Suriye'nin Süveyda kentinde yaşanan çatışmaların ardından Heyet Tahrir'uş Şam (HTŞ) yönetimi ile İsrail, ABD'nin arabuluculuğunda Fransa'nın başkenti Paris'te bir araya geldi. 

Suriye basınına yansıyan haberlere göre yapılan görüşmelerin sonuçsuz kalmasına karşın HTŞ yönetimi, İsrail ile yeni bir görüşme turuna katılmayı kabul etti.

'Ön istişarelerden ibaretti'

ABD'nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, perşembe günü Paris'te Suriyeli ve İsrailli yetkililerle görüşmeler yaptığını söyledi. Barrack, görüşmelerin amacının "diyalog ve gerginliğin azaltılması" olduğunu söyledi.

El İhbariye televizyonunun aktardığına göre görüşmelerde Suriye tarafında Dışişleri Bakanlığı ve Genel İstihbarat Servisi'nden temsilciler de yer aldı.

El İhbariye'ye konuşan diplomatik bir kaynak da "Görüşme herhangi bir nihai anlaşmayla sonuçlanmadı, ancak görüşme tırmanış aralık ayı başından bu yana devam ederken gerilimi azaltmayı ve iletişim kanallarını yeniden açmayı amaçlayan ön istişarelerden ibaretti" dedi.

Suriye daha fazla görüşme yapmayı kabul etti

Diplomatik kaynak, Suriye'nin şiddetten İsrail'i sorumlu tuttuğunu ve devam eden saldırgan politikaların bölgesel güvenliği tehdit ettiği konusunda İsrail'e uyarıda bulunulduğunu söyledi. 

Ayrıca diplomatik kaynak, "İsrail güçlerinden yakın zamanda ilerledikleri noktalardan derhal çekilmesinin" talep edildiğini aktardı. Kaynak, "Suriye topraklarının birliği, bütünlüğü ve egemenliği müzakere edilemez bir ilkedir. Süveyda, Suriye devletinin ayrılmaz bir parçasıdır" dedi. 

Kaynak, Şam'ın "güneyde istikrarı pekiştirecek ve gerilimi azaltacak görüşmeleri sürdürmek ve adımları değerlendirmek amacıyla" daha fazla görüşme yapmayı kabul ettiğini de söyledi.

İsrail Savunma Bakanı Katz: Dürzileri korumaya devam edeceğiz

Öte yandan İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz da İsrail’deki Dürzi toplumunun ruhani lideri Şeyh Muvaffak Tarif’i evinde ziyaret etti. Ziyaret sonrası Katz, sosyal medya platformu X hesabından yaptığı açıklamada Dürzilere verdikleri desteği yineledi.

Savunma Bakanı Katz açıklamasında, İsrail'deki Dürzilere yönelik "tam bağlılık ve destek" mesajı vererek, Suriye'de bulunan Dürzi toplumu için acil tıbbi ve insani yardım ulaştırılması yönünde iş birliğini geliştirmeyi hedeflediklerini ifade etti.

Katz ayrıca, Süveyda ve çevresindeki Dürzi halkına yönelik gelişmeleri takip eden ve veri toplayan Dürzi yedek asker ve subaylarla da görüştüğünü belirtti. Katz, bu birliklerin İsrail ordusunun operasyonel ve insani faaliyetlerine katkı sunduğunu vurguladı.

Savunma Bakanı, görüşmeye İsrail Kuzey Komutanı ve Sivil İdare Koordinatörü’nün de katıldığını aktararak, Dürzi askerlerle ordu arasındaki iletişim hattının güçlendirilmesi yönünde adımlar attıklarını kaydetti.

Yisrael Katz, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Bugün İsrail’deki Dürzi toplumunun lideri Şeyh Muvaffak Tarif’in evini ziyaret ettim. Bu ziyaretle Dürzi toplumuna olan bağlılığımızı ve desteğimizi ifade ettim; ayrıca, acil tıbbi ve insani yardımların Har Dürzi’deki (Cebel el-Dürzi/Süveyda bölgesi) Dürzilere ulaştırılması için iş birliğini geliştirmeyi amaçladık.

Süveyda ve çevresindeki Dürzi nüfusta olup bitenleri takip eden etkileyici bir bilgi toplama merkezi işleten onlarca Dürzi yedek asker ve subayla bir araya geldim. Bu askerlerle, ziyaretimde bana eşlik eden Kuzey Komutanı ve Sivil İdare Koordinatörü (COGAT) arasında iletişim hattının güçlendirilmesini sağladım. Bu adım, İsrail ordusunun bölgedeki operasyonel ve insani faaliyetlerine katkı sunmayı hedefliyor.

İsrail’deki Dürzi kardeşlerimize bağlıyız ve Suriye’deki Dürzi kardeşlerini korumak için çalışmaya devam edeceğiz.”

Ne olmuştu?

Çatışmalar, geçtiğimiz haftalarda bir Dürzi kamyon şoförünün bir otoyolda kaçırılmasının ardından bir dizi intikam saldırısının başlaması ve ülkenin dört bir yanından aşiret savaşçılarının bölgedeki Bedevi topluluğuna destek olmak için Süveyda'ya akın etmesiyle patlak verdi.

Çatışmalara HTŞ güçleri de katıldı. İsrail ise çarşamba günü Süveyda ve Suriye'nin başkenti Şam'a yoğun hava saldırıları düzenleyerek operasyonlarına başladı. Saldırıların gerekçesinin, azınlık grubunun bazı üyelerinin hükümet güçlerini kendilerine yönelik kötü muameleyle suçlamasının ardından Dürzi topluluğunu korumak olduğu iddia edildi.

HTŞ hükümeti, güvenlik güçlerini Süveyda'ya konuşlandırdıktan saatler sonra, Dürzilerle çatışan Bedevi savaşçıların vilayetten çıkarılmasını emretti ve bölgedeki çatışmalara son verildiğini duyurdu.

Suriye Sağlık Bakanlığı'na göre çatışmalarda en az 260 kişi öldü, 1700 kişi de yaralandı. Çatışmaya dahil olan silahlı gruplar ise ölü sayısının 900'ün üzerinde olduğunu belirtiyor. Bu süreçte 87 binden fazla kişi de yerinden edildi.

ABD aracılığıyla Suriye ve İsrail heyetlerinin Paris'te gerçekleştirdiği görüşmenin ardından varılan anlaşmaya ilişkin çeşitli iddialar gündeme geldi. İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi'nin aktardığına göre anlaşma hükümlerinin uygulanmasını ABD yetkilileri denetleyecek. Suriye aşiret güçlerinin ve İç Güvenlik Güçleri'nin Dürzi nüfuslu bölgelerden çekilmesi ve Dürzi grupların bu bölgeleri tarayarak tahliyeleri doğrulaması bekleniyor.

Anlaşmaya göre Süveyda sakinlerinden oluşan yerel konseyler idari sorumlulukları üstlenecek ve hizmet sağlayacak. Ayrıca, ihlalleri belgelemek ve ABD tarafına raporlar sunmak üzere yeni bir izleme komitesi kurulacak. Anlaşma ayrıca İsrail’in Golan Tepeleri’ndeki işgalini genişletmesinin ardından ısrarla talep ettiği Kuneytra ve Dera vilayetlerinde bir silahsızlanma sürecini de içeriyor.

HTŞ-İsrail anlaştı: Şam'ın Süveyda'da hiçbir söz hakkı olmayacak