Sayfa yolu
SÖYLEŞİ | Akademisyen Lütfiye Bozdağ: Bir öğretim üyesi olarak benim itibarım ne olacak?
soL'a güvenin, algoritmaya müdahale edin. Tek tıkla soL Haber'i Google'da tercih edilen kaynağınız olarak belirleyin.
Haber Merkezi
Yayın Tarihi: 26.11.2021 , 11:37 Güncelleme Tarihi: 22.01.2025 , 10:54
Akademik hayatında çalıştığı üniversiteyle ilişiği beşinci kez kesilen akademisyen Lütfiye Bozdağ, sorularımızı yanıtladı. Hak gaspından söz ettiği için Altınbaş Üniversitesi’nce dava edilen Bozdağ üniversite yönetimine soruyor, ‘11 yıldır çalıştığı üniversiteden aniden atılmak o öğretim üyesinin itibarını zedelemiyor mu?’
2020 yazından bugüne yaşadığınız süreci kısaca özetleyebilir misiniz?
Altınbaş Üniversitesi 1 Temmuz 2020 tarihinde 50’si Akademisyen, 22'si idari personel olmak üzere 72 insanın işine son verdi. 11 yıldır bu üniversitede çalışan biri olarak ben de işten çıkarıldım. Üstelik pandemide işçi çıkarmanın yasak olduğu bir dönemde işten çıkarıldık. İşten çıkarılan akademisyenlerden bazıları üniversiteyi dava ederek hukuki yollardan hakkını aradı. Ben de hakkını arayan akademisyenlerden biriyim. Bu süreçte soL Haber bana bu haberin doğru olup olmadığını sordu, ben de haberin doğru olduğunu, işten atılan akademisyenlerden biri olduğumu ve Altınbaş Üniversitesi’nin hak gaspında bulunduğunu söyledim.
SoL’da çıkan bu beyanatım sonucunda üniversite kurumun itibarını zedelediğim gerekçesiyle dava açtı. Dava lehime sonuçlandı. Şimdi kamuoyuna soruyorum, “Altınbaş Üniversitesi hak gaspında bulunuyor” demek kurumun itibarını zedeliyor da bir öğretim üyesini hukuksuz bir şekilde 11 yıldır çalıştığı üniversiteden aniden atmak o öğretim üyesinin itibarını zedelemiyor mu? Gerekçe; “bu hocaya ihtiyaç yok”.
İdare mahkemesinin işe iade kararıyla 7 Ekim 2021 tarihinde üniversitedeki işime geri döndüm. İhtiyaçları olmadığını söyledikleri öğretim üyesine 3 çeşit olmak üzere toplam 9 saat ders ve bir yüksek lisans tez danışmanlığı verdiler. 5 hafta ders verdim sonra beklenmedik ve anlaşılmaz bir şekilde istinaf mahkemesi yıldırım hızıyla davranarak 20 günde davayı esastan görüşmeden, usulden bozarak kararı iptal etti ve 15 Kasım 2021 tarihinde yeniden üniversitedeki işime son verildi. 5 hafta ders verdikten sonra hukuksuz bir şekilde haydi seni yeniden işten atıyoruz diyen kuruma soruyorum. Bir akademisyen olarak, bir öğretim üyesi olarak benim itibarım ne olacak? Öğrencilerin gözünde, kamusal alanda benim itibarımın ayaklar altına alınmasının sorumlusu olan kurum bir üniversite olabilir mi? Hangi eğitim-etik-evrensel anlayış bunu açıklayabilir?
Hukuki mücadeleyi sonuna kadar sürdüreceğim. Bunu kendim için değil bütün akademisyenler adına yapacağım çünkü üniversite kurumlarında yapılan hak gasplarının, hukuksuzlukların, antidemokratik uygulamaların önünü kesmek ancak hukuk mücadelesiyle olur. Hukuk mücadelesiyle kazanılan davalar tüm akademisyenler için emsal oluşturacağından hukuk mücadelesini önemsiyorum.
Doçentlik başvurunuz da dava konusu oldu. Bu belirsizlik şu an sizi nasıl etkiliyor? Sizin örneğinizden yola çıkarak akademinin içinde bulunduğu duruma dair neler söylersiniz?
