından dün ABD Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack ve SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi, IKBY'nin başkenti Erbil'de bir araya geldi. 

Görüşmenin ardından açıklama yapan Barrack ülkesinin 18 Ocak’ta Şara’nın duyurduğu anlaşmada belirtilen entegrasyon sürecini ilerletmeye desteğini belirtti. Barrack bunun için atılacak ilk adımın ateşkesin sürdürülmesi olduğunu ve tarafların bu konuda hemfikir olduklarını kaydetti.

Barrack'ın açıklamasının ardından Mazlum Abdi de sosyal medya üzerinden açıklamada bulundu. Tom Barrack ve ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Amiral Brad Cooper ile "yapıcı ve verimli" bir görüşme gerçekleştirdiklerini ifade eden Abdi, açıklamasını şöyle sürdürdü:

"Amerika Birleşik Devletleri'nin ve ABD Başkanı Trump'ın ateşkes sürecine verdiği destek, ayrıca Büyükelçisi Barrack'ın bizimle Suriye hükümeti arasındaki diyalog ve müzakerelere geri dönme çabaları, bizim için ciddi, önemli ve memnuniyet vericidir."

Abdi, "Gerçek bir entegrasyonu sağlamak ve mevcut ateşkesi korumak için tüm imkanlarımızla ve ciddiyetle çalışacağız" diyerek açıklamasını noktaladı.

WSJ: ABD Suriye'den askerleri tamamen çekmeyi değerlendiriyor

SDG ve ABD heyetlerinin görüşmesinin ardından The Wall Street Journal (WSJ), ABD'nin Suriye'deki askerlerini tamamen çekmeyi değerlendirdiğini iddia etti.

WSJ'nin 3 ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberine göre, “ABD, Suriye ordusunun Fırat Nehri'nin batısındaki bölgelerde başlattığı operasyonların ardından ABD ordusunun Suriye'deki misyonunun sürdürülebilirliğini” sorgulamaya başladı.

WSJ'ye göre, Suriye'de yaklaşık 1000 Amerikan askeri bulunuyor. Bu askerlerin çoğu Rojava'daki tesislerde SDG ile aynı bölgede yer alıyor.

ABD'li yetkililer, Suriye'de kalması için bir neden olmadığını düşünüyor. Suriye'deki IŞİD’in gözaltı tesisleri ve kamplarının durumu ise endişe konusu.

Bu kararın gerçekleşmesi halinde eski ABD Başkanı Barack Obama döneminden bu yana 10 yıldan uzun süren Suriye'deki ABD operasyonları sona erecek.

Abdi ve Macron telefonda görüştü: 'Çabalara desteğini ve yardımını dile getirdi'

Abdi, ABD heyetiyle yapılan görüşme sonrasında Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'dan bir telefon aldığını duyurdu.

“Macron'un Suriye'de ateşkesin sağlanması ve diyalog sürecine geri dönülmesine yönelik çabalara tam destek verdiğini” söyleyen Abdi, görüşmede ayrıca SDG ile HTŞ arasındaki anlaşmaların uygulanması ve tüm bileşenlerin haklarının korunması konularının da ele alındığını aktardı.

Abdi'nin telefon görüşmesine dair açıklaması şöyle:

"Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'dan bir telefon görüşmesi aldık. Görüşmede, tüm bölgenin genel çıkarına hizmet edecek kalıcı bir çözüme ulaşmak amacıyla, ateşkesin sağlanması ve Suriye'de diyalog ile müzakere sürecine geri dönülmesi için tarafımızca ve ilgili diğer taraflarca yürütülen çabalara desteğini ve yardımını dile getirdi. Ayrıca görüşmede, son zamanlarda bizimle Suriye hükümeti arasında varılan önceki anlaşmaların uygulanması ve bileşenlerin haklarının korunması gerekliliği de ele alındı."

HTŞ'den 'ihlal' açıklaması: 'Yasal işlemler başlatıldı'

SDG Basın İrtibat Merkezi, varılan ateşkese rağmen HTŞ'nin saldırıları sürdürdüğünü duyurdu. Açıklamada HTŞ'ye bağlı grupların, Kobane ve Rakka'daki Aktan Hapishanesi'ne yönelik saldırıları devam ettirdiği ifade edildi.

Öte yandan HTŞ'ye bağlı cihatçı grupların savaş suçu niteliğindeki görüntülerinin sosyal medyaya yansıması üzerine HTŞ'ye bağlı Suriye Savunma Bakanlığı'ndan açıklama geldi.

Bakanlık Rojava’daki son çatışmalar sırasında “askeri personel tarafından ‘bir dizi ihlal’ gerçekleştirildiğini” kabul etti. Bakanlık, failler hakkında yasal işlem başlatıldığını duyurdu.

Bakanlığa bağlı Güvenlik ve Askeri Polis Komutanlığı tarafından yayımlanan resmi bir açıklamada, "askeri polisin, onaylanmış askeri davranış kurallarını ve yasaları ihlal eden bir dizi aşırılık tespit ettiği" belirtildi. Açıklamada, bu ihlallerin, "tüm birimlere ve ilgili makamlara dağıtılan açık talimatlara rağmen" özellikle Rojava’daki askeri operasyonlar sırasında kaydedildiği ifade edildi.

