İlk gösterimini, 2 Kasım'da Moda Sahne'sinde izlediğim "Sevgi Soysal Yaşamakta Israr Ediyor" oyunu, Sevgi Soysal'ın 40. doğum gününde başlıyor ve Soysal'ın kendi yarattığı karakterler üzerinden yaşama tutunmasını, sosyalist bir kadının tüm engellere rağmen inatla kalemini halkının çıkarları için kullanmasını konu ediniyor.

'Sevgi Soysal yaşamakta ısrar ediyor'

Oyun, Sevgi Soysal'ın 1976 yılında yakalandığı meme kanserinin tedavisi için gittiği Londra'da başlıyor. Ve Soysal'ın kadın karakterleri aracılığıyla yaşama tutunma mücadelesini anlatıyor.

Alman bir anneden, Selanikli bir babadan Dünya'ya gelen Soysal, hayatındaki kültürel çeşitliliğin getirdiği tüm özgünlükleri muzipçe kaleme aldığı sevgili Tante Rosa'sında anlatır. 

Oyunda döneminin "kadın ahlâkına" uymayan yaşantısına ayak direrken, hayatta, düşmeye de kalkmaya da yer olduğunu her fırsatta kendine hatırlatarak ilerlerken sahne değişiyor ve Sevgi Soysal çocukluk arkadaşı Şenel, ablası, annesi ve komşusu Mevhibe Hanım'la kendini Yenişehir'de buluveriyor. Soysal, annesinin yasakladığı Işıltı dergisini gizlice eve getiren Şenel'le birlikte heyecanla okurken, genç kızlığa adım atma heyecanını bizlere yansıtıyor. Kıbrıs Harekatı’nın olduğu yılların akabinde eşiyle İmroz Adası'nda yaptığı bir tatilde Yunanistan'la gerilimin tırmanması sonucu, adadaki Rum halkının yaşadığı sorunları, TRT’de çalışan radyocu bir kadın kimliğiyle yorumlayıp, dönemin politikalarını eleştiriyor ve Yenişehir'de Öğle Vakti kitabının kadın karakteri Stella ile bu sorunu konuşuyor.

İlerleyen sahnelerde 12 Mart 1971 muhtırasından sonra komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle tutuklanan Mümtaz Soysal ile Mamak Cezaevi'nde evlenmelerini anayasa değişikliğiyle dönemin faşist yönetimi tarafından, kendisine muhalefet eden gazeteci, yazar, öğrenci vb. tüm insanların, anayasaya dayandırılarak hapse atılmalarını, işkenceye maruz kalmalarını izliyoruz. Ardından Yıldırım Bölge Kadınlar Koğuşu'nda, birlikte kaldıkları koğuş arkadaşlarıyla olan diyaloglarına şahit oluyor; Deniz Gezmiş'lerin açlık grevi yaptıkları, Mahir Çayan ve arkadaşlarının Kızıldere Katliamı'yla öldürüldükleri yılların acısına ortak oluyoruz. Şafak, Hoşgeldin Ölüm, Tutkulu Perçem ve Barış adlı çocuk kitaplarıyla oyun devam ediyor.

'İnsan her şeyi bırakabilir de; ülkesini, halkını bırakamıyor'

Oyunun bir sahnesinde şöyle diyor Sevgi Soysal: "İnsan evini, eşyasını her şeyini kolayca bırakabiliyor da bir ülkesini, halkını bırakamıyor."

Yaşadığı kısacık hayatında Tante Rosa'sıyla birlikte "kadınca bilemeyişleri" yaşayıp, kadın olarak var olma mücadelesinin meşalesini tüm kadınlar için taşırken, bir yandan da 12 Eylül faşizminin gölgesinde, komünist bir yazar olarak kalemini halkının çıkarına kullanımını bu sözler çok iyi özetliyor.

Boğaziçi Gösteri Sanat Topluluğu oyuncularının oynadığı oyunun yazarı Duygu Dalyanoğlu, Sevgi Soysal'ın kitaplarından ve öz yaşamından yola çıkarak bizlere Cumhuriyet'in kazanımları doğrultusunda kendi varoluşunu yaratan aydın bir kadının, toplumsal dönüşümünü tamamlayamamış bir ülkede, sosyalist bir kadın olarak tüm engellemelere rağmen yaşamakta ısrar edişini, dönemin siyasi arka planıyla birlikte tasarlayarak bütünlüklü bir hikaye yaratmış. 

Oyuncuların performansı ve sahnenin dekoru ise oyunu daha keyifli hale getirmiş.

Sevgi Soysal'ın ve eserlerini sevenlerin mutlaka izlemesi gereken bir oyun… 

Oyunun önümüzdeki programı şöyle:  

11 Aralık 2023 Pazartesi Moda Sahne

16 Aralık 2023 Cumartesi Hann Sahne

19 Aralık 2023 Salı  Sahne Pulcherie