Doçentliğimi de vermediler. 2017 yılında doçentik dosyamın gittiği 5 juriden 4’ü olumlu oy verirken benimle siyasi husumeti olan bir jüri üyesinin etik kurula şikayeti sonunda, Üniversitelerarası Kurul bilirkişi oluşturarak doçentliğimi vermedi. Dava ettim, 4 yılın sonunda idare mahkemesi ve istinaf mahkemesi kararıyla doçentliğimi almaya hak kazandım ancak Üniversitelerarası Kurul, Barış İmzacısı olduğum gerekçesiyle doçentlik belgemi vermiyor. Ağır Ceza Mahkemesinde yargılanıp beraat ettiğim halde doçentlik belgemi göndermiyorlar. Üzerimde ihtar varmış, çünkü İçişleri Bakanlığı bizi fişlemiş. Hakkımda inceleme ve soruşturma yapılıyormuş. Özetle üniversite diploması olmayan bir Cumhurbaşkanının olduğu, sahte doçentlerin kol gezdiği, temizlik görevlilerinin öğretim görevlisi yapıldığı bir ülkede işsiz bir doçent olarak hukukun olmadığı bir yerde hukuk mücadelesi vermeye devam ediyorum.
Gerek akademisyen gerekse sanatçı kimliğinizle yıllardır mücadele ediyorsunuz. Karşılaştığınız onca soruna bugünden baktığınızda ne görüyorsunuz?
Hem akademi hem de sanat alanında üreten biri olarak baskılara ve zulme karşı mücadele ediyorum. Hem sanat formlarıyla mücadele ediyorum hem de akademik üretimlerle, örneğin 2007 yılında siyasi nedenlerle Muğla üniversitesinden atıldıktan sonra 8-29 Aralık 2007 tarihlerinde İstanbul Karşı Sanat’ta “Akademide İnfaz” başlıklı bir sergi açtım. Kamuoyu ve basına, akademi direnişi tarihine not düşmek için maruz kaldığım mobbingi ve üniversite yönetimini YÖK sistemi üzerinden eleştiren bir bildiri yazdım.
13-16 Ekim 2009 tarihinde İzmir’de yapılan Uluslararası Multidisipliner Kadın Kongresinde, “Akademide Mobbing” başlığı ile sunduğum bildiride itaatsiz bir akademisyenin başına neler geldiğini, mobbing öyküsünü Muğla Üniversitesinde yaşadığım deneyim üzerinden anlattım.
ÜNİVDER (Üniversite Öğretim Üyeleri Derneği) yönetim kurulu üyesi iken Türkiye’deki akademik kıyım tarihini anlatan bir sergi yaptık. Küratörlüğünü üstlendiğim bu sergiyi 2017 Nisan ayında Karşı Sanat’ta kamuoyuna sunduk. Sergiye; Karşı Sanat Çalışmaları, Eğitim-Sen 6 Nolu Üniversiteler Şubesi, İstanbul Diş Hekimleri Odası, İstanbul Eczacı Odası, İstanbul Tabip Odası ve TMMOB İstanbul Koordinasyon Kurulu destek verdi. “Akademide İnfaz” ve “Akademik Kıyım” sergileri sanatsal yanıyla birlikte dokümanter sergi özelliği taşımaktadır. Her iki sergi de büyük resmin içinde yaşanan akademik kıyımın bireysel vakalar olmadığını sistemli, tarihsel bir yıldırma olduğunu gösteriyordu.
Üniversitede kimler cezalandırılıyor?
Bu ülkenin kırmızı çizgilerini ihlal edenler cezalandırılıyor. Barış Ünlü; Türklük Sözleşmesinde bunları uzun uzun tahlil eder. Kürt olmak, Ermeni olmak, gayrimüslim olmak, komünist olmak, kadın olmak ve itaatsiz olmak cezalandırmanız için yeter koşuldur. Akademik Kıyım sergisinde; iktidarların dünden bugüne üniversite üzerinde kurmak istedikleri baskıyı ve kıyımı 1933 yılından bugüne kadar üniversitede yapılan tasfiyeleri, kitaplar, dergiler, basından derlenen haberler, gazete kupürleri, karikatürler, videolar gibi çeşitli dokümanlarla belgeledik, paneller ve toplantılar yaptık.
Vakıf üniversitesi emekçilerinin sorunları hakkında ne söyleyebilirsiniz?
Daha önce devlet üniversitesinde çalışırken Eğitim Sen üyesi ve işyeri temsilcisiydim. Ancak Muğla Üniversitesinden 3 kez atılınca mahkeme kararıyla dönmeme rağmen tarafıma yapılan ağır mobbing altında çalışmak istemediğim için oradan ayrılıp İstanbul’da bir vakıf üniversitesine geçtim. Şu an Birlik Sendikası’na üyeyim.