Açıklamada şu ifadelere yer verildi:

“Askeri polis, onaylanmış askeri davranış kurallarını ve yasaları ihlal eden bir dizi aşırılık tespit etmiştir. Özellikle, Kuzeydoğu Suriye'deki askeri operasyonlar sırasında kaydedilenler, tüm birimlere ve ilgili makamlara dağıtılan açık talimatlara rağmen gerçekleşmiştir.

Güvenlik ve Askeri Polis Komutanlığı, ihlalcilere karşı, yürürlükteki düzenlemelere uygun olarak hesap verebilirliklerini sağlamak, askeri disiplini korumak, kamu düzenini veya sahadaki operasyonların selametini etkileyebilecek ihlallerin tekrarlanmasını önlemek amacıyla gerekli yasal işlemleri başlattığını teyit eder.

Savunma Bakanlığı, merkezi askeri disiplini ve performansını vurgular, herhangi bir ihlale veya suistimale müsamaha göstermeyeceğini belirtir. Aynı zamanda, askeri birliklerinin sahip olduğu yüksek disiplin seviyesini vurgular. Faillerine karşı gerekli işlemlerin yapılacağı bazı münferit vakalar istisnadır.”

HTŞ: SDG üyeleri ordu eşliğinde Kobane'ye sevk ediliyor

HTŞ'ye bağlı Suriye Arap Ordusu Operasyonlar Komutanlığı da Rakka kentindeki Aktan Cezaevi ve çevresindeki SDG üyelerinin Kobane’ye "sevk edilmeye" başlandığını duyurdu.

SANA'ya yapılan açıklamada, "Bu adım, 18 Ocak Anlaşması'nın uygulanmasındaki ilk adım olarak kabul edilmektedir. Bu anlaşma uyarınca İçişleri Bakanlığı cezaevinin yönetimini devralacaktır" denildi.

Açıklamada ayrıca, "Ordu, SDG üyelerine Kobane şehri çevresine ulaşana kadar eşlik edecektir" ifadelerine yer verildi.

IŞİD'li tutukluların Irak'a nakli başladı

Bölgedeki bir diğer gelişme de tutuklu IŞİD'lilerin Irak'a nakledilmeye başlanması oldu.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), şu ana kadar Haseke’deki bir cezaevinden 150 IŞİD mensubunun Irak’taki yüksek güvenlikli bölgelere sevk edildiğini bildirdi. CENTCOM verilerine göre, nakledilecek toplam IŞİD’li sayısının 7 bini bulması muhtemel.

ABD Dışişleri Bakanlığı, Iraklı olmayan IŞİD mensuplarının Irak’ta sadece "geçici" süreyle tutulacağını vurgulayarak, diğer ülkelere vatandaşlarını yargılamak üzere geri almaları çağrısında bulundu.

ABD, bölgedeki istikrarsızlık nedeniyle IŞİD üyelerinin Rojava’daki hapishanelerden kaçmasını önlemek amacıyla Irak hükümetinin attığı adımları desteklediğini duyurdu. Washington yönetimi, Haseke’deki kamp ve cezaevlerinde tutulan IŞİD'lilerin Irak’a nakledilmesini, bölge güvenliği için kritik bir hamle olarak değerlendirdi.

Öte yandan insan hakları örgütleri, "nakledilen tutukluların adil yargılanmama riskiyle karşı karşıya kalabileceğini ve idam cezası gibi yaptırımlara çarptırılabileceğine" dikkat çekti. Irak makamları ise eleştirilere yanıt olarak, IŞİD'li tutukluların yargı tarafından sorgulanacağını ve teslim alınan ilk grubun yargılama sürecinin başlayacağını duyurdu.

Bölgeden gelen raporlar, yaşanan çatışmalar sırasında Şeddadi Cezaevi'nden çok sayıda tutuklunun firar ettiğini ve bu durumun IŞİD'in yeniden organize olma ihtimalini güçlendirdiğini ortaya koymuştu.

BM'den rapor: En az 134 bin kişi yerinden edildi

Birleşmiş Milletler’e (BM) bağlı Uluslararası Göç Örgütü (IOM), HTŞ ile SDG arasındaki çatışmalar ve ardından ilan edilen kırılgan ateşkes sürecinde, Rojava ve Suriye'nin kuzeydoğusunda 134 binden fazla kişinin yerinden edildiğini açıkladı.

IOM, yaşanan bu büyük göç dalgasının temel nedeninin, halkın SDG ve HTŞ arasında çıkabilecek olası çatışmalardan duyduğu korku olduğunu vurguladı. Özellikle SDG kontrolündeki hapishaneler ve askeri üslerin yakınında ikamet eden sivillerin bölgeyi terk ettiği bildirildi.

BM raporuna göre, yerinden edilen sivillerin 41 binden fazlası Haseke’deki toplu barınma merkezlerine yerleştirildi. Raporda, bu insanların "acil olarak gıda, yatak ve battaniyeye ihtiyaç duyduğu" uyarısında bulunuldu.