ABD’nin izlediği tarife politikası, Kanada ve Grönland’ı ilhak tehditleri, Rusya-Ukrayna görüşmelerinde Avrupa’yı dışlayan tutumu Batı ittifakında tartışmaları tetiklerken, ABD’nin en yakın müttefikleri Çin’e ziyaret düzenliyor.

Kanada Başbakanı Mark Carney’in 16 Ocak’taki ziyaretinin ardından bugün de İngiltere Başbakanı Keir Starmer Çin’in başkentindeydi.

Starmer üç gün sürecek resmi ziyaretinin ilk gününde Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya geldi.

Starmer ile Şi görüşme öncesi basının karşısında birbirlerine sıcak mesajlar verdi.

Şi Çin’le ilişkileri derinleştiren bir tarihi olduğunu savunarak İngiltere’deki İşçi Partisi hükümetlerinden övgüyle söz etti.

İngiltere’den Çin’e başbakan düzeyinde bundan önceki son ziyaret 2018’de Theresa May’in ziyareti olmuştu.

Şi'den Starmer'e: 'Yeni bir sayfa açma şansı var'

İngiliz Başbakan, ziyaretinde, hem iki ülke arasında son yıllarda gerilimli seyir izleyen ilişkileri normalleştirerek ekonomi alanında yeniden güçlendirmeyi hem de değişen koşullarda siyasi ilişkilere yeni bir doğrultu kazandırmayı hedefliyor.

Starmer ile Şi’nin görüşmesi yaklaşık 1 saat 20 dakika sürdü.

Görüşme sonrası Çin’den yapılan açıklamaya göre Şi, İngiltere ile ikili ilişkilerde son yıllarda sorunlar yaşandığını ancak yeni bir sayfa açma şansının olduğunu belirtti.

Şi, “Çin uzun vadeli ve istikrarlı bir kapsamlı stratejik ortaklık kurmak için İngiltere ile birlikte çalışmaya hazır” dedi.

‘Çin ne kadar büyürse büyüsün hiçbir ülkeye tehdit oluşturmayacak'

Çin’in “barışçıl kalkınmaya” bağlı olduğunu, hiçbir zaman savaş başlatmadığını ve hiçbir ülkeyi işgal etmediğini söyleyen Şi "Çin ne kadar büyürse büyüsün asla başka ülkelere tehdit oluşturmayacaktır" ifadesini kullandı.

İngiltere Başbakanlığı da görüşmeye dair bir açıklama yaptı.

Buna göre Starmer, İngiltere’nin büyümesi ve refahının dünyanın en büyük güçleriyle olan ilişkisine bağlı olduğunu söyledi.

Londra’nın açıklamasına göre iki lider “her iki ülkeye fayda sağlayacak tutarlı, uzun vadeli ve stratejik bir ortaklık kurma konusundaki ortak taahhütlerini” teyit etti.

İkili “Anlaşmazlık alanlarında açık ve dürüst bir diyalog sürdürürken, karşılıklı ilgi alanlarında daha fazla işbirliği yapma konusunda anlaştı”.

‘İngiliz şirketleri için yeni fırsatlar’

Starmer’in İngiltere’nin Çin hakkındaki "endişe" konularını gündeme getirdiği ancak Starmer’in ziyaretin yeni ortaklıklar kurulması ve İngiliz şirketleri için yeni fırsatlar yaratmasını umduğuna da işaret edildi.

Çin’i “küresel sahnede hayati bir aktör” diye niteleyen Starmer, "işbirliği olanaklarını belirleyecek, aynı zamanda anlaşmazlık konularında anlamlı diyaloğa izin verecek incelikli bir ilişkiyi kurmamız gerekiyor” dedi.

Starmer görüşme sonrası Pekin’de Yasak Şehir’i gezdi ve ardından Çin Başbakanı Li Çiang ile bir araya geldi.

Başbakan Li'den 'açık işbirliği' mesajı

Başbakan Li Starmer’e İngiltere ve Çin halkının ülkeleri arasında “açık işbirliği” istediğini söyledi. Starmer ise “Ne kadar değişken bir dünyada yaşıyorsak istikrar da o kadar önemli hale geliyor” dedi ve “mevcut zamanlara uygun bir şekilde çalışmanın yollarını bulmak istediğini” söyledi.