Sendikadan neler beklenebilir?
En temel sorun, aynı hizmeti vermelerine karşın vakıf üniversitesi ve devlet üniversitesi çalışanlarının eşitlenmesi gerektiği sorunudur. Vakıf üniversitesi çalışanlarının devlet üniversitesinde çalışanlarla aynı özlük haklarının verilmesi, görev tanımlarının, atama-yükseltme esaslarının, çalışma koşullarının ve ücretlerinin eşitlenmesi gerekiyor. Üniversitede çalışma süreli sözleşme ile yapılmamalı, tüm çalışanların kadro ve iş güvencesi sağlanmalıdır. Hukuksuz işten çıkarmalara son verilmelidir. Vakıf üniversitelerinde çok yaygın olan görev tanımı dışındaki dayatmalara da son verilmelidir. Bilimsel araştırma için yeterli kaynak ayırmalı, temel eğitim materyalleri sağlanmalıdır. Yoksul öğrencilere karşılıksız burs verilmelidir. Bütün bu dile getirdiğimiz taleplerin arkasında duracak ve mücadelesini verecek güç ancak sendika olabilir. Gücümüz birliğimizdir. Mücadelede örgütlü olmak çok önemli. Bu nedenle sendikalı olmak zorundayız ancak kolektif bir çaba, kolektif bir akıl yürütme ve eylemlilikle haklarımızı alabiliriz. Sendikal mücadele olmadan bu hakların alınacağına inanmıyorum. Sendikaların görevi sadece üyelerinin özlük hakkını korumak, çalışma koşullarını iyileştirmek değil aynı zamanda her konuda üyeleriyle dayanışarak eğitimin nitelikli olması, kamusal yararı gözetmesi ve piyasa taleplerine değil toplumun ihtiyaçlarına göre hizmet verilmesi konusunda toplumsal sorumluluk almaktır.
Bu bağlamda 2 Kasım 2021 tarihindeki Birlik Sendikası’nın vakıf üniversiteleri emekçilerine dönük çağrısını çok yerinde buluyorum, çok önemsiyorum. Vakıf üniversitesi emekçilerinin sendikalı olması yalnız olmadığımız anlamına gelir. Kolektif işbirliği içinde, her işin üstesinden geleceğimiz anlamına gelir. Daha iyi bir gelecek için neler yapmamız gerektiğini tartışacağımız ve programlayacağımız fırsatlar anlamına gelir. Eğitimin niteliği artarsa hayatımızın da niteliğinin artacağı anlamına gelir. Artı değer değil, evrensel, insani değerler üretmenin onurunu duyarız. Birlikte mücadele etmekle güçlenir, büyürüz. Dünyayı birlikte güzelleştirmek için tartışır, kafa yorar ve birlikte eyleriz. Sendikalara bugün her zamankinden daha fazla ihtiyaç var. Tam da neoliberal politikaların iflas ettiği, özelleştirmelerin, küresel emek gasplarının yapıldığı, sermayenin eğitim dahil her alanı piyasalaştırdığı bir dönemde sendikal mücadelenin önemi daha da artmaktadır. Ancak yurdumuzda tek adam rejiminin totaliter baskısı altında insanlar geri çekilmiştir. Bu dönem bitiyor, seçim çanları çalmaya başladı. Bu iktidar gittikten sonra sendika üye sayısının birdenbire çok sayıda artacağını düşünüyorum. Hiç karamsar değilim, aksine çok umutluyum.
2007 tarihinden bu yana tam 5 kez üniversiteden atıldım. 9 dava açıldı. Bu davalardan 6’sı kapalı 3’ü açık. Direncimi kaybetmedim, mücadelemi daha da güçlenerek sürdürüyorum. Demokrasinin henüz oturmadığı, anayasal hak ve özgürlüklerin hukuka uygun bir şekilde yürütülmediği bu ülkeden, yurdumdan vazgeçmiyorum. Üniversitedeki çürüme ve yozlaşmaya karşı liyakat, evrensel akademik değerler ve eleştirel düşünceyle cevap veriyorum. İstiyorum ki benim akademi tarihindeki direnme mücadelem ve moralim, direnen ve mücadele eden akademisyenlere cesaret versin. Yılmak yok, direne direne kazanacağız. Her koşulda üreteceğiz, her koşulda doğruyu söylemekten vazgeçmeyeceğiz, yol almaya devam edeceğiz.
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.
