Ana içeriğe atla

Home

soL Haber'de reklam yok, sadece haber var. Bunu birlikte sürdürüyoruz. Abone olarak desteğinizi gösterin.

Yükleniyor...

SÖYLEŞİ | Çocukların AVM ile mücadelesi: Yeşil Vadinin Korkusuz Çocukları

Demet İkinci, Yeşil Vadi’nin Korkusuz Çocukları’nda enseyi neden karartmamamız gerektiğini Karadenizin neşeli, inatçı çocukları ile anlatıyor.

Ezgi Karataş

Yayın Tarihi: 11.10.2021 , 12:33 Güncelleme Tarihi: 22.01.2025 , 10:54

Karadeniz'in engin yeşilliğinde bir vadi, her şeyi bir anda altüst eden iş makineleri ve yıkıma, yok oluşa direnen çocuklar. O çocuklar ki “Halkım ben!” diyen Havva Ana’nın torunları, ormanlarını ağaçlara sarılarak savunan ODTÜ’lülerin kardeşleri.

Demet İkinci, Kırmızı Kedi Yayınları'ndan çıkan Yeşil Vadi’nin Korkusuz Çocukları’nda Karadeniz'in yaylalarının, bozkırın ortasında emek emek yeşeren ormanın, Kaz Dağlarının, Akbelen Ormanının, Orhanlı Köyünün ve ismini sayamadığımız nice yerin öyküsünü ve enseyi neden karartmamamız gerektiğini Karadenizin neşeli, inatçı çocukları ile anlatıyor.

İlk romanını çocuklara yazan, öyküsüyle hepimize umut veren Demet İkinci ile söyleştik.

Yazmaya nasıl başladınız, biraz kendinizden bahseder misiniz?

Kalabalık bir ailede, kalabalık bir mahallede, orman ve denizin birleştiği masalsı yerde büyüdüm. Her hafta Cuma akşamlarını dört gözle beklerdik evde. Cuma akşamları eve yeni kitaplar gelirdi çünkü. O bir hafta içerisinde de hepsini okurduk. Evimizin bahçesinde meyve ağaçları içerisinde saklanmış hamaklarda çok uykusuz kaldığım olmuştur o kitapları bir haftada bitirebilmek için. Ne okuyorsam hemen hikayeye dahil olurdum. Eşsiz maceraların kapısını araladı o çocukluk kitaplarım bana. Lise ve üniversite yıllarımda da aynı zevk ve merakla okumaya devam ettim. Yeni yazarlar tanımak, yeni coğrafyalar tanımak kadar heyecan vericiydi.

Uzun yıllar görev yaptığım okul da tıpkı çocukluğumun geçtiği Ereğli gibi yeşillikler içerisindeydi, macera yaşamaya çok uygundu anlayacağınız. Öğretmenlik yaşantım boyunca da o kadar çok maceraya ve çocukluk haline tanıklık ettim ki… Sürekli notlar alırdım, bir gün bunları anlatacağım diye, anlatmak bugünlere denk geldi.

Ülkenin dört bir yanında süren talanı bir çocuk romanında anlattınız. Ufuk ve arkadaşlarının AVM sahiplerine karşı verdiği mücadele aslında bizim de hikayemiz. Siz yaşadıklarımızı bizden alıp, çocuklar üzerinden anlatıyorsunuz. İlk olarak bu tercihinizi sormak isterim. Bu özel bir tercih miydi? Bir çocuk kitabı yazma fikri nasıl ortaya çıktı?

Öncelikle kitabımı okuduğunuz için çok teşekkür ediyorum. Hikayemin yetişkinler tarafından da okunması çok heyecan verici…

Çocukları yazmak hep gündemimde olan bir meseleydi aslında. Yazıyordum da. Ancak çocuklar için yazmak çok farklı bir deneyim…

Küçük yaşlarda olan yeğenlerim, benim ve anne babalarının çocukluk hikayelerini dinlemeye bayılmışlardır hep. “Keşke ben de sizin zamanınızda çocuk olsaydım” hayıflanmasını sıkça duymaya başladığımda bu anlatıların artık kağıda dökülmesi gerektiğine karar verdim ve yazmaya başladım.

Karadeniz özelinde doğa talanını yazmak, evet, bu özel bir tercihti. Çok canımızı yakan bir meseleydi, hala da öyle.

Çocukların yetişkinler dünyasında hayatı oldukça zorlu. Bir de buna bizim dertlerimiz eklenince işler iyice karışıyor. Siz ise zorlu bir hikayeyi maceralı anlattınız. Çevrenizden nasıl dönüşler aldınız? Okuyanlar ne düşündüler? Çocuklardan geri bildirim alabildiniz mi?