İngiltere vatandaşlarına Çin'e vizesiz seyahat uygulaması

Görüşmelerin ardından Şi, İngiliz vatandaşlarına tek taraflı vizesiz giriş uygulamasını değerlendireceklerini duyurdu.

İngiltere Başbakanlığı da iki ülke arasında varılan anlaşmaları duyurdu.

Buna göre İngiliz vatandaşları 30 günden az süren Çin ziyaretleri için ülkeye vizesiz giriş yapabilecekler.

Astra Zeneca'dan 15 milyar dolarlık yatırım

Bu sırada İngiliz ilaç tekeli Astra Zeneca da Çin’de halihazırda varolan üretim tesislerinin geliştireceğini ve sayısını artıracağını duyurdu. Şirket Çin’de 15 milyar dolarlık yeni yatırım yapacağını açıkladı.

İngiltere-Çin İş Konseyi'nde konuştu: Bu ziyaret filin tamamını görmenin yolu

İngiltere Başbakanı’nın Pekin’deki bir görüşmesi de İngiltere-Çin İş Konseyi ile oldu. Pekin’deki Büyük Halk Salonu’nda iş dünyası temsilcileriyle buluşan Starmer, Çin Devlet Başkanı Şi’nin sözlerinden alıntı yaparak Çin’le daha kapsamlı bir etkileşime girmelerinin “Filin tamamını görmenin bir yolu” olduğunu söyledi.

Starmer "Başkan Şi, kör adamlara bir fil gösterildiğinde yaşananları anlatır. Biri bacağına dokunur ve yastık olduğunu düşünür, diğeri karnına dokunur ve duvar olduğunu düşünür. Ve bu, Çin'in nasıl görüldüğünü çok sık yansıtıyor. Ancak, bu hafta boyunca konuştuğumuz daha geniş ve derin bir etkileşimin, filin tamamını görmenin ve dolayısıyla bu zamanlara uygun daha sofistike bir ilişki kurmanın yolu olduğuna derinden inanıyorum” dedi.

Bir Çin atasözüne atıfta bulunan Starmer “Farklılıkları korurken ortak hedeflere ulaşmak. İşte birlikte başarmaya çalıştığımız şey bu” diye konuştu.

İngiltere Ticaret Bakanı: Ziyaret bir sıçrama tahtası

İngiltere Ticaret Bakanı Peter Kyle da Çin ile “hizmet ticareti” dahil büyük bir işbirliği kapsamında bir dizi anlaşma imzalandığını söyledi, ziyareti yeni bir döneme açılan “bir sıçrama tahtası” diye niteledi.

Hizmet ticareti anlaşması için çalışma başlatılacak

BBC’nin aktardığına göre Downing Street iki ülke arasında güvenlikten ticarete, sağlıktan eğitime kadar geniş bir alanda mutabakata vardı.

Buna göre imzalanan anlaşmaların tam listesi şöyle:

• Sınır aşırı organize suç ve yasa dışı göçle mücadele
• İkili Hizmetler Ortaklığı’nın kurulması
• İngiltere-Çin Hizmet Ticareti Anlaşması için ortak fizibilite çalışması
• Uygunluk değerlendirmesi alanında işbirliği
• İngiltere’den Çin’e ihracatın artırılması
• İngiltere-Çin Ortak Ekonomik ve Ticaret Komisyonu’nun güçlendirilmesi
• Evde bakım hizmetleri ve spor endüstrilerinde işbirliği
• Teknik ve mesleki eğitim (TVET) alanında işbirliği
• Gıda güvenliği, hayvan ve bitki karantinası
• Sağlık alanında işbirliği

Manş Denizi'ndeki teknelerin motorları: İngiltere istihbarat işbirliği istiyor

Anlaşmalar arasında yer alan yasadışı göçle mücadele başlığı da dikkat çekiyor. Starmer’in ziyarette gündeme getirdiği başlıklardan biri de Manş Denizi’nden İngiltere’ye yasadışı göçte kullanılan küçük teknelerin motorlarının üretimine dairdi.

İngiliz hükümetine göre bu teknelerin motorlarının yüzde 60’ı Çin’de üretiliyor. İngiltere söz konusu göç akışını durdurmak için Çin’den bu konuda İngiliz istihbaratıyla işbirliği talep ediyor.