İlk tepkileri, kitabı bir solukta okuyan yeğenlerimden aldım. En çok hikayenin geçtiği yerden etkilendiklerini söylediler, bir de ormana olan tutkularının arttığını büyük bir heyecanla dile getirdiler. “Yani eğlenmek o kadar da zor değilmiş” bile dediler. “Sadece biraz farklı bakmamız gerekiyor” dediler. Onların dert ettiklerini fark etmiş olmam ve benim de dert etmem çok hoşlarına gitti örneğin.

Tabii bir de aynı coğrafyada yaşayan çocukluk arkadaşlarımdan çok güzel tepkiler aldım. Nasıl heyecanla andık çocukluğumuzu ve nasıl hüsranla konuştuk çocuklarımızın şanssızlığını. Bizler denk geldiğimiz dönem itibariyle şanslı çocuklardık, daha çocukluğa dair dertlerimiz vardı. Örneğin bir ormanın yok oluşuna tanıklık etmek zorunda kalmamıştık hiç. Oysa şimdilerde yangınlar, seller, yeşilin talanı… Uzak tutmak mümkün mü çocuklarımızı bu dertlerden.

Özellikle anne babalardan aldığım bir tepkiyi de burada belirtmek isterim. Çocuklarını daha yakından tanıyabilmek için daha fazla çocuk romanı okuyacakları sözünü verdiler bana. Bu çok güzel. Aslında anlatılan hepimizin hikayesi…

Kitabı yazarken nasıl bir kaygıyla masaya oturdunuz? Edebiyat aracılığıyla çocuklara mesaj iletmeye nasıl bakıyorsunuz? Yoksa her çerçeveyi edebiyat içinde mi ele almalıyız?  

Az önce de söylediğim gibi çocukları yazmak ve çocuklara yazmak hep gündemimdeydi. Ancak ikisi çok farklı. Tanıklık ettiğim çocukluk hallerini not ederken çocukları anlatıyordum ama iş çocuklar için yazmaya gelince işin biraz zorlaştığını söyleyebilirim.

Profesyonel yaşantım itibariyle ders vermeye çok yatkınım (maalesef). Ders veren, didaktik metinlerin sıkıcılığının okutmadığını çok iyi biliyorum, ben de çocuk edebiyatı okuyucusuyum.

Elbette her anlatının bir mesajı vardır, olmalıdır da ama bu mesajı okuyucunun gözüne sokmak estetik zevkten, salt hikayeye dahil olma keyfinden uzaklaştırıyor okuyucuyu. Yani yazmak, estetik sınırlar içerisinde kalmalı bence.

Yazar; dert edindiği meseleyi örtük olarak, okuyucuya fark ettirmeden tüm o eğlencenin ya da romantizmin ya da fantazyanın içinde sunabilmeli okuyucuya. Tıpkı ders işlemek gibi: Öğrencilere fark ettirmeden kendi doğası içinde ilkeleri keşfettirirsiniz. Sonra da şunu duyarsınız: “Aydım valla…” “Haaa, demek ki ondanmıııışş!” Yani ilkeyi siz söylemezsiniz, öğrenci kendi keşfeder. Çocuk edebiyatında da böyle olmalı gibi geliyor bana. Hikayenin bütün o eğlenceli ve romantik ilerleyişi içerisinde hikayeden dert edinilecek meseleleri okuyucunun kendisi çıkarabilmeli.

Kitabınızı okurken Pal Sokağının çocuklarını ve Enid Blyton'ın maceralı yazlarını hatırladım ve öyküden o lezzeti aldım. Biraz karakterlerden bahsedersek kitapta sizin en sevdiğiniz karakter hangisi?

Pal Sokağı Çocukları… Aynı tadı almanız gurur verici, çok teşekkür ediyorum. Ferenc Molnar ne şahane kuşaklar yetiştirdi bu muhteşem anlatıyla.

En sevdiğim karakter? Bu çok zor bir soru oldu… Karakterlerim, hikaye içinde şekillenirken kendilerini kendileri yarattılar aslında. Ufuk’un mücadeleci hali, Güneş’in kavgacı hali, Nisan’ın huysuzluğu, Tuna’nın matraklığı, Tonya’nın bilmişliği, Beril’in neşesi… Hepsini çok sevdim sanırım.

Kitapta toplumsal cinsiyet eşitliğini çocuklar üzerinden de anlattığınızı görüyoruz. Bu bilinçli bir tercih miydi? 

Bu detayı fark etmenize çok sevindim. Çok dikkatle okumuşsunuz romanımı, umarım eğlenmişsinizdir de. Bu, kendiliğinden ilerleyen bir süreç oldu diyebilirim. Aslına bakarsanız, toplumsal cinsiyet eşitsizliğini pek çok sorunun nedeni olarak görüyorum. Bu içten dert ediniş, romanıma da sirayet etmiş diyebilirim. Çok çok teşekkür ediyorum…

soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.